KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 22.
Otrzymanie czeku rozrachunkowego od kontrahenta ewidencjonuje się na kontach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otrzymanie czeku rozrachunkowego od odbiorcy traktuje się jako przyjęcie składnika aktywów pieniężnych innego niż gotówka.
Dlatego zwiększa się "Inne aktywa pieniężne" po stronie Dt, a jednocześnie zmniejsza należność od odbiorcy, księgując "Rozrachunki z odbiorcami" po stronie Ct.

Pełne wyjaśnienie:

Otrzymanie czeku rozrachunkowego od kontrahenta jest zdarzeniem, które zmienia strukturę aktywów oraz wpływa na rozrachunki z odbiorcami. W praktyce oznacza to, że jednostka otrzymuje instrument płatniczy, który stanowi składnik aktywów pieniężnych, ale nie jest jeszcze gotówką w kasie ani typowym wpływem na rachunek bankowy w tej samej chwili.

Dlatego poprawne ujęcie polega na:

  • Dt "Inne aktywa pieniężne" – bo jednostka uzyskuje aktywo (czek) i zwiększa stan tych aktywów.
  • Ct "Rozrachunki z odbiorcami" – bo odbiorca reguluje należność, więc saldo należności ulega zmniejszeniu (strona Ma na koncie rozrachunkowym z odbiorcami).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Ujęcie na "Środki pieniężne w drodze" w korespondencji z "Inne aktywa pieniężne" opisuje raczej przeksięgowanie pomiędzy kategoriami środków pieniężnych, a nie standardowe rozliczenie należności od odbiorcy wynikające z otrzymania czeku.
  • Kombinacja z "Inne rachunki bankowe" oraz "Rozrachunki z dostawcami" jest niespójna z sensem operacji: otrzymanie czeku od kontrahenta w roli odbiorcy powinno odnosić się do należności (odbiorców), nie do zobowiązań (dostawców).
  • Ujęcie "Środki pieniężne w drodze" Dt i "Rozrachunki z odbiorcami" Ct może pojawiać się w innych sytuacjach (np. gdy środki są już w procesie przekazania), ale w tym pytaniu wskazano czek rozrachunkowy, który klasyfikuje się jako "inne aktywa pieniężne", a nie typowy "środek w drodze".

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy zdarzenie zmniejsza należność (wtedy "Rozrachunki z odbiorcami" idą na Ct), a dopiero potem dobierz konto po stronie Dt odpowiadające formie zapłaty (czek → "Inne aktywa pieniężne").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czek rozrachunkowy to instrument płatniczy otrzymany/złożony do rozliczenia bez wypłaty gotówki w kasie. W ewidencji księgowej traktuje się go jako składnik aktywów pieniężnych, ale nie jako gotówkę. Kluczowe jest prawidłowe przypisanie go do właściwego konta w planie kont.
Najpierw ustal wpływ na rozrachunki: skoro odbiorca płaci, należność maleje, więc "Rozrachunki z odbiorcami" ujmuje się po stronie Ct. Następnie dobierz konto aktywów dla formy zapłaty: czek ujmuje się zwykle jako "Inne aktywa pieniężne" po stronie Dt.
Otrzymanie zapłaty (także w formie czeku) oznacza spłatę należności przez odbiorcę. Należność jest aktywem, więc jej zmniejszenie ujmuje się po stronie Ma (Ct) konta rozrachunkowego. To typowa logika księgowa: wzrost należności po Dt, spłata należności po Ct.
Najczęściej w planach kont czeki ujmuje się jako "Inne aktywa pieniężne", ale w praktyce jednostka może mieć bardziej szczegółowe konta analityczne. Na egzaminie liczy się zasada: czek jako instrument pieniężny ujmuje się w aktywach pieniężnych, a nie w rozrachunkach z dostawcami czy w kasie.
"Środki pieniężne w drodze" stosuje się, gdy środki zostały już wysłane lub obciążone, ale nie są jeszcze dostępne na docelowym rachunku (np. przelew w trakcie realizacji). Nie zawsze jest to właściwe konto dla czeku; trzeba ocenić, czy zdarzenie dotyczy "w drodze", czy raczej posiadanego instrumentu płatniczego.
Najczęstsze błędy to: mylenie odbiorców z dostawcami (wybór złego konta rozrachunkowego), odwrócenie stron Dt/Ct, traktowanie czeku jak gotówki w kasie oraz automatyczne przypisanie do "środków w drodze" bez sprawdzenia, co dokładnie oznacza dany dowód i etap rozliczenia.
Dt (Wn) oznacza stronę debetową konta, a Ct (Ma) stronę kredytową. W praktyce zapis Dt zwiększa jedne pozycje (np. aktywa), a Ct zwiększa inne (np. pasywa) lub zmniejsza aktywa zależnie od rodzaju konta. Na egzaminie warto każdorazowo ustalić, czy dana pozycja rośnie czy maleje.
Rozrachunki z odbiorcami dotyczą należności, czyli kwot, które inni są winni jednostce (sprzedaż). Rozrachunki z dostawcami dotyczą zobowiązań, czyli kwot, które jednostka jest winna innym (zakupy). W pytaniach egzaminacyjnych wskazówką jest kierunek płatności: otrzymanie zapłaty → odbiorcy; zapłata za zakup → dostawcy.
W pełni poprawnie zwykle nie, ale da się zastosować logikę bilansową: otrzymanie zapłaty zmniejsza należność od odbiorcy (Ct na rozrachunkach), a po Dt pojawia się forma zapłaty (aktywa pieniężne). Plan kont pomaga rozróżnić, czy będzie to kasa, rachunek bankowy, "inne aktywa pieniężne" lub "środki w drodze".
Ćwicz schemat: (1) rozpoznaj zdarzenie (sprzedaż, zapłata, kompensata), (2) wskaż, co rośnie i co maleje, (3) dobierz konta i strony Dt/Ct, (4) sprawdź sens gospodarczy zapisu. Pomaga też praca na typowych operacjach: rozrachunki, bank, kasa, aktywa pieniężne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw rachunkowości: konta rozrachunkowe i aktywa pieniężne
  • Plan kont jednostki (zakładowy plan kont) oraz opis zasad funkcjonowania kont
  • Zestawy zadań z dekretacji operacji gospodarczych (rozrachunki, środki pieniężne, instrumenty płatnicze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego