W rachunkowości koszty można ujmować w różnych przekrojach (układach) ewidencyjnych. Najczęściej rozróżnia się:
- układ rodzajowy – odpowiada na pytanie: jakiego rodzaju koszt poniesiono (np. materiały, energia, wynagrodzenia, amortyzacja, usługi obce),
- układ kalkulacyjny/funkcjonalny – odpowiada na pytanie: gdzie i w jakim celu koszt powstał (np. koszty wydziałowe, koszty sprzedaży, koszty zarządu), czyli według funkcji lub miejsc powstawania kosztów.
Konto "Zużycie materiałów i energii" z samej nazwy wskazuje, że ewidencjonuje koszty według tego, co zostało zużyte (materiały i energia). To jest klasyczny przykład kosztu rodzajowego, dlatego poprawna odpowiedź to: rodzajowym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- kalkulacyjnym – ten układ służy do ustalania kosztu wytworzenia i rozliczania kosztów na produkty/usługi oraz na funkcje. Nazwa konta "Zużycie materiałów i energii" nie wskazuje funkcji ani miejsca powstania kosztu.
- funkcjonalnym – to w praktyce ujęcie kosztów według funkcji działalności (np. produkcja, sprzedaż, zarząd). "Zużycie materiałów i energii" nie jest funkcją, tylko rodzajem kosztu.
- podmiotowo-funkcjonalnym – łączy podejście według ośrodków/podmiotów i funkcji (kto/gdzie ponosi koszt). Również nie pasuje do nazwy konta opisującej rodzaj zużycia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w nazwie konta pojawiają się kategorie typu "zużycie", "wynagrodzenia", "amortyzacja", zwykle są to koszty rodzajowe. Gdy pojawiają się "zarząd", "sprzedaż", "wydział", częściej chodzi o układ funkcjonalny/kalkulacyjny.
