KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Opiekunka pomagając w chodzeniu podopiecznej z niedowładem prawostronnym powinna znajdować się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie prawostronnym opiekun powinien asekurować stronę słabszą.
Ustawienie po prawej stronie i lekko za podopieczną ułatwia podparcie, kontrolę równowagi oraz reakcję na potknięcie, jednocześnie nie blokując silniejszej strony, którą podopieczna może się wspierać.

Pełne wyjaśnienie:

W niedowładzie prawostronnym prawa strona ciała jest zwykle słabsza, mniej stabilna i gorzej kontrolowana. Podczas chodzenia rośnie wtedy ryzyko utraty równowagi i upadku właśnie w kierunku strony osłabionej. Dlatego ustawienie opiekunki po prawej stronie podopiecznej i tuż za nią jest uzasadnione bezpieczeństwem: opiekunka może podtrzymać bark/tułów, skorygować chwianie oraz szybko zareagować, gdy prawa noga "ucieka" lub nie przenosi prawidłowo ciężaru.

Pozycja "tuż za" (a nie "tuż przed") ma znaczenie praktyczne: osoba asekurowana musi widzieć drogę i mieć przestrzeń do stawiania kroków. Gdy opiekunka stoi z przodu, łatwo o wymuszenie nienaturalnego tempa, ograniczenie pola widzenia oraz ryzyko zderzenia przy potknięciu. Stanie lekko z tyłu pozwala prowadzić ruch w sposób płynny, kontrolować środek ciężkości i w razie potrzeby przyjąć część obciążenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "po lewej stronie …" – pozostawia bezpośredniej asekuracji stronę słabszą (prawą), czyli tę, w którą najczęściej następuje utrata równowagi.
  • "… tuż przed nią" – zmniejsza kontrolę nad tułowiem z tyłu i może przeszkadzać w stawianiu kroków oraz w ocenie, czy podopieczna nie "siada" na stronie osłabionej.

W praktyce opiekunka powinna dodatkowo zadbać o: odpowiednie obuwie podopiecznej, usunięcie przeszkód, dobre oświetlenie, spokojne tempo, krótkie komunikaty oraz przerwy na odpoczynek. Jeżeli podopieczna wymaga większego wsparcia, rozważa się zastosowanie sprzętu pomocniczego (np. balkonik) zgodnie z zaleceniami personelu medycznego placówki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedowład prawostronny to osłabienie siły i kontroli ruchów po prawej stronie ciała. W chodzeniu może to dawać gorsze przenoszenie ciężaru na prawą nogę, chwianie tułowia i większe ryzyko potknięcia. Dla opiekuna oznacza to konieczność asekuracji strony słabszej.
Bo to strona słabsza i mniej stabilna, w którą najłatwiej "ucieka" równowaga. Ustawienie opiekuna po stronie niedowładu skraca czas reakcji i ułatwia podparcie tułowia lub barku. Dzięki temu można szybciej zapobiec upadkowi i bezpiecznie skorygować chód.
Pozycja lekko z tyłu pozwala obserwować ustawienie nóg i tułowia oraz reagować, gdy podopieczna traci równowagę. Stanie z przodu może zasłaniać drogę, wymuszać tempo i zwiększać ryzyko zderzenia przy potknięciu. Asekuracja "tuż za" zwykle daje więcej kontroli i przestrzeni do kroku.
Do sygnałów ostrzegawczych należą: chwianie tułowia, stawianie stopy na szerokiej podstawie, "ciągnięcie" nogi, nagłe zatrzymania, trudność w skręcie oraz trzymanie się mebli. Opiekun powinien zwolnić tempo, zapewnić stabilne podparcie i w razie potrzeby wezwać wsparcie.
Częste błędy to: stanie po stronie silniejszej zamiast słabszej, chodzenie przed podopiecznym i "ciągnięcie", brak komunikacji (np. bez uprzedzenia o skręcie), zbyt szybkie tempo oraz brak oceny otoczenia (dywaniki, progi). Błędy te zwiększają ryzyko potknięcia i upadku.
Pomagają krótkie, spokojne komunikaty: "idziemy wolno", "stopy równo", "zatrzymujemy się", "skręt w prawo/lewo", "odpoczynek". Ważne jest uprzedzanie o zmianie kierunku i tempa. Komunikaty powinny być dostosowane do stanu poznawczego i słuchu podopiecznej.
Nie zawsze. Część osób chodzi z asekuracją bez sprzętu, część wymaga laski, kul lub balkonika. Decyzja zależy od siły, równowagi, wydolności i zaleceń rehabilitanta/lekarza. Opiekun w DPS powinien stosować rozwiązania przyjęte w planie opieki i procedurach placówki.
Gdy podopieczna jest bardzo niestabilna, ma epizody nagłego osłabienia, nie współpracuje, jest znacznie cięższa od opiekuna lub wymaga jednocześnie podparcia tułowia i kontroli sprzętu (np. balkonik, wózek). Druga osoba zwiększa bezpieczeństwo i zmniejsza ryzyko urazu opiekuna.
Warto usunąć przeszkody (luźne dywaniki, kable), zapewnić dobre oświetlenie, poręcze w korytarzu i łazience oraz odpowiednie obuwie. Należy też zadbać o suchość podłogi i dostępność miejsca do odpoczynku. Profilaktyka środowiskowa jest równie ważna jak sama asekuracja.
Typowe sygnały to: nagłe pochylenie tułowia, "zapadanie się" na stronie osłabionej, przyspieszanie kroków bez kontroli, rozstawianie stóp szerzej lub chwytanie się otoczenia. Opiekun powinien wtedy zatrzymać marsz, ustabilizować tułów i bezpiecznie doprowadzić do odpoczynku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Hemiplegia" (opis problemu i skutków), https://medlineplus.gov/ency/article/000732.htm (dostęp: 2026-03-01)
  • NHS – "Stroke" / rehabilitacja po udarze (informacje o problemach z chodzeniem i wsparciu), https://www.nhs.uk/conditions/stroke/recovery/ (dostęp: 2026-03-01)
  • National Institute on Aging (NIH) – "Prevent Falls and Fractures" (zasady ograniczania ryzyka upadków), https://www.nia.nih.gov/health/prevent-falls-and-fractures (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe DPS dotyczące asekuracji i transferów
  • Materiały szkoleniowe z rehabilitacji i opieki nad osobą po udarze
  • Kursy pierwszej pomocy i prewencji upadków u osób starszych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego