W umowie o dzieło wykonawca nie pozostaje w stosunku pracy ze zlecającym, a rozliczenie wynagrodzenia następuje na podstawie rachunku do umowy. W zadaniu kluczowe jest, aby nie liczyć "na pamięć" od samego brutto, tylko oprzeć się na pozycjach z przedstawionego fragmentu dokumentu.
Typowy tok rozumowania jest następujący:
- Odczytaj z rachunku kwotę brutto (wynagrodzenie umowne).
- Ustal koszty uzyskania przychodu zastosowane w rachunku (to one obniżają podstawę opodatkowania). W praktyce spotyka się różne warianty kosztów, dlatego decydują dane z dokumentu.
- Na podstawie tych danych rachunek wyznacza podstawę opodatkowania i nalicza zaliczkę na podatek. To właśnie zaliczka PIT jest najczęściej podstawowym potrąceniem w umowie o dzieło.
- Kwota do wypłaty (netto) to kwota brutto pomniejszona o potrącenia wykazane na rachunku (w szczególności zaliczkę PIT; inne potrącenia zależą od sytuacji i powinny wynikać z rachunku).
Odpowiedź "3 276 zł" jest prawidłowa, ponieważ odpowiada wartości "do wypłaty" po zastosowaniu potrąceń wynikających z przedstawionego rachunku.
Pozostałe kwoty są błędne typowo z następujących powodów:
- Wskazują wynik z pominięciem części potrąceń albo z zastosowaniem niewłaściwych kosztów uzyskania (błąd polega na policzeniu podatku od złej podstawy).
- Odzwierciedlają pomylenie pól dokumentu, np. przepisanie kwoty podstawy/dochodu zamiast kwoty netto.
- Wynikają z mechanicznego zastosowania schematu z innego rodzaju umowy (np. zlecenia), mimo że zadanie dotyczy umowy o dzieło i rachunku, który pokazuje konkretne wartości.
Na egzaminie najbezpieczniej jest: (1) przepisać dane z rachunku, (2) trzymać się kolejności: brutto → KUP → podstawa → zaliczka PIT → kwota do wypłaty, (3) sprawdzić, czy wynik odpowiada pozycji "do wypłaty" i czy ma sens (netto powinno być mniejsze od brutto o wskazane potrącenia).
