KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 27.
Osoby przebywające w wyrobiskach korytarzowych drążonych w węglu kamiennym, przewietrzanych wentylacją odrębną na długości większej niż 300 m, wyposaża się w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wentylacja odrębna w długich wyrobiskach korytarzowych zwiększa ryzyko pogorszenia składu atmosfery (zadymienie, gazy, niedobór tlenu) w razie awarii lub pożaru. Dlatego wymagane jest wyposażenie umożliwiające oddychanie niezależnie od powietrza w wyrobisku, czyli sprzęt izolujący układ oddechowy.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach korytarzowych drążonych w węglu kamiennym, przewietrzanych wentylacją odrębną na dużą odległość, kluczowe jest zapewnienie możliwości bezpiecznego oddychania w sytuacji, gdy atmosfera w wyrobisku stanie się niezdatna do oddychania. Taka sytuacja może wynikać m.in. z awarii lutniociągu, pożaru, zadymienia, nagromadzenia gazów lub spadku zawartości tlenu.

Odpowiedź "sprzęt izolujący układ oddechowy" jest właściwa, ponieważ sprzęt izolujący dostarcza użytkownikowi mieszaninę oddechową niezależnie od powietrza otoczenia. To jest kluczowa różnica względem sprzętu filtrującego: filtr/późniejsza sorpcja mogą usuwać część zanieczyszczeń, ale nie rozwiązują problemu niedoboru tlenu i nie zawsze chronią przed wszystkimi gazami w wysokich stężeniach.

Odpowiedzi wskazujące konkretne urządzenia (np. "aparaty …") są mylące w tym sensie, że pytanie dotyczy kategorii wymaganego wyposażenia. Nawet jeżeli dane modele funkcjonują w praktyce, to bez dodatkowego kontekstu (parametry, dopuszczenia, przeznaczenie, wymagany czas ochrony) nie da się na ich podstawie jednoznacznie odtworzyć wymagania. Egzaminacyjnie poprawne jest więc ujęcie ogólne: sprzęt izolujący układ oddechowy.

  • "aparaty regeneracyjne W-70M" – to odpowiedź w formie nazwy modelu; bez precyzyjnego wskazania, że właśnie ten typ jest wymagany w danym progu i sytuacji, nie stanowi właściwej odpowiedzi ogólnej na pytanie o wyposażenie pracowników.
  • "pochłaniacze ochronne górnicze" – typowo kojarzą się z ochroną filtrującą/ucieczkową, która zależy od składu atmosfery; w warunkach niedoboru tlenu lub bardzo wysokich stężeń zanieczyszczeń ochrona filtrująca może być niewystarczająca.
  • "aparaty tlenowe W-2000" – ponownie jest to nazwa modelu; pytanie nie wymaga wskazania konkretnego typu urządzenia, tylko rodzaju ochrony zapewniającej oddychanie niezależnie od powietrza w wyrobisku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się warunki, w których może zabraknąć tlenu (pożar, zadymienie, gazy, długa wentylacja odrębna), szukaj odpowiedzi mówiącej o izolacji układu oddechowego, a nie o samym "pochłanianiu" lub "filtrowaniu".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wentylacja odrębna to sposób przewietrzania rejonu robót (np. przodka), w którym powietrze doprowadza się i/lub odprowadza lutniami, niezależnie od głównego prądu wentylacyjnego. Jest typowa dla drążenia, ale jej awaria może szybko pogorszyć atmosferę w wyrobisku.
Im dłuższy odcinek przewietrzany wentylacją odrębną, tym większe skutki ma przerwa w dopływie powietrza i tym trudniejsza bywa ewakuacja. W razie zadymienia lub awarii lutniociągu atmosfera może stać się niezdatna do oddychania, więc rośnie potrzeba sprzętu izolującego.
Sprzęt izolujący układ oddechowy to wyposażenie, które zapewnia oddychanie niezależnie od powietrza otoczenia (np. przez własne źródło tlenu/mieszaniny lub obieg zamknięty). Stosuje się go, gdy powietrze może zawierać toksyczne gazy, dym albo mieć zbyt mało tlenu.
Sprzęt filtrujący oczyszcza powietrze, które użytkownik wdycha z otoczenia, więc wymaga odpowiedniej zawartości tlenu i ograniczonych stężeń zanieczyszczeń. Sprzęt izolujący nie korzysta z powietrza w wyrobisku, dlatego działa także przy niedoborze tlenu lub silnym zadymieniu.
Nie zawsze. Pochłaniacze (ochrona filtrująca) mogą być nieskuteczne, gdy problemem jest niedobór tlenu albo gdy stężenia gazów i dymu są bardzo wysokie. W takich sytuacjach wymagane jest rozwiązanie, które uniezależnia oddychanie od atmosfery wyrobiska, czyli sprzęt izolujący.
W praktyce ryzykowne są m.in. zadymienie przy pożarze, obecność gazów kopalnianych, spadek zawartości tlenu po awarii przewietrzania oraz produkty spalania. Te czynniki mogą szybko uniemożliwić oddychanie w przodku i w drodze ewakuacji, dlatego stosuje się sprzęt izolujący.
Wtedy, gdy pojawiają się objawy pogorszenia atmosfery: dym, trudności w oddychaniu, nietypowy zapach, podejrzenie awarii wentylacji odrębnej lub alarm zagrożenia. Decydują też procedury zakładowe i polecenia dozoru. Sprzęt izolujący ma umożliwić bezpieczne opuszczenie strefy zagrożenia.
Częsty błąd to wybór "konkretnego modelu" tylko dlatego, że brzmi fachowo, mimo że pytanie dotyczy ogólnej kategorii ochrony. Inny błąd to utożsamienie pochłaniacza z pełnym zabezpieczeniem, bez zauważenia, że filtr nie pomaga przy niedoborze tlenu lub bardzo silnym zadymieniu.
W testach BHP często sprawdza się zasadę doboru (np. "izolujący układ oddechowy"), a nie rozpoznawanie konkretnych modeli. Nazwa aparatu może mieć różne odmiany i zastosowania, a bez dodatkowych parametrów nie jest jednoznaczna. Odpowiedź ogólna wskazuje właściwy typ ochrony.
Ucz się w parach pojęć: izolujący vs filtrujący, oraz "wentylacja odrębna" vs "główny prąd wentylacyjny". Rozwiązuj testy z warunkami brzegowymi (długość, rodzaj robót) i zawsze pytaj: czy w tej sytuacji może zabraknąć tlenu? Jeśli tak, wybieraj izolację.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wentylacja odrębna w długich wyrobiskach korytarzowych zwiększa ryzyko pogorszenia składu atmosfery (zadymienie, gazy, niedobór tlenu) w razie awarii lub pożaru."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe kopalni z zakresu wentylacji odrębnej i robót drążeniowych
  • Instrukcje zakładowe dotyczące doboru i użycia sprzętu ochrony dróg oddechowych
  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalnianej oraz BHP w górnictwie podziemnym

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego