W Polsce osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może rozliczać podatek dochodowy/przychodowy w kilku odmiennych reżimach. Kluczowe jest rozróżnienie, czy opodatkowany jest dochód (przychód pomniejszony o koszty), czy przychód (bez pomniejszania o koszty).
Poprawny zestaw obejmuje:
- Skalę podatkową (zasady ogólne) – podatek liczony od dochodu według progów; w praktyce istotne są m.in. kwota wolna i możliwość korzystania z wybranych ulg, zależnie od sytuacji podatnika.
- Podatek liniowy 19% – stała stawka od dochodu; wybierany często, gdy dochód jest relatywnie wysoki, ale trzeba uwzględnić ograniczenia dotyczące części preferencji podatkowych.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – podatek od przychodu według stawki zależnej od rodzaju działalności; opłacalny zwykle przy niskich kosztach, ponieważ koszty nie pomniejszają podstawy opodatkowania.
- Karta podatkowa – uproszczona forma opodatkowania, historycznie polegająca na stałej kwocie podatku; w ostatnich latach jej dostępność została istotnie ograniczona, więc w zadaniach egzaminacyjnych może pojawiać się jako element klasycznego katalogu form lub jako forma dostępna tylko dla określonych przypadków.
Dlaczego inne, typowe "pułapki" bywają błędne? Często myli się formę opodatkowania z samą wysokością stawki (np. podanie "17%/32%" jako odpowiedzi), albo z podatkiem VAT, który jest odrębnym podatkiem. Inną pomyłką jest utożsamianie ryczałtu z podatkiem od dochodu – ryczałt co do zasady dotyczy przychodu.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy dana propozycja jest nazwą formy opodatkowania (skala, liniowy, ryczałt, karta), a nie elementem rozliczeń (zaliczka, deklaracja) ani innym podatkiem (VAT). Jeśli w pytaniu pojawia się sformułowanie "dochodu/przychodu", to jest to sygnał, że wśród opcji powinny wystąpić rozwiązania oparte zarówno o dochód, jak i o przychód.
