KWALIFIKACJA TLO3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 35.
Panewkę oznaczono cyfrą
Ilustracja przedstawia tłok z korbowodem, co jest typowym elementem silnika spalinowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Panewka to element łożyska ślizgowego. W tego typu zadaniu należy odczytać z ilustracji numer wskazujący panewkę (często po linii odniesienia do półpierścieniowej wkładki łożyskowej). Na rysunku właściwy numer to 2, pozostałe cyfry opisują inne części zespołu.

Pełne wyjaśnienie:

Panewka jest częścią łożyska ślizgowego – wkładką (najczęściej półpierścieniową), która tworzy powierzchnię współpracującą z czopem wału lub innym elementem obrotowym. W praktyce mechanika lotniczego spotyka się ją m.in. w łożyskowaniu wałów i węzłów, gdzie kluczowe są: właściwe dopasowanie, smarowanie oraz kontrola zużycia.

W pytaniach egzaminacyjnych tego typu sprawdzana jest przede wszystkim umiejętność czytania rysunku/dokumentacji: na ilustracji elementy są oznaczone cyframi, a zdający ma wskazać numer przypisany do konkretnej części. Poprawna odpowiedź "2" oznacza, że na dołączonym rysunku linia odniesienia lub znacznik opisu prowadzi właśnie do panewki.

Pozostałe odpowiedzi ("1", "3", "4") są błędne, ponieważ odnoszą się do innych elementów widocznych na tej samej ilustracji. Typowym źródłem pomyłek jest mylenie panewki z elementami sąsiednimi (np. pokrywą/oporą, śrubami mocującymi, korpusem, tuleją) albo wybór numeru znajdującego się najbliżej, zamiast numeru połączonego z częścią właściwą linią odniesienia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zlokalizuj na rysunku część po kształcie i funkcji (wkładka łożyskowa), a dopiero potem odczytaj numer przypisany dokładnie do tego elementu (nie do całego zespołu). To minimalizuje błąd zakotwiczenia i "zgadywanie po położeniu".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Panewka to element łożyska ślizgowego (wkładka), który tworzy powierzchnię współpracującą z czopem wału. Jej zadaniem jest przenoszenie obciążeń i umożliwienie ruchu przy odpowiednim smarowaniu, ograniczając tarcie i zużycie.
Panewka zwykle ma kształt wkładki/półpierścienia bez kulek lub wałeczków. Łożysko toczne rozpoznasz po elementach tocznych (kulki, wałeczki) oraz bieżniach. Na rysunku technicznym liczy się też opis i linia odniesienia do konkretnej części.
Takie pytania sprawdzają umiejętność czytania dokumentacji technicznej: rysunków złożeniowych, katalogów części i schematów. W praktyce mechanika lotniczego poprawne zidentyfikowanie numeru elementu ogranicza ryzyko pomyłek przy demontażu, montażu i zamawianiu części.
Panewek najczęściej szuka się w węzłach łożyskowania wału korbowego (łożyska główne) oraz w połączeniu korbowód–czop korbowy (łożyska korbowodowe). W zależności od konstrukcji mogą występować też w innych podporach wałów i mechanizmach wymagających łożysk ślizgowych.
Do typowych sygnałów należą: wzrost luzu, nietypowe stuki, pogorszenie warunków smarowania, opiłki w układzie olejowym oraz przegrzewanie. W praktyce ocena opiera się na inspekcji, pomiarach i analizie stanu oleju, zgodnie z procedurami obsługowymi.
Najpierw znajdź opis (cyfrę) i śledź cienką linię odniesienia do części, której dotyczy. Uważaj na sytuacje, gdy kilka elementów jest blisko siebie: numer nie zawsze oznacza element "najbliżej", tylko ten, do którego faktycznie prowadzi linia lub znacznik.
Nie. Panewka jest zwykle wkładką łożyskową pracującą jako element łożyska ślizgowego. Tuleja może być elementem prowadzącym, dystansowym lub konstrukcyjnym i nie zawsze pełni funkcję łożyskową. Na rysunku odróżnia je kształt, miejsce montażu i opis w dokumentacji.
Najczęstsze błędy to: wybór numeru "na oko" bez sprawdzenia linii odniesienia, mylenie elementów sąsiadujących (np. pokrywa vs wkładka), oraz pomijanie kontekstu funkcji części. Pomaga zasada: najpierw rozpoznaj część po funkcji, potem odczytaj numer.
Decyzja zależy od limitów zużycia i kryteriów z dokumentacji obsługowej: przekroczenia dopuszczalnych luzów, śladów zatarcia, pęknięć, odspojeń warstwy roboczej lub zanieczyszczeń. W lotnictwie kluczowe jest działanie zgodnie z procedurami i zapisami kontroli.
Ćwicz czytanie rysunków złożeniowych i katalogów części: ucz się typowych kształtów łożysk, panewek, tulei i pokryw. Podczas rozwiązywania zadań zawsze śledź linię odniesienia oraz porównuj funkcję części z jej położeniem w zespole.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Panewka to element łożyska ślizgowego."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło "panewka" (definicja elementu łożyska), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/panewka;3955010.html - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (pl) – "Łożysko ślizgowe" (opis budowy i elementów łożysk ślizgowych), https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81o%C5%BCysko_%C5%9Blizgowe - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Encyklopedyczne/branżowe kompendia terminów mechanicznych (hasła: panewka, łożysko ślizgowe)
  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn (łożyskowanie wałów)
  • Materiały szkolne z czytania rysunku technicznego i dokumentacji części

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego