KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 32.
Opiekun powinien poinformować podopiecznego z wrzodem żołądka, aby eliminował z posiłków
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W chorobie wrzodowej w ostrzejszym okresie zaleca się dietę lekkostrawną, która ma zmniejszać drażnienie błony śluzowej żołądka. Pieczywo razowe zawiera dużo błonnika (zwłaszcza nierozpuszczalnego) i może nasilać dolegliwości przez mechaniczne podrażnianie oraz wolniejsze opróżnianie żołądka.

Pełne wyjaśnienie:

W chorobie wrzodowej żołądka celem żywienia jest zmniejszenie mechanicznego, chemicznego i termicznego drażnienia uszkodzonej błony śluzowej oraz ograniczenie dolegliwości (ból, pieczenie, dyskomfort po jedzeniu). W praktyce oznacza to stosowanie zasad diety lekkostrawnej, zwłaszcza w okresie zaostrzenia objawów.

Odpowiedź "pieczywo razowe" jest właściwa, ponieważ produkty pełnoziarniste zawierają zwykle więcej błonnika strukturalnego (nierozpuszczalnego). Taki błonnik może działać drażniąco: zwiększa "szorstkość" treści pokarmowej, może mechanicznie podrażniać miejsce zmienione chorobowo i wydłużać opróżnianie żołądka, co u części osób nasila objawy.

Pozostałe propozycje nie pasują jako najlepszy wybór do eliminacji w typowej diecie wrzodowej:

  • "mięso wołowe" – samo w sobie nie musi być zakazane. Kluczowe jest, aby było chude i przygotowane metodą lekkostrawną (gotowane, duszone, pieczone bez tłuszczu). Białko jest potrzebne do regeneracji tkanek; problemem częściej bywa tłustość, smażenie lub ciężkie sosy.
  • "ziemniaki puree" – to klasyczny przykład potrawy lekkostrawnej: miękka konsystencja i łatwa strawność zwykle sprzyjają tolerancji. Niewskazane byłoby raczej puree z dużą ilością tłuszczu lub ostrych dodatków, nie sam produkt bazowy.
  • "kasza jaglana" – bywa zaliczana do kasz bardziej "grubszych" i u niektórych osób może gorzej się sprawdzać w zaostrzeniu, ale w pytaniu wskazano jeden najlepszy wybór. Pieczywo razowe jest najbardziej jednoznacznie kojarzone z wysoką podażą błonnika i częstymi zaleceniami eliminacji w diecie wrzodowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy diety przy wrzodach, myśl o produktach "szorstkich" i bogatoresztkowych (pełne ziarno, otręby, surowe warzywa/owoce) oraz o sposobie obróbki (gotowanie zamiast smażenia) i małych porcjach kilka razy dziennie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dieta lekkostrawna to sposób żywienia, który ma odciążyć przewód pokarmowy: posiłki są mało tłuste, łagodne w smaku, o miękkiej konsystencji i przygotowane przez gotowanie, duszenie lub pieczenie. W chorobie wrzodowej pomaga zmniejszać drażnienie błony śluzowej i ograniczać dolegliwości po jedzeniu.
Pieczywo razowe ma zwykle więcej błonnika, zwłaszcza nierozpuszczalnego, który zwiększa "szorstkość" treści pokarmowej. W okresie zaostrzenia może to nasilać podrażnienie i dyskomfort oraz wydłużać opróżnianie żołądka. Dlatego częściej wybiera się pieczywo jasne, najlepiej czerstwe.
W praktyce częściej tolerowane bywa pieczywo jasne (pszenne) i raczej czerstwe niż świeże. Liczy się miękka konsystencja i mniejsza ilość grubego błonnika. Dobór warto dostosować do objawów: jeśli po danym pieczywie pojawia się ból lub pieczenie, należy je ograniczyć.
Ziemniaki w formie puree są często uznawane za lekkostrawne, bo mają miękką konsystencję i zwykle nie drażnią śluzówki. Trzeba jednak uważać na dodatki: duża ilość masła, śmietany, smażone skwarki czy ostre przyprawy mogą pogorszyć tolerancję posiłku.
Może, jeśli jest to wołowina chuda i przygotowana w sposób lekkostrawny (np. gotowana lub duszona, bez smażenia i ciężkich sosów). Problemem częściej są tłuste mięsa, panierki, smażenie oraz ostre przyprawy. W razie nasilonych objawów dietę zawsze warto skonsultować z lekarzem lub dietetykiem.
Najczęściej: wybieranie produktów pełnoziarnistych "bo są zdrowe" mimo zaostrzenia objawów, jedzenie dużych porcji zamiast mniejszych, częstszych posiłków, smażenie potraw oraz picie kawy, alkoholu lub napojów gazowanych. Błędem jest też ignorowanie indywidualnej tolerancji i objawów po jedzeniu.
Zwykle dopiero po ustąpieniu ostrych dolegliwości i za zgodą lekarza, stopniowo obserwując tolerancję. Niektóre osoby w remisji mogą częściowo wrócić do pełnego ziarna, ale wprowadzanie powinno być powolne i ostrożne. Przy nawrocie bólu lub pieczenia lepiej ponownie ograniczyć te produkty.
Opiekun może planować małe, częste posiłki, pilnować łagodnych metod obróbki (gotowanie/duszenie), dbać o temperaturę dań (nie bardzo gorące ani zimne) oraz pomagać w eliminacji produktów drażniących. Ważne jest też prowadzenie obserwacji objawów po posiłkach i przekazywanie informacji rodzinie lub personelowi medycznemu.
Często źle tolerowane są: potrawy smażone i tłuste, ostre przyprawy, alkohol, kawa, napoje gazowane oraz produkty bogatoresztkowe w zaostrzeniu (pełne ziarno, grube kasze, surowe warzywa i owoce). Kluczowe jest jednak to, że tolerancja bywa indywidualna i warto ją obserwować.
Najczęstsze sygnały to ból w nadbrzuszu, pieczenie, zgaga, nudności, odbijanie lub uczucie ciężkości pojawiające się po jedzeniu. Jeśli objawy powtarzają się po konkretnych produktach (np. pełnoziarnistych), warto je ograniczyć i omówić z lekarzem. Objawy alarmowe wymagają pilnej konsultacji.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "W chorobie wrzodowej w ostrzejszym okresie zaleca się dietę lekkostrawną, która ma zmniejszać drażnienie błony śluzowej żołądka."

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o diecie lekkostrawnej (poradniki żywieniowe dla pacjentów)
  • Podstawy dietetyki w opiece długoterminowej (skrypty i podręczniki dla opiekunów/techników usług opiekuńczych)
  • Wiarygodne portale medyczne z opisem postępowania dietetycznego w chorobie wrzodowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego