KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 11.
Które podłoże drukowe należy zastosować do wykonania przedstawionego na rysunku opakowania?
Ilustracja przedstawia opakowanie kartonowe w formie pudełka, które jest otwarte i leży na zielonym tle.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opakowania składane wymagają podłoża o odpowiedniej sztywności i podatności na bigowanie, dlatego typowo stosuje się karton jednostronnie powlekany w zakresie ok. 220–280 g/m2. Papier 70 g/m2 jest zbyt cienki, a tektura introligatorska 1200 g/m2 – zbyt gruba do takiej konstrukcji.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór podłoża do opakowania zależy przede wszystkim od tego, czy wyrób ma pełnić funkcję konstrukcyjną (utrzymać kształt, chronić produkt), a jednocześnie umożliwić estetyczny zadruk i obróbkę introligatorską (bigowanie, składanie, klejenie).

Odpowiedź "Karton jednostronnie powlekany o gramaturze 220÷280 g/m2" jest właściwa, ponieważ taki karton łączy cechy potrzebne w opakowaniach jednostkowych:

  • Sztywność wystarczającą do wykonania pudełka składanego bez zapadania się ścianek.
  • Powleczenie (zwykle po stronie zadruku), które poprawia odwzorowanie apli, drobnych detali i umożliwia uszlachetnienia (np. lakierowanie, foliowanie).
  • Gramaturę typową dla opakowań lekkich i średnich: jest to kompromis między wytrzymałością a łatwością wykrawania i bigowania.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "Tektura introligatorska o gramaturze 1200 g/m2" jest przeznaczona do bardzo sztywnych okładek, teczek lub elementów wymagających dużej grubości. Dla typowego opakowania składanego byłaby nadmiernie masywna, trudniejsza w sztancowaniu i bigowaniu, a konstrukcja mogłaby wymagać innych technologii (np. oklejania).
  • "Papier dwustronnie kredowany o gramaturze 135÷150 g/m2" jest papierem, nie kartonem: mimo gładkiej powierzchni ma zbyt małą sztywność, przez co opakowanie traciłoby stabilność. To częstszy wybór na ulotki, foldery lub okładki cienkich publikacji, a nie na elementy konstrukcyjne opakowań.
  • "Papier offsetowy o gramaturze 70 g/m2" jest typowy dla druków biurowych i akcydensowych (np. wkładki, formularze). Nie zapewnia praktycznie żadnej sztywności i nie nadaje się na pudełko.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o opakowaniach szukaj w odpowiedziach słów karton (nie papier) oraz gramatur rzędu kilkuset g/m2. Skrajnie niskie gramatury sugerują druki płaskie, a bardzo wysokie – materiały okładzinowe lub tekturę do opraw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Karton jednostronnie powlekany to podłoże, w którym jedna strona ma warstwę poprawiającą gładkość i białość. Dzięki temu nadaje się do zadruku i uszlachetnień, a jednocześnie zachowuje większą sztywność niż typowe papiery. Często stosuje się go na opakowania jednostkowe.
Gramatura (g/m2) jest silnie powiązana z masą i zwykle także ze sztywnością arkusza. Zbyt niska gramatura powoduje "wiotkość" i zapadanie się ścianek, a zbyt wysoka utrudnia bigowanie, składanie i sztancowanie. Dlatego wybiera się zakres typowy dla danej konstrukcji.
Taki papier jest przeznaczony do druków płaskich (np. formularze, wkładki). Nie ma wymaganej sztywności i odporności mechanicznej, więc nie utrzyma kształtu pudełka. Opakowanie z niego łatwo by się gniotło i rozklejało, a proces wykrawania i bigowania byłby problematyczny.
Zwykle nie jako materiał konstrukcyjny. Papier kredowany ma świetną powierzchnię do druku, ale przy 135–150 g/m2 jest nadal papierem, a nie kartonem. Może sprawdzić się na okładki czy obwoluty, lecz na pudełko składane najczęściej jest zbyt mało sztywny.
Tekturę introligatorską stosuje się, gdy potrzebna jest duża grubość i twardość, np. w okładkach twardych, segregatorach, teczkach lub elementach wymagających "sztywnej płyty". Do typowych opakowań składanych jest zwykle za gruba i wymaga innej technologii wykonania.
Najczęściej liczą się: sztywność, podatność na bigowanie (żeby nie pękał na zgięciu), jakość strony do zadruku (powleczenie), oraz zachowanie w sztancowaniu i klejeniu. W praktyce dobór to kompromis między wyglądem, funkcją ochronną i technologią obróbki.
Wskazówką są słowa: opakowanie, pudełko, wykrojnik, bigowanie, klejenie. Wtedy najczęściej poprawną grupą będzie karton (często powlekany) o gramaturach typowych dla opakowań. Same "papiery" o niskich gramaturach częściej dotyczą ulotek, wkładek i druków biurowych.
Powleczenie poprawia gładkość i jednolitość powierzchni, co sprzyja uzyskaniu wyższej jakości obrazu w offsecie (lepsze aple, mniejsze wsiąkanie). Ułatwia też późniejsze uszlachetnienia, np. lakierowanie. W opakowaniach strona zewnętrzna zwykle ma wyższe wymagania estetyczne.
Typowy błąd to wybór podłoża "na oko" bez rozróżnienia papieru i kartonu, albo założenie, że wyższa gramatura zawsze jest lepsza. Drugi częsty problem to ignorowanie obróbki: zbyt grube podłoże może pękać na bigach lub sprawiać trudności w sztancowaniu i składaniu.
Warto uczyć się na próbkach: porównaj papier offsetowy, kredowy, karton powlekany i tekturę. Zapamiętaj typowe zastosowania i rzędy wielkości gramatur. Ćwicz też rozpoznawanie, kiedy wymagana jest sztywność (opakowania), a kiedy kluczowa jest tylko jakość druku (ulotki, foldery).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Opakowania składane wymagają podłoża o odpowiedniej sztywności i podatności na bigowanie, dlatego typowo stosuje się karton jednostronnie powlekany w zakresie ok. 220–280 g/m2."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligrafii/drukowania offsetowego (działy: podłoża drukowe, opakowania)
  • Karty techniczne producentów papierów i kartonów (parametry: gramatura, sztywność, powleczenie)
  • Materiały szkolne z introligatorstwa i opakowań (bigowanie, falcowanie, klejenie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego