KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 36.
Pierwszą fazą rekultywacji podstawowej wyrobiska poeksploatacyjnego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rekultywacja podstawowa ma charakter techniczny.
Najpierw wykonuje się roboty ziemne zapewniające bezpieczną geometrię wyrobiska: ścięcie i wyprofilowanie skarp oraz złagodzenie ich nachylenia (z użyciem materiału ze zwałowiska). Dopiero potem stosuje się rozwiązania odwadniające/uszczelniające i na końcu zabiegi biologiczne (wysiew).

Pełne wyjaśnienie:

W rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego kluczowa jest kolejność prac. Zanim wprowadzi się roślinność lub wykona specjalistyczne zabezpieczenia, teren musi mieć ustabilizowaną i bezpieczną formę. Dlatego pierwszą fazą rekultywacji podstawowej (technicznej) są roboty ziemne: ścięcie skarpy, jej wyprofilowanie i złagodzenie nachylenia, często z wykorzystaniem materiału ze zwałowiska. Taki etap:

  • zmniejsza ryzyko obrywów i zsuwów,
  • ogranicza erozję przez redukcję spadków,
  • tworzy podłoże do dalszych zabiegów (odwodnienia, umocnień, zazielenienia).

Odpowiedź "ścięcie skarpy oraz złagodzenie nachylenia materiałem ze zwałowiska" pasuje do tej logiki: najpierw kształtuje się geometrię i stateczność, bo kolejne działania wykonywane na niestabilnej skarpie byłyby nietrwałe lub niebezpieczne.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są pierwszą fazą? "Pokrycie powierzchni skarpy warstwą uszczelniającą" to rozwiązanie specjalne, stosowane zależnie od docelowej funkcji terenu i warunków wodnych; zazwyczaj wykonuje się je po uformowaniu skarpy, gdy znany jest docelowy kształt i spływ wód. "Wykonanie rowów opaskowych wzdłuż górnej krawędzi skarpy" ma charakter odwodnieniowo-przeciwerozyjny, ale również wymaga uprzedniego ustalenia krawędzi, spadków i profilu skarpy, więc typowo nie poprzedza podstawowego profilowania. Z kolei "wysiew roślin wolnokwitnących" to etap rekultywacji biologicznej (zazielenianie), który wykonuje się dopiero po zakończeniu prac ziemnych i przygotowaniu warstwy urodzajnej/odpowiedniego podłoża.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: najpierw bezpieczeństwo i geometria (roboty ziemne), potem woda i zabezpieczenia, na końcu roślinność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rekultywacja podstawowa to etap techniczny przywracania terenu do stanu umożliwiającego dalsze użytkowanie. Obejmuje głównie roboty ziemne i kształtowanie rzeźby terenu, np. profilowanie skarp, niwelację, stabilizację i przygotowanie pod późniejsze odwodnienie oraz rekultywację biologiczną.
Bo bez stabilnej geometrii skarpy kolejne działania są nietrwałe lub ryzykowne. Ukształtowanie skarp zmniejsza zagrożenie osuwisk, ogranicza erozję i dopiero wtedy pozwala zaplanować odwodnienie, ewentualne umocnienia oraz prace biologiczne (humusowanie, obsiew).
Techniczna to prace "sprzętowe": ziemne, kształtowanie terenu, stabilizacja, odwodnienie. Biologiczna to działania "zielone": przygotowanie warstwy urodzajnej, dobór gatunków, obsiew, nasadzenia i pielęgnacja. Jeśli odpowiedź dotyczy roślin, zwykle jest to etap biologiczny, a nie pierwszy.
To grunt lub mieszanina gruntów zdeponowanych podczas eksploatacji, które mogą zostać użyte do ponownego ukształtowania terenu, np. wypełnień, wyrównań i łagodzenia skarp. W praktyce ważna jest przydatność geotechniczna i to, czy materiał nadaje się do stabilnego formowania skarp.
Rowy opaskowe wykonuje się, gdy trzeba przechwycić i odprowadzić wody opadowe, aby nie spływały po skarpie i nie powodowały rozmyć. Najczęściej projektuje się je po ustaleniu docelowej geometrii krawędzi i spadków, czyli po zasadniczym ukształtowaniu skarpy.
Nie zawsze. Uszczelnienia stosuje się zależnie od docelowej funkcji terenu i warunków wodnych (np. gdy ogranicza się infiltrację lub chroni określone warstwy). To zwykle rozwiązanie specjalne, a nie standardowy pierwszy krok. Najpierw stabilizuje się i profiluje skarpę, a dopiero potem dobiera zabezpieczenia.
Częsty błąd to wybór działań "końcowych" (np. wysiew) jako pierwszych, bo są najbardziej intuicyjne. Inny błąd to mylenie odwodnienia z rekultywacją podstawową. Na egzaminie warto trzymać się zasady: najpierw roboty ziemne i stateczność, potem gospodarka wodna, na końcu roślinność.
Etap biologiczny będzie zawierał słowa związane z roślinami i glebą: obsiew, nasadzenia, pielęgnacja, wprowadzanie roślinności, przygotowanie warstwy urodzajnej. Jeśli opcja mówi o wysiewie lub doborze gatunków, to zwykle nie jest "pierwsza faza" rekultywacji podstawowej.
Nachylenie skarpy wpływa na stateczność zbocza i ryzyko obrywów/osuwisk. Zbyt stroma skarpa może być niestabilna, zwłaszcza przy nawodnieniu i erozji. Łagodzenie nachylenia oraz odpowiednie wyprofilowanie to podstawowy krok techniczny, który zwiększa bezpieczeństwo i ułatwia dalsze prace rekultywacyjne.
Ucz się schematów etapów: techniczny (roboty ziemne, profilowanie, stabilizacja) → wodny/zabezpieczenia (odwodnienie, rowy, umocnienia) → biologiczny (gleba, obsiew, nasadzenia). Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy w odpowiedziach i kojarzenie ich z etapem procesu.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Dopiero potem stosuje się rozwiązania odwadniające/uszczelniające i na końcu zabiegi biologiczne (wysiew)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rekultywacji terenów pogórniczych (rekultywacja techniczna i biologiczna)
  • Materiały dydaktyczne z geotechniki górniczej dotyczące stateczności skarp
  • Instrukcje zakładowe i projekty rekultywacji dla kopalń odkrywkowych (do ćwiczeń z kolejności robót)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego