Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2024



PYTANIE NR 28.
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą rozlicza się z urzędem skarbowym na zasadach ogólnych. Na podstawie fragmentu podatkowej księgi przychodów i rozchodów ustal, podstawę opodatkowania za dany miesiąc, wiedząc, że przedsiębiorca z tytułu prowadzącej działalności opłaca tylko składkę zdrowotną.
Ilustracja przedstawia fragment podatkowej księgi przychodów i rozchodów, która jest używana w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawa opodatkowania na zasadach ogólnych to dochód, czyli przychód minus koszty uzyskania przychodu.
Z PKPiR: przychód 12 700,00 zł, koszty 3 800,00 + 200,00 + 1 000,00 = 5 000,00 zł.
Dochód = 12 700,00 − 5 000,00 = 7 700,00 zł. Składka zdrowotna nie pomniejsza dochodu.

Pełne wyjaśnienie:

W opodatkowaniu na zasadach ogólnych (skala podatkowa) podstawę opodatkowania stanowi dochód, czyli różnica między przychodami a kosztami ich uzyskania. W praktyce przy pracy z PKPiR oznacza to, że:

  • najpierw sumujesz przychody z części "Przychód",
  • potem sumujesz wszystkie koszty z kolumn kosztowych,
  • na końcu liczysz dochód: dochód = przychód − koszty.

Z przedstawionego fragmentu PKPiR wynika:

  • Razem przychód: 12 700,00 zł (12 000,00 + 700,00),
  • koszty: zakup towarów i materiałów 3 800,00 zł, koszty uboczne zakupu 200,00 zł, pozostałe wydatki 1 000,00 zł.

Sumujemy koszty: 3 800,00 + 200,00 + 1 000,00 = 5 000,00 zł.

Następnie obliczamy dochód (a więc i podstawę opodatkowania w tym zadaniu):
12 700,00 − 5 000,00 = 7 700,00 zł.

Dlaczego informacja o składce zdrowotnej jest istotna? W wielu zadaniach uczniowie automatycznie odejmują składki od dochodu. Tymczasem w tym poleceniu podano, że przedsiębiorca opłaca tylko składkę zdrowotną, więc nie ma składek społecznych do odliczenia od dochodu. Składka zdrowotna co do zasady nie obniża podstawy opodatkowania (dochodu), dlatego nie wpływa na wynik 7 700,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • 8 700,00 zł – typowy skutek pominięcia jednego z kosztów (np. nieuwzględnienia 1 000,00 zł pozostałych wydatków lub 200,00 zł kosztów ubocznych).
  • 12 700,00 zł – to przepisany "razem przychód", bez odjęcia kosztów uzyskania przychodu.
  • 6 700,00 zł – zwykle wynika z błędnego dodatkowego odjęcia 1 000,00 zł drugi raz albo z nieprawidłowej interpretacji, że składka zdrowotna zmniejsza dochód.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się informacja o składkach, zawsze rozdziel w głowie: co wpływa na dochód/podstawę, a co rozlicza się dopiero na etapie obliczenia podatku. To pozwala uniknąć najczęstszej pułapki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest podstawa opodatkowania na zasadach ogólnych w działalności gospodarczej?
To kwota, od której liczysz podatek według skali. Najczęściej jest nią dochód, czyli przychód minus koszty uzyskania przychodu. W zadaniach z PKPiR podstawę ustalasz przez zsumowanie przychodów, zsumowanie kosztów i obliczenie różnicy.
Jak obliczyć dochód z PKPiR krok po kroku na egzaminie?
Stosuj stały schemat:
  1. zsumuj przychody (część "Przychód"),
  2. zsumuj koszty ze wszystkich właściwych kolumn kosztowych,
  3. policz dochód = przychód − koszty,
  4. sprawdź, czy w treści są składki społeczne do odliczenia.
Dlaczego składka zdrowotna nie pomniejsza podstawy opodatkowania w tym typie zadania?
Bo podstawa opodatkowania w PIT to dochód (przychód minus koszty). Składka zdrowotna jest rozliczana inaczej niż koszty i w typowych zadaniach nie obniża dochodu. Informacja o "tylko zdrowotnej" ma zapobiec odjęciu składek społecznych, których tu nie ma.
Jakie kolumny PKPiR najczęściej tworzą koszty uzyskania przychodu?
Koszty to nie jedna pozycja, tylko suma wpisów w kolumnach kosztowych (np. zakup towarów i materiałów, koszty uboczne zakupu, wynagrodzenia, pozostałe wydatki). Na egzaminie kluczowe jest, by nie pominąć żadnej kolumny z wartościami w danym wierszu.
Jakie błędy najczęściej robi się przy obliczaniu podstawy opodatkowania z PKPiR?
Najczęstsze pomyłki to:
  • przepisanie "razem przychód" jako wyniku,
  • pominięcie jednej kolumny kosztów (np. kosztów ubocznych lub pozostałych wydatków),
  • odjęcie składki zdrowotnej od dochodu,
  • zsumowanie tylko części kosztów zamiast wszystkich.
Czy w zadaniu z PKPiR zawsze odejmuje się składki ZUS od dochodu?
Nie. Od dochodu odejmuje się tylko te składki, które według zasad rozliczeń wpływają na podstawę opodatkowania (zwykle składki społeczne, jeśli są wskazane i zapłacone). Składka zdrowotna zwykle nie zmienia dochodu. Zawsze czytaj dokładnie, jakie składki podano w treści.
Jak rozpoznać, które liczby z tabeli PKPiR mam odjąć od przychodu?
Odejmujesz te wartości, które są kosztami uzyskania przychodu (kolumny kosztowe), a nie wszystko, co wygląda na "wydatek" w języku potocznym. Na egzaminie patrz na nagłówki: po stronie przychodu wybierasz "razem", a po stronie kosztów sumujesz wszystkie podane koszty w wierszu.
Dlaczego w odpowiedziach pojawiają się kwoty różniące się o 1 000 zł lub 200 zł?
To typowe "pułapki" oparte na pominięciu konkretnej pozycji kosztowej. Gdy ktoś nie odejmie np. 1 000 zł pozostałych wydatków albo 200 zł kosztów ubocznych zakupu, wyjdzie zawyżony dochód. Dlatego przed obliczeniem wyniku sprawdź, czy uwzględniłeś wszystkie koszty.
Jak przygotować się do takich zadań z EKA.5 o podstawie opodatkowania?
Ćwicz seriami zadania z fragmentami PKPiR: najpierw proste wiersze, potem z większą liczbą kolumn. Utrwal schemat liczenia (przychód − koszty) i zaznaczaj na brudno, które pozycje są kosztami. Osobno powtórz rozróżnienie składek społecznych i zdrowotnej.
Kiedy w obliczeniach pojawiają się składki społeczne, a kiedy tylko zdrowotna?
Składki społeczne pojawiają się wtedy, gdy w treści zadania jest informacja, że przedsiębiorca je opłaca i można je uwzględnić w rozliczeniu dochodu. Gdy podano, że opłaca tylko składkę zdrowotną, oznacza to brak składek społecznych do odjęcia od dochodu w tym zadaniu.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 9 ust. 2 (definicja dochodu)

Materiały:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych – definicja dochodu (art. 9 ust. 2)
  • Instrukcje i materiały dydaktyczne dotyczące prowadzenia PKPiR (kolumny przychodów i kosztów)
  • Zadania rachunkowe z ustalania dochodu z działalności gospodarczej na podstawie PKPiR
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego