KWALIFIKACJA MED3 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 30.
Pacjent, któremu opiekujesz, ma cukrzycę. Otrzymałeś zlecenie na wykonanie pomiaru stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru. Który z poniższych kroków jest najważniejszy przed przystąpieniem do pomiaru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawdzenie daty ważności pasków testowych jest kluczowe, bo przeterminowane lub źle przechowywane paski mogą dawać zaniżone lub zawyżone wyniki. Błędny pomiar może prowadzić do niewłaściwej reakcji (np. podania posiłku/insuliny), dlatego kontrola pasków to podstawowy krok przed badaniem.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar glikemii glukometrem ma sens tylko wtedy, gdy używa się sprawnych materiałów eksploatacyjnych. Paski testowe zawierają odczynniki, które z czasem tracą aktywność i są wrażliwe na wilgoć oraz temperaturę. Użycie paska po terminie lub z opakowania przechowywanego nieprawidłowo może zafałszować wynik, co u osoby z cukrzycą może skutkować nieadekwatną interwencją (np. niepotrzebnym podaniem szybko działającej insuliny albo przeoczeniem hipoglikemii).

Pozostałe czynności są ważne, ale nie zastępują kontroli pasków. Informacja o jedzeniu w ostatnich 30 minutach nie jest uniwersalnym warunkiem badania glukometrem: w praktyce mierzy się zarówno glikemię na czczo, jak i poposiłkową, a kluczowe jest, by znać kontekst pomiaru. Zapytanie pacjenta o gotowość jest elementem komunikacji i poszanowania autonomii, jednak samo w sobie nie wpływa na wiarygodność wyniku. Założenie rękawiczek jednorazowych zwiększa bezpieczeństwo (ochrona przed kontaktem z krwią), lecz w hierarchii przygotowania do pomiaru nie rozwiązuje problemu podstawowego, jakim jest poprawność odczynnika pomiarowego.

W praktyce przed pomiarem warto także zadbać o higienę rąk, właściwe przygotowanie nakłuwacza, opisanie/zanotowanie wyniku oraz prawidłową utylizację lancetu i paska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeterminowane paski mogą dawać wynik zaniżony albo zawyżony, bo odczynniki chemiczne tracą aktywność. To zwiększa ryzyko błędnej reakcji (np. niepotrzebnego podania insuliny lub przeoczenia hipoglikemii). Dlatego zawsze sprawdzaj termin i warunki przechowywania pasków.
Najczęściej wpływają: niewłaściwe paski (po terminie, zawilgocone), zabrudzone lub mokre palce, zbyt mała kropla krwi, błąd techniki nakłucia oraz nieprawidłowe przechowywanie sprzętu. W praktyce trzeba zadbać o materiały, czystość, technikę i zapis wyniku.
Nie zawsze. Glikemię mierzy się w różnych sytuacjach: na czczo, przed posiłkiem, po posiłku, w razie złego samopoczucia lub podejrzenia hipo/hiperglikemii. Ważne jest, aby znać kontekst pomiaru i odpowiednio go odnotować, a nie automatycznie wymagać bycia na czczo.
Paski zawierają reagenty, które mają ograniczoną trwałość. Po terminie ważności lub po złym przechowywaniu reakcja może przebiegać nieprawidłowo, a wynik staje się niewiarygodny. W opiece nad osobą z cukrzycą wiarygodność pomiaru jest kluczowa dla bezpieczeństwa i dalszych decyzji.
Wyjaśnij krótko cel pomiaru, uzyskaj współpracę, zapewnij wygodną pozycję i wybierz miejsce nakłucia. Zadbaj o czystość skóry i komfort pacjenta, a po pobraniu krwi zastosuj ucisk. Najważniejsze jest też bezpieczne postępowanie z lancetem i paskiem po użyciu.
Typowe błędy to: użycie pasków po terminie, dotykanie pola reakcyjnego paska, zbyt mała kropla krwi, pomiar na mokrym palcu, brak higieny rąk, brak zapisu wyniku i czasu pomiaru oraz niewłaściwa utylizacja lancetu. Na egzaminie zwracaj uwagę na wiarygodność i bezpieczeństwo.
Rękawiczki są istotnym elementem ochrony przed kontaktem z krwią i zwiększają bezpieczeństwo opiekuna oraz pacjenta. W praktyce należy je dobrać do sytuacji i standardów placówki oraz pamiętać o higienie rąk. Jednocześnie rękawiczki nie kompensują błędów technicznych, np. złych pasków.
To zależy od zaleceń lekarza i planu kontroli: często wykonuje się pomiar na czczo, przed posiłkiem, 1–2 godziny po posiłku lub doraźnie przy objawach hipo/hiperglikemii. Na egzaminie ważne jest rozumienie, że "najlepszy moment" wynika z celu pomiaru i zlecenia.
Lancet i zużyty pasek traktuje się jako materiał potencjalnie zakaźny. Należy je niezwłocznie odłożyć do odpowiedniego pojemnika na odpady medyczne/ostre, zgodnie z zasadami placówki. Nie wolno odkładać luzem na stolik ani używać ponownie, bo rośnie ryzyko zakażenia.
Zapisz wynik wraz z datą i godziną oraz informacją o sytuacji (np. na czczo, po posiłku, przed podaniem leku, w trakcie objawów). Taki zapis pomaga porównać wyniki i ocenić trendy. W opiece ważne jest też przekazanie wyniku osobie uprawnionej zgodnie z procedurami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sprawdzenie daty ważności pasków testowych jest kluczowe, bo przeterminowane lub źle przechowywane paski mogą dawać zaniżone lub zawyżone wyniki.

Źródła:

  • World Health Organization, "WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care", 2009 (rozdziały dot. higieny rąk i zapobiegania zakażeniom w procedurach z kontaktem z krwią)
  • ISO 15197:2013, In vitro diagnostic test systems — Requirements for blood-glucose monitoring systems for self-testing in managing diabetes mellitus (wymagania dot. systemów monitorowania glukozy i ich użytkowania w kontekście wiarygodności)
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC), "Infection Prevention during Blood Glucose Monitoring and Insulin Administration" (strona tematyczna dot. bezpiecznego monitorowania glukozy) - https://www.cdc.gov/injection-safety/blood-glucose-monitoring.html - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Instrukcje użytkowania glukometrów i pasków testowych (materiały producenta używanego w placówce)
  • Wytyczne dot. higieny rąk w opiece zdrowotnej (materiały szkoleniowe placówki)
  • Podstawowe podręczniki/kompendia z zakresu diabetologii i pielęgnowania pacjenta z cukrzycą

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego