KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 22.
Osoba dorosła, posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności sprzężonej i autyzmie, poszukuje placówki dziennej, w której mogłaby rozwijać swoje zainteresowania i znaleźć przyjaciół. Który typ środowiskowego domu samopomocy powinien wskazać terapeuta zajęciowy jako placówkę posiadającą program adekwatny do zgłoszonych potrzeb i zgodną z wydanym orzeczeniem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W klasyfikacji ŚDS typ D jest przeznaczony dla osób ze spektrum autyzmu lub z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Opisana osoba spełnia oba kryteria, więc placówką z programem adekwatnym do potrzeb społecznych i rozwojowych oraz zgodną z orzeczeniem będzie ŚDS typu D.
Pozostałe typy dotyczą innych grup uczestników.

Pełne wyjaśnienie:

Środowiskowy dom samopomocy (ŚDS) jest dzienną formą wsparcia dla osób wymagających pomocy w funkcjonowaniu społecznym i codziennym. W praktyce terapeuta zajęciowy powinien umieć dopasować typ domu do profilu trudności i potrzeb uczestnika, tak aby program zajęć, kadra i metody pracy odpowiadały diagnozie oraz zapisom orzeczenia.

W podziale na typy A–D kluczowe jest to, że typ D jest przewidziany dla osób ze spektrum autyzmu lub dla osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Spójnik "lub" oznacza, że kwalifikują się zarówno osoby spełniające jedno z kryteriów, jak i osoby spełniające oba jednocześnie. W pytaniu wskazano dorosłą osobę z autyzmem oraz niepełnosprawnością sprzężoną, a dodatkowo jej cel (rozwijanie zainteresowań i nawiązywanie relacji) jest typowy dla oddziaływań realizowanych w placówkach dziennego wsparcia.

Dlatego poprawne jest wskazanie "Typ D.".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Typ A." dotyczy innej grupy uczestników (przewlekłe choroby psychiczne) i nie jest odpowiedzią wynikającą z kryterium autyzmu/sprzężeń.
  • "Typ B." odnosi się do niepełnosprawności intelektualnej (w określonych stopniach oraz z dodatkowymi zaburzeniami). Sama "niepełnosprawność sprzężona" nie oznacza automatycznie kwalifikacji do typu B.
  • "Typ C." obejmuje inne przewlekłe zaburzenia czynności psychicznych, ale nie stanowi kategorii dedykowanej autyzmowi lub niepełnosprawnościom sprzężonym.

Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać, że typ D jest najnowszym rozszerzeniem systemu typów i jest ściśle powiązany z autyzmem oraz niepełnosprawnościami sprzężonymi. Przy pytaniach sytuacyjnych zawsze porównuj opis osoby z kryteriami typu, a nie z potocznym skojarzeniem nazwy placówki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ŚDS to placówka dziennego pobytu zapewniająca wsparcie osobom z zaburzeniami psychicznymi, które potrzebują treningu umiejętności społecznych i pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Uczestnictwo ma charakter środowiskowy i aktywizujący (zajęcia, treningi, rehabilitacja społeczna), a nie całodobowej opieki.
Typy ŚDS określają, dla jakiej grupy uczestników jest przygotowany program domu. W praktyce typ wpływa na profil terapii, kompetencje kadry oraz metody pracy. Najważniejsze jest dopasowanie typu do kryterium wskazanego w przepisach, a nie do potocznych skojarzeń z nazwą placówki.
Typ D jest przewidziany dla osób ze spektrum autyzmu, więc program i organizacja wsparcia powinny uwzględniać specyfikę komunikacji, potrzebę przewidywalności oraz trening umiejętności społecznych. To zwiększa szanse na realną poprawę funkcjonowania i komfort uczestnictwa w zajęciach.
W klasyfikacji typów ŚDS niepełnosprawności sprzężone są wskazane jako kryterium typu D, więc co do zasady ten typ jest właściwy. W praktyce dom może być wielotypowy, ale przy pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie typu wynikającego wprost z kryterium kwalifikacji.
"Lub" oznacza alternatywę: wystarczy spełniać jedno z kryteriów (spektrum autyzmu albo niepełnosprawność sprzężona), aby kwalifikować się do typu D. Osoba spełniająca oba kryteria także mieści się w tej kategorii. To częsty punkt, na którym zdający tracą punkty.
Typowe pomyłki to: mylenie ŚDS z DPS, wybór typu B "bo kojarzy się z niepełnosprawnością", ignorowanie istnienia typu D oraz nieuwzględnianie znaczenia słowa "lub". Pomaga prosta metoda: dopasuj opis osoby do jednej definicji typu z przepisów.
ŚDS jest placówką dzienną nastawioną na aktywizację i trening umiejętności, a DPS to forma całodobowego pobytu i opieki. W kontekście egzaminu rozróżnienie jest kluczowe, bo pytania o typy A–D odnoszą się do ŚDS, a nie do systemu placówek całodobowych.
Uzasadnienie opiera się na dopasowaniu programu do potrzeb: wsparcie w relacjach, komunikacji i adaptacji społecznej, rozwijanie zainteresowań w bezpiecznym, przewidywalnym środowisku oraz praca nad samodzielnością. Dodatkowo typ D odpowiada kryterium kwalifikacji wynikającemu z diagnozy.
ŚDS może obejmować wsparciem więcej niż jedną kategorię uczestników (wielotypowość), ale w zadaniu egzaminacyjnym zwykle trzeba wskazać typ wynikający z opisu osoby. Jeśli w opisie pojawia się autyzm lub niepełnosprawność sprzężona, właściwym wyborem jest typ D, niezależnie od możliwości łączenia typów w praktyce.
Szukaj w treści słów-kluczy: "spektrum autyzmu" albo "niepełnosprawność sprzężona". Jeśli występuje choć jedno z nich, to jest to silna wskazówka na typ D. Następnie sprawdź, czy odpowiedzi nie odnoszą się do innych grup (np. przewlekła choroba psychiczna lub niepełnosprawność intelektualna).
info

Statystycznie 25% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w klasyfikacji ŚDS typ D jest przeznaczony dla osób ze spektrum autyzmu lub z niepełnosprawnościami sprzężonymi.

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000249
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (tekst jednolity), § 3 ust. 1, Dz.U. 2020 poz. 249
  • Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie środowiskowych domów samopomocy (dodanie typu D), Dz.U. 2019 poz. 967

Materiały:

  • Tekst jednolity rozporządzenia w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz.U. 2020 poz. 249) – § 3 ust. 1
  • Nowelizacja wprowadzająca typ D (Dz.U. 2019 poz. 967) – do zrozumienia genezy typu D
  • Materiały dydaktyczne z terapii zajęciowej dotyczące form wsparcia środowiskowego i planowania terapii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego