KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 32.
Opiekunka zmieniając bieliznę pościelową i osobistą podopiecznemu choremu na grypę, leżącemu w łóżku powinna, w ramach ochrony osobistej zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zmianie pościeli i bielizny u osoby chorej na grypę kluczowa jest ochrona przed zakażeniem przenoszonym drogą kropelkową oraz przez kontakt z wydzielinami i skażonym materiałem. Dlatego jako ochrona osobista właściwe są maseczka ochronna i jednorazowe rękawiczki.
To ogranicza ryzyko transmisji na opiekunkę.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas zmiany bielizny pościelowej i osobistej u osoby leżącej, chorej na grypę, opiekunka ma kontakt z materiałem mogącym być skażonym wydzielinami z dróg oddechowych. Ryzyko dotyczy zarówno drogi kropelkowej (kaszel, kichanie, mówienie), jak i drogi kontaktowej (dotykanie tkanin, skóry, powierzchni).

Dlatego właściwym doborem ochrony osobistej są maseczka ochronna oraz jednorazowe rękawiczki. Maseczka zmniejsza narażenie na wdychanie kropelek oddechowych, a rękawiczki ograniczają bezpośredni kontakt dłoni z potencjalnie zakaźnym materiałem i ułatwiają bezpieczne zakończenie czynności (zdjęcie rękawic i higiena rąk).

Odpowiedź zawierająca jałowe rękawiczki jest typowym "przestrzeleniem" wymagań: jałowość jest potrzebna głównie w procedurach aseptycznych, a w czynnościach opiekuńczych w domu zwykle stosuje się rękawiczki jednorazowe (czyste) dobrane do ryzyka kontaktu z wydzielinami.

Warianty z elementami typu wygodne buty nie stanowią środka ochrony przed zakażeniem grypą; są elementem komfortu lub ogólnego BHP, ale nie rozwiązują podstawowego zagrożenia biologicznego. Z kolei okulary ochronne mogą mieć zastosowanie w sytuacjach ryzyka rozprysku, jednak w tym zadaniu kluczowe i najbardziej typowe minimum ochrony to maseczka i rękawiczki.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal dominującą drogę transmisji (kropelkowa/kontaktowa), a potem dobierz ŚOI bez "nadmiarowej jałowości". Pamiętaj też o higienie rąk przed i po użyciu rękawic.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbardziej typowe minimum ochrony osobistej to maseczka ochronna i jednorazowe rękawiczki. Maseczka ogranicza narażenie na kropelki oddechowe, a rękawiczki chronią dłonie przed kontaktem z potencjalnie zakaźnymi wydzielinami na tkaninach.
Grypa szerzy się głównie drogą kropelkową. Podczas czynności przy łóżku (zmiana pościeli, poprawianie pozycji) opiekunka przebywa blisko twarzy chorego, więc maseczka zmniejsza ryzyko wdychania kropelek powstających przy kaszlu, kichaniu lub mówieniu.
Zwykle stosuje się rękawiczki jednorazowe (czyste) dopasowane do dłoni. Jałowe rękawice są potrzebne głównie do procedur aseptycznych. W opiece domowej kluczowe jest ograniczenie kontaktu z wydzielinami oraz prawidłowe zdjęcie rękawic i higiena rąk.
Zwykle nie. Jałowość ma znaczenie, gdy trzeba utrzymać pole jałowe (np. przy niektórych procedurach medycznych). Przy zmianie pościeli i bielizny w opiece domowej chodzi przede wszystkim o ochronę przed skażeniem i przeniesieniem drobnoustrojów, więc wystarczą rękawiczki jednorazowe.
Okulary/ochrona oczu bywa potrzebna, gdy istnieje ryzyko rozprysku wydzielin, np. przy czynnościach z intensywnym kaszlem lub płynami ustrojowymi. W typowej zmianie pościeli najczęściej priorytetem pozostaje maseczka i rękawiczki oraz higiena rąk.
Zdejmuj rękawiczki tak, by nie dotykać gołą skórą ich zewnętrznej powierzchni: jedna ręka chwyta mankiet drugiej, ściąga i odwraca na lewą stronę, potem palce wsuwasz pod mankiet drugiej rękawiczki. Na końcu wyrzuć je i wykonaj higienę rąk.
Częsty błąd to wybieranie elementów niezwiązanych z zakażeniem (np. "wygodne buty") albo nadmierne skupienie na jałowości (jałowe rękawice), zamiast na realnym mechanizmie transmisji. Egzamin zwykle sprawdza prosty dobór: maseczka + rękawiczki + higiena rąk.
Poza ŚOI ważne są: higiena rąk, wietrzenie pomieszczeń, ograniczenie bliskiego kontaktu twarzą w twarz, właściwe postępowanie z brudną bielizną (nie strzepywać, wkładać do worka), oraz dezynfekcja często dotykanych powierzchni. To zmniejsza transmisję kontaktową.
W warunkach domowych zwykle do szczelnego worka na odpady zmieszane, najlepiej zawiązanego, a następnie umieszczonego w koszu. Kluczowe jest, aby po wyrzuceniu wykonać higienę rąk. Jeśli w danej placówce obowiązują inne zasady, należy stosować procedury wewnętrzne.
Ucz się schematu: ryzyko → droga zakażenia → ŚOI. Dla infekcji oddechowych zwykle pojawiają się maseczka i rękawiczki, a przy ryzyku rozprysku także ochrona oczu. Przećwicz też zasady higieny rąk i kolejność zakładania/zdejmowania ŚOI, bo to częsty temat.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy zmianie pościeli i bielizny u osoby chorej na grypę kluczowa jest ochrona przed zakażeniem przenoszonym drogą kropelkową oraz przez kontakt z wydzielinami i skażonym materiałem.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Infection prevention and control of epidemic- and pandemic-prone acute respiratory infections in health care" (guidance document) – https://www.who.int/publications/i/item/9789241507134 (dostęp: 2026-03-01)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – "Influenza (Flu): Prevention Strategies for Seasonal Influenza in Healthcare Settings" – https://www.cdc.gov/flu/professionals/infectioncontrol/healthcaresettings.htm (dostęp: 2026-03-01)
  • European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) – strona tematyczna "Seasonal influenza" (informacje o transmisji i zapobieganiu) – https://www.ecdc.europa.eu/en/seasonal-influenza (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z profilaktyki zakażeń w opiece długoterminowej i domowej
  • Instrukcje higieny rąk i stosowania rękawic jednorazowych (plakaty edukacyjne)
  • Wytyczne instytucji zdrowia publicznego dotyczące postępowania przy grypie w opiece domowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego