KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 36.
Pacjent korzystający z wózka inwalidzkiego samodzielnie przesiada się z łóżka na wózek przy pomocy łatwoślizgu. W celu zapewnienia bezpiecznego i sprawnego wykonania czynności opiekun wspomagający pacjenta powinien dopilnować, aby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawne ustawienie wózka w transferze z użyciem łatwoślizgu polega na ustawieniu go bokiem i jak najbliżej łóżka. Skraca to drogę przesuwu, ułatwia kontrolę ruchu i zmniejsza ryzyko utraty równowagi. Ułożenie maty "tylko" na jednej powierzchni nie tworzy bezpiecznego mostku transferowego.

Pełne wyjaśnienie:

Przy samodzielnym przesiadaniu się pacjenta z łóżka na wózek z użyciem łatwoślizgu kluczowe jest takie przygotowanie otoczenia, aby ruch był krótki, kontrolowany i stabilny. Najbardziej praktycznym i bezpiecznym ustawieniem jest ustawienie wózka bokiem jak najbliżej łóżka. Dzięki temu pacjent wykonuje transfer w poprzek na minimalnym dystansie, łatwiej utrzymuje równowagę, a opiekun może skuteczniej asekurować bez szarpania i nadmiernego obciążania pacjenta.

Odpowiedź "mata ślizgowa leżała tylko na wózku" jest nieprawidłowa, ponieważ sama obecność maty na jednym podłożu nie rozwiązuje problemu tarcia i "przerwy" między powierzchniami. W praktyce łatwoślizg ma ułatwiać przesuw/transfer pomiędzy dwoma powierzchniami, a nie działać jak zwykła podkładka umieszczona jednostronnie.

Odpowiedź "mata ślizgowa leżała tylko na łóżku" jest błędna z analogicznego powodu: brak zapewnienia ciągłego, stabilnego toru transferu i ryzyko, że pacjent napotka opór lub zahaczy o krawędź wózka. To może prowadzić do utraty równowagi lub niekontrolowanego osunięcia.

Odpowiedź "wózek stał przodem naprzeciwko łóżka" zwykle pogarsza warunki transferu: pacjent musi pokonać większy dystans i wykonuje ruch mniej naturalny biomechanicznie. Trudniej też o skuteczną asekurację, bo kierunek ruchu nie sprzyja stabilnemu przesuwowi na bok.

W praktyce opiekun powinien dodatkowo zadbać o porządek wokół łóżka, odpowiednie obuwie pacjenta, brak śliskich przeszkód oraz stabilność sprzętu (np. brak "odjazdu" wózka). Te elementy wspierają bezpieczeństwo, ale w tym pytaniu decydująca jest geometria ustawienia wózka: bokiem i blisko łóżka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łatwoślizg (mata ślizgowa) to pomoc ułatwiająca przesuwanie i przesiadanie pacjenta przez zmniejszenie tarcia. Stosuje się go, aby transfer był płynniejszy, wymagał mniejszej siły i był bezpieczniejszy dla pacjenta oraz dla osoby asekurującej.
Najczęściej wózek ustawia się bokiem i możliwie blisko łóżka, aby skrócić dystans przesuwu. Dzięki temu pacjent ma lepszą kontrolę ruchu i mniejsze ryzyko utraty równowagi, a opiekun może skuteczniej asekurować.
Ustawienie przodem często wydłuża tor ruchu i wymusza mniej naturalny kierunek przesiadania. Pacjent może musieć wykonywać dodatkowe skręty tułowia lub przesuwać się na większą odległość, co zwiększa ryzyko poślizgnięcia lub niekontrolowanego osunięcia.
Zwykle nie, ponieważ sama mata na jednej powierzchni nie zapewnia bezpiecznego "przejścia" między podłożami. W transferze liczy się ciągłość i stabilność ruchu pomiędzy łóżkiem a siedziskiem wózka; jednostronne ułożenie może zwiększać ryzyko zahaczenia i utraty równowagi.
Typowe błędy to: zbyt duża odległość wózka od łóżka, brak przygotowania przestrzeni (przedmioty na drodze), pośpiech oraz skupienie się wyłącznie na pomocy (np. macie), bez zadbania o stabilne ustawienie i kontrolę całego ruchu pacjenta.
Asekuracja polega na byciu blisko, obserwacji i gotowości do podtrzymania, a nie na ciągnięciu pacjenta. Opiekun powinien wspierać stabilność i kontrolę ruchu, reagować na utratę równowagi oraz dbać, by pacjent wykonywał ruch płynnie i bez nagłych szarpnięć.
Gdy pacjent ma wyraźne zaburzenia równowagi, znaczne osłabienie, silny ból, świeże urazy lub ryzyko nagłego pogorszenia stanu. W takich sytuacjach konieczna może być zmiana metody (np. większa pomoc personelu lub inne urządzenie), zgodnie z oceną ryzyka.
Warto zapewnić wolną przestrzeń przy łóżku, usunąć przeszkody, ustawić sprzęt w zasięgu, a także ograniczyć poślizg (np. odpowiednie obuwie). Kluczowe jest też ustawienie wózka bokiem blisko łóżka, by nie wydłużać przesuwu.
Im mniejsza odległość, tym krótszy i łatwiejszy do kontrolowania transfer. Zmniejsza to ryzyko "utknięcia" w połowie ruchu, niekontrolowanego osunięcia oraz przeciążenia pacjenta. Dla opiekuna oznacza to lepszą możliwość asekuracji i mniej wymuszonej siły.
Ucz się schematu: ocena bezpieczeństwa, przygotowanie miejsca, ustawienie wózka, użycie pomocy (np. łatwoślizgu), asekuracja i kontrola ruchu. Pomaga też przećwiczenie na zajęciach praktycznych oraz analiza typowych błędów (odległość, kierunek ustawienia, pośpiech).
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawne ustawienie wózka w transferze z użyciem łatwoślizgu polega na ustawieniu go bokiem i jak najbliżej łóżka."

Źródła:

  • NIOSH (CDC): Safe Patient Handling and Mobility (SPHM) – informacje i materiały edukacyjne, https://www.cdc.gov/niosh/topics/safepatient/default.html - dostęp 2026-03-02
  • WHO: Patient safety – przegląd zagadnień bezpieczeństwa pacjenta, https://www.who.int/health-topics/patient-safety - dostęp 2026-03-02
  • OSHA: Healthcare – Ergonomics / musculoskeletal disorders (MSDs) (strona tematyczna), https://www.osha.gov/healthcare/ergonomics - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu bezpiecznego przemieszczania i transferu pacjenta (safe patient handling)
  • Instrukcje producentów dotyczące stosowania mat ślizgowych/łatwoślizgów
  • Podręczniki i skrypty z ergonomii pracy w opiece długoterminowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego