KWALIFIKACJA EKA6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 5.
Pisma ze względu na treść dzieli się na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podział "ze względu na treść" odnosi się do tego, czy pismo ma przede wszystkim przekazać informacje, czy wpłynąć na decyzję/stanowisko adresata. Dlatego właściwa para to pisma informacyjne i przekonujące. Pozostałe określenia nie tworzą typowego, równorzędnego podziału treści.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja pism "ze względu na treść" dotyczy tego, jaki jest dominujący przekaz i jaki skutek ma wywołać treść u odbiorcy. W praktyce biurowej często wyróżnia się:

  • pisma informacyjne – ich treść ma przede wszystkim przekazać fakty, stan rzeczy, decyzję lub dane (np. zawiadomienie o terminie, informacja o zmianie godzin pracy, potwierdzenie przyjęcia dokumentów). Kluczowe jest tu jasne i kompletne podanie informacji.
  • pisma przekonujące – ich treść ma skłonić adresata do określonego działania, zmiany stanowiska lub przyjęcia argumentacji (np. uzasadniony wniosek, prośba poparta argumentami, pismo reklamacyjne, odpowiedź polemiczna). Ważna jest tu logiczna argumentacja i dobór środków perswazyjnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "przewodnie i manipulacyjne" – to nie jest standardowa, dydaktyczna para kategorii pism wg treści. "Manipulacyjne" jest też pojęciem oceniającym i nie funkcjonuje jako typowa kategoria w klasyfikacjach szkolnych korespondencji biurowej.
  • "informacyjne i transakcyjne" – "transakcyjne" bywa używane w innych kontekstach (np. komunikacja, marketing, procesy sprzedaży), ale nie stanowi powszechnej pary podziału pism biurowych wg treści w takim ujęciu egzaminacyjnym.
  • "grzecznościowe i transakcyjne" – "grzecznościowe" częściej opisuje ton, relację lub funkcję uprzejmościową (np. podziękowanie, gratulacje), a nie uniwersalną, równorzędną kategorię treści w tym podziale; dodatkowo "transakcyjne" nie pasuje tu jako przeciwstawna kategoria treści.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się kryterium "ze względu na treść", szukaj odpowiedzi odnoszących się do przekazu i intencji tekstu (informowanie vs przekonywanie), a nie do oceny moralnej, obiegu dokumentu czy branżowego żargonu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pisma informacyjne to korespondencja, której głównym celem jest przekazanie faktów lub danych (np. termin, decyzja, potwierdzenie). Liczy się jasność, kompletność i jednoznaczność treści, bez rozbudowanej argumentacji perswazyjnej.
Pisma przekonujące (perswazyjne) stosuje się, gdy autor chce skłonić adresata do działania lub zmiany stanowiska. Zawierają argumenty, uzasadnienia i logiczny wywód, np. wniosek, prośbę, reklamację czy odwołanie.
Sprawdź, czy treść tylko opisuje stan rzeczy (informacyjne), czy też uzasadnia i nakłania do decyzji (przekonujące). Sygnałem pisma przekonującego są argumenty, prośby, wnioski i wyraźny cel wpływu na odbiorcę.
"Manipulacyjne" ma charakter oceniający i nie jest neutralnym, standardowym terminem klasyfikacji pism w nauczaniu korespondencji biurowej. W praktyce biurowej używa się raczej kategorii opisujących funkcję i intencję treści, a nie ocen moralnych.
Najczęściej "grzecznościowe" opisuje ton i cel uprzejmościowy (np. podziękowania, gratulacje), ale nie zawsze jest traktowane jako podstawowa, równorzędna kategoria w prostym podziale "wg treści". Na egzaminie kluczowe bywa rozróżnienie: informować vs przekonywać.
Typowe przykłady to: zawiadomienie, ogłoszenie, komunikat, potwierdzenie przyjęcia dokumentu, informacja o zmianie terminu. Wspólna cecha: treść ma przekazać dane i instrukcje, a nie prowadzić spór lub nakłaniać.
To np. reklamacja, odwołanie, wniosek o rozpatrzenie sprawy, prośba o zgodę lub zmianę decyzji. Takie pisma zawierają uzasadnienie i argumenty, bo ich celem jest uzyskanie określonej reakcji adresata.
Częsty błąd to wybór terminów z innych dziedzin (np. "transakcyjne") lub sugerowanie się brzmieniem "urzędowym". Pomaga pytanie kontrolne: czy autor tylko informuje, czy też próbuje kogoś do czegoś przekonać i uzasadnia swoje stanowisko?
Uzasadnienie porządkuje argumenty i pokazuje logikę stanowiska autora, co zwiększa szanse na pozytywne rozpatrzenie sprawy. Bez uzasadnienia pismo może wyglądać jak goła prośba lub żądanie, czyli będzie mniej skuteczne i mniej formalne.
Najlepiej ćwiczyć na przykładach: weź kilka pism i określ ich dominujący cel treści (informowanie czy przekonywanie). Zwracaj uwagę na elementy typowe: dane i komunikat vs argumenty i uzasadnienie. Taka praktyka ułatwia szybkie decyzje testowe.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Podział "ze względu na treść" odnosi się do tego, czy pismo ma przede wszystkim przekazać informacje, czy wpłynąć na decyzję/stanowisko adresata."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło: "informacyjny" (znaczenie), https://sjp.pwn.pl/sjp/informacyjny;2562406.html - dostęp 2026-02-18
  • Słownik języka polskiego PWN, hasło: "przekonujący" (znaczenie), https://sjp.pwn.pl/sjp/przekonujacy;2510436.html - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu korespondencji biurowej i organizacji pracy biurowej (działy: klasyfikacja pism, redagowanie pism)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dot. redagowania pism użytkowych
  • Ćwiczenia praktyczne: analiza przykładów pism i przypisanie ich do kategorii wg treści

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego