KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 17.
Otrzymanie od kontrahenta noty odsetkowej ujmuje się w księgach rachunkowych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otrzymanie noty odsetkowej od kontrahenta oznacza, że kontrahent (wierzyciel, zwykle dostawca) obciąża jednostkę odsetkami za zwłokę. Powstaje więc koszt finansowy oraz rośnie zobowiązanie wobec dostawcy: Dt "Koszty finansowe", Ct "Rozrachunki z dostawcami".

Pełne wyjaśnienie:

Nota odsetkowa jest dokumentem, którym wierzyciel obciąża dłużnika odsetkami za nieterminową zapłatę. Jeżeli jednostka otrzymuje notę odsetkową od kontrahenta, to znaczy, że to kontrahent naliczył jej odsetki (jednostka spóźniła się z zapłatą). Ekonomicznie jest to więc koszt po stronie jednostki oraz zwiększenie zobowiązania wobec tego kontrahenta.

Dlatego poprawny zapis obejmuje:

  • Dt "Koszty finansowe" – odsetki za zwłokę ujmuje się jako koszt finansowy, bo wynikają z finansowania działalności i opóźnienia w regulowaniu zobowiązań.
  • Ct "Rozrachunki z dostawcami" – po stronie Ct zwiększa się zobowiązanie wobec kontrahenta, który wystawił notę (wierzyciela), czyli typowo dostawcy.

Pozostałe propozycje są niepoprawne z następujących powodów:

  • "Dt Rozrachunki z dostawcami, Ct Koszty finansowe" odwraca sens operacji: zmniejszałoby to koszty finansowe i jednocześnie ujmowało nietypowo stronę rozrachunków, zamiast wykazać dodatkowe obciążenie jednostki.
  • "Dt Rozrachunki z odbiorcami, Ct Przychody finansowe" dotyczy sytuacji przeciwnej, gdy to jednostka nalicza odsetki odbiorcy (odbiorca spóźnia się z płatnością) i jednostka ma z tego tytułu przychód finansowy oraz należność.
  • "Dt Pozostałe koszty operacyjne, Ct Rozrachunki z dostawcami" błędnie klasyfikuje odsetki jako koszty operacyjne. Odsetki za zwłokę od zobowiązań co do zasady zalicza się do kosztów finansowych, a nie do pozostałej działalności operacyjnej.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odpowiedz sobie na pytanie "kto kogo obciąża?". Jeśli otrzymujesz notę, to ktoś obciąża ciebie – u ciebie powstaje koszt i rośnie zobowiązanie. Jeśli wystawiasz notę, to ty obciążasz kogoś – u ciebie powstaje przychód i rośnie należność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nota odsetkowa to dokument, w którym wierzyciel nalicza dłużnikowi odsetki za opóźnienie w płatności. Nie zastępuje faktury sprzedaży/zakupu, tylko dokumentuje dodatkowe obciążenie (lub należność) z tytułu nieterminowego uregulowania rozrachunku.
Bo odsetki za zwłokę są skutkiem opóźnienia w zapłacie zobowiązań i stanowią koszt związany z finansowaniem działalności. Gdy kontrahent obciąża jednostkę odsetkami, jednostka ponosi koszt, więc ujmuje go na koncie kosztów finansowych.
Co do zasady ujmuje się ją jako zwiększenie kosztów finansowych oraz zwiększenie zobowiązania wobec dostawcy: Dt (Wn) "Koszty finansowe", Ct (Ma) "Rozrachunki z dostawcami". To odzwierciedla fakt, że jednostka ma do zapłaty dodatkową kwotę odsetek.
Oznacza, że to kontrahent wystawił dokument i przesłał go jednostce, czyli kontrahent jest stroną obciążającą. W przypadku noty odsetkowej zwykle znaczy to, że kontrahent jest wierzycielem, a jednostka dłużnikiem obciążonym odsetkami.
Taki zapis jest typowy, gdy to jednostka nalicza odsetki swojemu odbiorcy za opóźnioną zapłatę (czyli jednostka ma przychód finansowy i jednocześnie rośnie jej należność od odbiorcy). To jest przypadek "wystawienia noty do odbiorcy", a nie jej otrzymania.
Nie. Nota odsetkowa nie dokumentuje sprzedaży towaru/usługi, tylko odsetki za zwłokę. Dlatego nie ujmuje się jej w przychodach ze sprzedaży. W zależności od roli (wierzyciel/dłużnik) ujmuje się ją jako przychody finansowe albo koszty finansowe.
Najczęściej myli się kierunek operacji: "otrzymanie od" z "wystawieniem do", a także konta rozrachunków (dostawcy vs odbiorcy). Drugi błąd to błędna klasyfikacja odsetek do pozostałych kosztów operacyjnych zamiast do kosztów finansowych.
Najczęściej tak, bo wynika z opóźnienia w zapłacie zobowiązania wobec dostawcy (wierzyciela). Kluczowe jest jednak ustalenie, kto jest wierzycielem. Jeżeli dokument przyszedł od strony, wobec której jednostka ma zobowiązanie, zwiększa się rozrachunek po stronie zobowiązań.
Zadaj sobie pytanie: kto płaci odsetki? Jeśli jednostka ma zapłacić (jest dłużnikiem) – to koszt finansowy. Jeśli jednostka ma otrzymać (jest wierzycielem) – to przychód finansowy. Dopiero potem dobiera się właściwe konto rozrachunkowe: dostawcy lub odbiorcy.
Wybiera się konto rozrachunkowe odpowiadające zobowiązaniu wobec kontrahenta, który naliczył odsetki (wierzyciela). W typowych zadaniach egzaminacyjnych będzie to "Rozrachunki z dostawcami", bo odsetki wynikają z opóźnienia w zapłacie faktury zakupu.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Otrzymanie noty odsetkowej od kontrahenta oznacza, że kontrahent (wierzyciel, zwykle dostawca) obciąża jednostkę odsetkami za zwłokę."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 28 ust. 1, Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości (aktualny tekst jednolity) – część dotycząca zasad ujmowania operacji gospodarczych
  • Przykładowy zakładowy plan kont (ZPK) stosowany w jednostce – konta kosztów i rozrachunków
  • Podręczniki i zbiory zadań z dekretacji dla technika rachunkowości (dział: rozrachunki, koszty/przychody finansowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego