KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 28.
Optymalnym podłożem do wydrukowania zeszytów szkolnych 64 kartkowych jest papier o gramaturze
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Papier o gramaturze 80 g/m² jest w praktyce częstym wyborem na wkłady zeszytów szkolnych, bo daje kompromis między nieprzezroczystością i sztywnością a masą wyrobu. Zbyt niska gramatura sprzyja prześwitywaniu i gnieceniu, a zbyt wysoka niepotrzebnie zwiększa grubość i koszt.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór gramatury papieru do zeszytu szkolnego to kompromis między wygodą użytkowania a właściwościami drukowymi. Dla wkładu (kartek) istotne są m.in.: nieprzezroczystość (aby zapis lub druk z drugiej strony nie prześwitywał), odporność na przebijanie, sztywność kartki (żeby łatwo się pisało) oraz podatność na zaginanie i gniecenie.

Odpowiedź "80 g/m²" jest uznawana za typową i praktyczną gramaturę dla papierów niepowlekanych przeznaczonych na kartki zeszytów: pozwala uzyskać zadruk czytelny, a jednocześnie nie powoduje nadmiernego zwiększenia grubości i masy całego zeszytu.

Dlaczego pozostałe propozycje są niekorzystne:

  • "40 g/m²" – papier bardzo lekki, zwykle zbyt cienki do intensywnego użytkowania szkolnego; łatwiej się marszczy, prześwituje i może sprawiać problemy przy dwustronnym zadruku.
  • "160 g/m²" – gramatura bardziej typowa dla sztywniejszych wkładek, przekładek lub elementów okładkowych; w zeszycie dawałaby niepotrzebnie grube kartki, większą objętość i koszt.
  • "230 g/m²" – papier o charakterze kartonowym, w praktyce zbliżony do materiałów okładkowych; na wkład zeszytu byłby niewłaściwy z uwagi na sztywność i masę.

Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: wkład zeszytu to zwykle papier z zakresu gramatur typowych dla wyrobów piśmienniczych, a wysokie gramatury są częściej kojarzone z okładkami i elementami usztywniającymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura to masa 1 m² papieru wyrażona najczęściej w g/m². W poligrafii pomaga porównywać "ciężar" i pośrednio sztywność oraz nieprzezroczystość podłoża. Nie jest tym samym co grubość: dwa papiery o tej samej gramaturze mogą mieć różną objętościowość.
Niższa gramatura zwykle oznacza cieńszy arkusz i większą skłonność do prześwitywania obrazu na drugą stronę. Może też rosnąć ryzyko przebijania (zwłaszcza przy intensywnym kryciu). Wyższa gramatura zwykle poprawia nieprzezroczystość, ale zwiększa masę i koszt wyrobu.
Tak niska gramatura daje kartkę bardzo cienką i mało odporną na zagniecenia. W praktyce łatwiej o prześwitywanie oraz dyskomfort pisania (kartka "pracuje", faluje). To może obniżyć jakość użytkową zeszytu i pogorszyć odbiór zadruku w produkcji.
To gramatury bardziej typowe dla sztywniejszych elementów (np. przekładek lub okładek), a nie dla wielu cienkich kartek. Wkład zeszytu z takiego papieru byłby zbyt gruby i ciężki, droższy oraz mniej wygodny w użytkowaniu. Zmienia to też parametry oprawy i zaginania.
Ważne są m.in. nieprzezroczystość, gładkość, sztywność, chłonność i podatność na odkształcenia. Dla użytkownika liczy się też komfort pisania (śliskość i "ciągnięcie" długopisu) oraz odporność na wycieranie i rozmazywanie. Gramatura to tylko jeden z parametrów.
Najczęściej "podłoże do wydrukowania zeszytów" w zadaniach szkolnych odnosi się do kartek (wkładu). Okładka bywa opisana wprost jako "okładka", "karton", "oklejka" lub ma podaną wyższą gramaturę. Gdy brakuje doprecyzowania, łatwo wpaść w pułapkę wyboru gramatur okładkowych.
Tak, pośrednio. Inna gramatura to często inna sztywność i zachowanie arkusza w podawaniu, prowadzeniu i wykładaniu. Może wpływać na ryzyko podwójnego pobrania, falowania czy problemów z pasowaniem. W praktyce operator dobiera też parametry transportu i osuszania do rodzaju podłoża.
Częste są błędy wynikające z mylenia wkładu z okładką oraz z przekonania, że "im grubszy papier, tym lepiej". Uczniowie czasem wybierają skrajności (bardzo niska lub bardzo wysoka gramatura), nie analizując celu wyrobu: ma być lekki, wygodny do pisania i odporny na prześwitywanie.
Wyższa gramatura może mieć sens w elementach okładkowych, przekładkach, kartach tytułowych albo w notesach premium, gdzie priorytetem jest sztywność i trwałość. Dla typowego szkolnego wkładu z wieloma kartkami zwykle wybiera się kompromis: papier wystarczająco nieprzezroczysty, ale nie "kartonowy".
Ucz się parametrami: gramatura, nieprzezroczystość, gładkość, chłonność, sztywność. Łącz je z produktami: wkład zeszytu, ulotka, okładka, wizytówka, opakowanie. Pomaga praca na kartach technicznych papierów i rozwiązywanie zadań, gdzie trzeba uzasadnić wybór podłoża.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Papier o gramaturze 80 g/m² jest w praktyce częstym wyborem na wkłady zeszytów szkolnych, bo daje kompromis między nieprzezroczystością i sztywnością a masą wyrobu."

Źródła:

  • ISO 536:2019 Paper and board — Determination of grammage, International Organization for Standardization (opis normy i zakres pojęcia gramatury)
  • PN-EN ISO 536 (wydanie polskie normy ISO 536) — określenie i pomiar gramatury papieru (źródło definicyjne dla parametru użytego w pytaniu)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z materiałoznawstwa poligraficznego (papier, tektura, podłoża)
  • Karty techniczne papierów niepowlekanych (specyfikacje producentów: gramatura, nieprzezroczystość, sztywność)
  • Materiały dydaktyczne z technologii druku offsetowego dotyczące doboru podłoża

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego