Nadzór nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego (JST) oznacza uprawnienie organu państwa do kontroli, czy działania organów samorządu są zgodne z prawem oraz do stosowania przewidzianych prawem środków nadzorczych. W tym modelu kluczowe jest kryterium legalności, a nie celowości czy "kierowania" samorządem.
Odpowiedź "wojewoda" jest właściwa, ponieważ wojewoda jest przedstawicielem administracji rządowej w terenie i w praktyce ustrojowej wykonuje nadzór nad JST w zakresie zgodności działań z prawem (np. w odniesieniu do uchwał i zarządzeń organów JST, w ramach kompetencji nadzorczych określonych w przepisach ustrojowych).
- "Rada Ministrów" jest organem władzy wykonawczej o charakterze centralnym. Choć może mieć wpływ na administrację rządową, nie jest typowo wskazywana jako bezpośredni organ nadzoru nad JST w podstawowym, "terenowym" ujęciu pytania.
- "właściwy minister" może wykonywać nadzór nad podległymi jednostkami organizacyjnymi administracji rządowej lub nad działalnością w określonym dziale administracji, ale nie jest standardowo wskazywany jako organ nadzoru nad JST jako takimi (zwłaszcza w ujęciu ogólnym, bez zawężenia do szczególnych ustaw).
- "Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej" pełni konstytucyjne funkcje głowy państwa, jednak nie wykonuje wprost bieżącego nadzoru nad JST w rozumieniu nadzoru legalnościowego nad uchwałami i działaniami organów samorządu.
W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać rozróżnienie: nadzór legalnościowy dotyczy zgodności z prawem i jest wykonywany przez organy państwa wskazane w przepisach, natomiast samodzielność JST oznacza brak podległości służbowej wobec organów rządowych w zakresie własnych zadań.
