KWALIFIKACJA EKA5 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
Pan Tomasz jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem brutto 2 000,00 zł. Dodatkowo wykonuje pracę w innej firmie na podstawie umowy zlecenia, z której osiąga przychód 1 000,00 zł miesięcznie. Nie wyraża zgody na dobrowolne ubezpieczenie społeczne z tytułu umowy zlecenia. Jaka jest należna kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne od przychodu od umowy zlecenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składka zdrowotna liczona jest jako procent podstawy wymiaru.
W tym zadaniu przyjęto, że z umowy zlecenia nalicza się wyłącznie zdrowotne, więc podstawą jest przychód 1 000,00 zł. Stawka 9% daje: 1 000,00 zł × 9% = 90,00 zł, dlatego poprawna jest kwota "90,00 zł".

Pełne wyjaśnienie:

Przy ustalaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne kluczowe są dwa kroki: (1) ustalenie, czy z danego tytułu (tu: umowa zlecenia) powstaje obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego oraz czy występują też składki społeczne, (2) obliczenie składki jako odpowiedniego procentu podstawy wymiaru.

W treści zadania wskazano, że Pan Tomasz nie wyraża zgody na dobrowolne ubezpieczenie społeczne z tytułu umowy zlecenia. W ramach założeń zadania oznacza to, że od zlecenia rozliczana ma być składka zdrowotna, a podstawą jej naliczenia jest przychód z umowy zlecenia w kwocie 1 000,00 zł.

Obliczenie jest więc proste procentowo:

1 000,00 zł × 9% = 90,00 zł

Dlatego odpowiedź "90,00 zł" jest właściwa.

Dlaczego pozostałe kwoty nie pasują do tych założeń?

  • "0,00 zł" byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby w ogóle nie powstawał obowiązek zdrowotnego z umowy zlecenia, co w typowym rozliczeniu zlecenia nie zachodzi.
  • "12,50 zł" odpowiadałoby stawce 1,25% od 1 000 zł, czyli nie jest to standardowy sposób liczenia składki zdrowotnej i wynika zwykle z pomylenia stawek.
  • "77,50 zł" sugeruje liczenie 9% od innej podstawy niż 1 000 zł (np. po hipotetycznym odjęciu części składek społecznych). Taka sytuacja wymagałaby jednak innych, jasno wskazanych założeń co do obowiązkowych składek społecznych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw rozstrzygnij, czy z danego tytułu są składki społeczne, bo to może zmieniać podstawę zdrowotnego. Dopiero potem wykonuj obliczenie procentowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustalasz podstawę wymiaru (zależną od tego, czy od zlecenia są składki społeczne), a potem liczysz składkę jako odpowiedni procent tej podstawy. W zadaniach egzaminacyjnych często sprowadza się to do obliczenia 9% od wskazanej kwoty podstawy.
Bo przyjęto, że podstawą jest przychód 1 000,00 zł z umowy zlecenia, a składka zdrowotna stanowi 9% podstawy. Obliczenie: 1 000,00 zł × 0,09 = 90,00 zł. To klasyczne zadanie na zastosowanie stawki procentowej.
Zbieg tytułów oznacza, że jedna osoba ma równocześnie więcej niż jedną podstawę do ubezpieczeń (np. umowę o pracę i umowę zlecenia). Wtedy trzeba ustalić, z którego tytułu ubezpieczenia są obowiązkowe, a z którego ewentualnie ograniczone lub zależne od warunków.
Nie. Brak zgody dotyczy tylko sytuacji, gdy ubezpieczenia społeczne są faktycznie dobrowolne. W wielu przypadkach składki społeczne lub zdrowotne mogą być obowiązkowe niezależnie od woli zleceniobiorcy, dlatego w zadaniach trzeba sprawdzić, jaki jest status tytułu ubezpieczenia.
Wpływa przede wszystkim informacja o kwocie przychodu z umowy (tu: 1 000,00 zł) oraz to, czy od tej umowy mają być naliczane składki społeczne. Jeżeli byłyby społeczne, podstawa zdrowotnego może być inna niż sam przychód, więc wynik obliczeń też się zmieni.
To zależy od konkretnego zbiegu tytułów ubezpieczeń i warunków zatrudnienia w danym okresie. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy w treści podano, że zlecenie jest tylko "zdrowotne", albo że inne ubezpieczenia z tego tytułu nie występują. Bez takich danych nie wolno zgadywać podstawy.
Najczęstsze pomyłki to: użycie złej stawki procentowej, policzenie składki od kwoty brutto bez analizy podstawy, pominięcie wpływu składek społecznych na podstawę zdrowotnego oraz założenie, że "brak zgody" zawsze oznacza brak składek. Pomaga zapisanie kroków: tytuł → podstawa → procent.
Taka kwota mogłaby wynikać z liczenia 9% od podstawy niższej niż 1 000 zł (np. po odjęciu pewnych potrąceń). Żeby to było poprawne, zadanie musiałoby jednoznacznie określić, jakie składki społeczne występują i jak wpływają na podstawę. Bez tego 77,50 zł jest nieuzasadnione.
Porównaj założenia zadania z aktualnymi zasadami zbiegu tytułów i naliczania składek w danym roku (szczególnie w relacji do minimalnego wynagrodzenia i obowiązkowych składek). Jeśli parametry w treści (np. wynagrodzenie z etatu) przestają odpowiadać realnym progom, wynik może się zmienić.
Ćwicz schemat: rodzaj umowy → tytuł do ubezpieczeń → czy są społeczne → podstawa zdrowotnego → obliczenie procentowe. Warto robić krótkie notatki z typowych przypadków (etat + zlecenie, student, emeryt) i rozwiązywać zadania rachunkowe z różnymi założeniami.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z kadr i płac (zbieg tytułów ubezpieczeń, składki ZUS)
  • Komentarze i poradniki praktyczne do rozliczeń umów zlecenia (działy kadrowo-płacowe)
  • Materiały szkoleniowe do kwalifikacji kadrowo-płacowych (zadania rachunkowe ze składek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego