KWALIFIKACJA SPO4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 38.
Opiekunka zaproponowała trzyletnim dzieciom technikę plastyczną, polegającą na odciskaniu faktury liści na powierzchni papieru przez mocne pocieranie ołówkiem. Która technikę zastosowała opiekunka w pracy z grupą?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Frottage (frotaż) to technika polegająca na uzyskiwaniu odbitki faktury przedmiotu (np. liścia) przez położenie papieru na/na nim i pocieranie ołówkiem lub kredką. Origami dotyczy składania papieru, collage/kolaż – przyklejania elementów, a quilling – zwijania pasków papieru.

Pełne wyjaśnienie:

Opisana czynność – odciskanie faktury liści na papierze poprzez mocne pocieranie ołówkiem – odpowiada technice frottage (frotaż). Jej istotą jest to, że pod papierem znajduje się przedmiot o wyraźnej strukturze (np. liść z unerwieniem), a dziecko pociera grafitem lub kredką po powierzchni kartki. W efekcie na rysunku ujawnia się faktura i kształt tego przedmiotu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Origami to technika tworzenia form przez składanie papieru. Nie wykorzystuje pocierania ołówkiem ani przenoszenia faktury.
  • Collage (kolaż) polega na komponowaniu pracy przez naklejanie różnych materiałów (papier, tkaniny, zdjęcia). Kluczowa jest czynność przyklejania, a nie odbijanie struktury.
  • Quilling polega na zwijaniu wąskich pasków papieru w ruloniki i kształtowaniu z nich wzorów. To praca przestrzenna/dekoracyjna z pasków, bez etapu pocierania ołówkiem po papierze na fakturze.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się "faktura", "odcisk", "pocieranie ołówkiem/kredką", najczęściej chodzi właśnie o frotaż. W pracy z 3-latkami technika ta bywa stosowana także jako ćwiczenie motoryki małej i koncentracji, o ile opiekunka dobierze bezpieczne materiały i kontroluje nacisk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Frotaż (fr. frottage) to technika polegająca na przeniesieniu faktury przedmiotu na papier przez pocieranie ołówkiem, kredką lub suchą pastelą. Kartkę układa się na liściu/strukturze, a następnie pociera, aby uwidocznić jej kształt i wypukłości.
Sygnały kluczowe to: "odciskanie faktury", "pocieranie ołówkiem/kredką", "kartka na liściu/monetach/korze" oraz efekt w postaci widocznej struktury. Jeśli nie ma klejenia ani składania papieru, a jest tarcie narzędziem rysunkowym, zwykle chodzi o frotaż.
Origami polega na składaniu papieru w figury bez użycia technik rysunkowych i bez przenoszenia faktury przedmiotów. W opisie dominuje pocieranie ołówkiem i uzyskiwanie struktury liścia, czego w origami się nie wykonuje.
Kolaż (collage) to komponowanie pracy przez naklejanie różnych elementów (papier, tkaniny, zdjęcia). Frotaż to rysunkowe przenoszenie faktury przez pocieranie. Jeśli w zadaniu pojawia się klej i przyklejanie – to kolaż; jeśli pocieranie ołówkiem – frotaż.
Quilling to technika polegająca na zwijaniu wąskich pasków papieru w spirale i układaniu z nich wzorów. Nie ma w niej etapu pocierania ołówkiem po kartce ułożonej na fakturze. To praca konstrukcyjna z pasków, a frotaż to odbitka struktury.
Najprościej: papier (np. kartka techniczna), liście o wyraźnym unerwieniu, ołówek lub kredka świecowa. Dla 3-latków ważne jest, by liść się nie przesuwał (można go przytrzymać) i by narzędzie było dostosowane do chwytu dziecka.
Frotaż wspiera motorykę małą (kontrolowany nacisk i ruch ręki), koordynację wzrokowo-ruchową oraz spostrzegawczość (dostrzeganie faktur i szczegółów). Może też rozwijać słownictwo opisujące strukturę: gładkie, chropowate, wypukłe.
Częsty błąd to wybór znanej nazwy (np. origami) bez analizy opisu czynności. Inny błąd to mylenie technik "papierowych": kolaż, quilling i frotaż, mimo że kluczowe działania są inne (klejenie, zwijanie, pocieranie). Na egzaminie szukaj czasowników opisujących pracę.
Frotaż sprawdza się, gdy chcesz połączyć plastykę z tematyką przyrodniczą (pory roku, liście, drzewa) lub z ćwiczeniami sensorycznymi. Najlepiej stosować go w krótkich etapach, z pokazem i wsparciem w stabilizowaniu liścia, aby dzieci osiągnęły wyraźny efekt.
Ułóż liść na twardym podłożu, przykryj kartką i zadbaj, by nic się nie ślizgało (mata antypoślizgowa lub przytrzymanie). Daj dzieciom narzędzie łatwe do chwytu i pokaż ruch "w jedną stronę" z umiarkowanym naciskiem. Unikaj drobnych elementów i zbyt twardych ołówków.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że frottage (frotaż) to technika polegająca na uzyskiwaniu odbitki faktury przedmiotu (np. liścia) przez położenie papieru na/na nim i pocieranie ołówkiem lub kredką.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "frotaż" (definicja techniki) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/frotaz;3899000.html - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (pl) – "Frotaż" (opis techniki i zasady wykonania) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Frota%C5%BC - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (en) – "Frottage" (opis rubbing technique, przenoszenie faktury) – https://en.wikipedia.org/wiki/Frottage - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Słownik terminów plastycznych dla nauczycieli i opiekunów (hasła: frotaż, kolaż, origami)
  • Podstawy metodyki zajęć plastycznych w edukacji przedszkolnej (rozdział o technikach graficznych)
  • Materiały dydaktyczne o rozwijaniu motoryki małej przez działania plastyczne (ćwiczenia z ołówkiem i kredką)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego