KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 33.
Osoba fizyczna rozpoczęła działalność gospodarczą w styczniu 2021 r. i wybrała opodatkowanie podatkiem liniowym. Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli oblicz zaliczkę na podatek dochodowy za styczeń, wiedząc, że składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorcy za styczeń zostały naliczone i zapłacone w lutym 2021 r.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za styczeń 2021 roku.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy podatku liniowym zaliczka za styczeń to 19% dochodu.
Dochód z PKPiR: 28 500,00 − (10 000,00 + 100,00 + 2 000,00) = 16 400,00 zł.
Składek ZUS nie odlicza się w styczniu, bo zostały zapłacone w lutym (zasada kasowa).
16 400 × 19% = 3 116,00 zł. To jest kwota zaliczki do urzędu skarbowego za styczeń.

Pełne wyjaśnienie:

W podatku liniowym podstawą opodatkowania jest dochód, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu wykazane w PKPiR. Stawka podatku liniowego jest stała i wynosi 19%.

Z tabeli (PKPiR za styczeń) wynika:

  • Razem przychód: 28 500,00 zł (28 000,00 + 500,00).
  • Koszty: zakup towarów 10 000,00 zł, koszty uboczne zakupu 100,00 zł, pozostałe wydatki 2 000,00 zł.

Najpierw oblicza się dochód:

Dochód = 28 500,00 − (10 000,00 + 100,00 + 2 000,00) = 16 400,00 zł.

Następnie wylicza się zaliczkę według stawki 19%:

16 400,00 × 19% = 3 116,00 zł.

Kluczowy warunek zadania dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne: choć dotyczą stycznia, zostały zapłacone w lutym. Zgodnie z zasadą kasową odliczeniu podlegają składki faktycznie zapłacone w danym miesiącu, więc w zaliczce za styczeń nie pomniejsza się podatku o te składki.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Kwoty niższe zwykle wynikają z nieuprawnionego odliczenia składek już w styczniu albo z błędnego przyjęcia innej podstawy (np. pominięcia części kosztów).
  • Kwota znacząco wyższa może wynikać z obliczenia podatku od przychodu zamiast od dochodu (brak odjęcia kosztów) lub z błędnego zsumowania danych z tabeli.

Na egzaminie warto zapamiętać praktyczną regułę: odliczasz tylko to, co zostało zapłacone (jeżeli w treści podkreślono inny miesiąc zapłaty, to zwykle jest to element decydujący o wyniku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podatek liniowy to forma opodatkowania działalności gospodarczej, w której stawka podatku jest stała i nie zależy od wysokości dochodu. W zadaniach egzaminacyjnych dla przedsiębiorcy przyjmuje się stawkę 19% dochodu (dochód = przychód − koszty).
Dochód obliczasz jako przychód minus koszty ujęte w PKPiR. Zwykle sumujesz "razem przychód" oraz odejmujesz pozycje kosztowe, np. zakup towarów, koszty uboczne zakupu i pozostałe wydatki. Dopiero od tak obliczonego dochodu liczysz podatek.
W rozliczeniach zaliczki PIT odliczenia składek stosuje się według zasady kasowej, czyli liczy się moment faktycznej zapłaty. Jeśli składki dotyczą stycznia, ale zostały opłacone w lutym, to wpływają na rozliczenie lutego, a nie stycznia.
W praktyce składki za dany miesiąc opłaca się w miesiącu następnym, zgodnie z ustawowymi terminami płatności dla przedsiębiorców. Dlatego w zadaniach często pojawia się sytuacja: składki "za styczeń" są zapłacone w lutym i nie pomniejszają zaliczki za styczeń.
Do kosztów zaliczasz pozycje kosztowe wskazane w tabeli, np. zakup towarów handlowych i materiałów, koszty uboczne zakupu oraz pozostałe wydatki. Suma tych kosztów zmniejsza przychód i daje dochód, od którego liczysz 19%.
Zaliczkę liczy się od dochodu, a nie od przychodu. Najczęstszy błąd to pominięcie kosztów i obliczenie 19% od samego przychodu. Poprawna kolejność to: przychód → minus koszty → dochód → 19% podatku.
Typowe błędy to: odliczenie składek naliczonych zamiast zapłaconych, nieuwzględnienie wszystkich kosztów z PKPiR (np. kosztów ubocznych zakupu), oraz złe zsumowanie przychodów (np. pominięcie "pozostałych przychodów"). Warto zawsze sprawdzić miesiąc zapłaty składek.
Szybka kontrola: policz orientacyjnie 20% dochodu (bo stawka to 19%). Wynik podatku powinien być nieco mniejszy niż 1/5 dochodu. Jeśli wychodzi kwota zbliżona do 19% przychodu, to prawdopodobnie pominąłeś koszty. Jeśli wynik jest zaniżony, sprawdź odliczenia składek.
Tak. Ta informacja ma wskazać, że w rozliczeniu za styczeń nie uwzględnia się odliczenia składek ZUS, skoro zapłata nastąpiła w lutym. W zadaniach egzaminacyjnych to często element rozstrzygający o tym, czy odliczenia można zastosować w danym miesiącu.
Ćwicz schemat: 1) odczytaj przychody, 2) odczytaj koszty, 3) policz dochód, 4) zastosuj 19%. Dodatkowo naucz się rozpoznawać pułapki: miesiąc zapłaty składek, różnice między "naliczone" a "zapłacone", oraz kompletność kosztów (zakup, koszty uboczne, pozostałe wydatki).
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) – art. 30c (podatek liniowy)
  • biznes.gov.pl – poradniki dla przedsiębiorców dotyczące zaliczek na podatek dochodowy i rozliczeń składek ZUS (zasada odliczenia po zapłacie) – dostęp: 2026-03-13
  • poradnikprzedsiebiorcy.pl – opracowania o zaliczkach PIT i odliczaniu składek ZUS według zasady kasowej – dostęp: 2026-03-13

Materiały:

  • Portal biznes.gov.pl – poradniki o podatku liniowym i zaliczkach PIT
  • Poradniki księgowe dotyczące PKPiR i zaliczek na PIT (materiały edukacyjne dla przedsiębiorców)
  • Tekst ustawy o PIT (fragment dotyczący podatku liniowego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego