KWALIFIKACJA ROL5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 28.
Placówka handlowa przeprowadziła inwentaryzację, która ujawniła ubytki o wartości 4 500,00 zł. Firma od czasu ostatniej inwentaryzacji osiągnęła przychody w kwocie 2 500 000,00 zł. Limit ubytków został wyznaczony przez właściciela na 0,5% wartości przychodów. Wartość ubytków jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Limit ubytków to 0,5% przychodów: 2 500 000 zł × 0,005 = 12 500 zł.
Ubytki wynoszą 4 500 zł, a więc są mniejsze niż 12 500 zł. Dlatego poprawna jest odpowiedź "poniżej limitu."

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba porównać wartość rzeczywistych ubytków z limitem ustalonym jako procent przychodów.

Krok 1: oblicz limit ubytków.
Limit = 0,5% × 2 500 000 zł. Procent zamieniamy na ułamek dziesiętny: 0,5% = 0,5/100 = 0,005.
Zatem limit = 2 500 000 × 0,005 = 12 500 zł.

Krok 2: porównaj ubytki z limitem.
Ubytki z inwentaryzacji to 4 500 zł. Ponieważ 4 500 zł < 12 500 zł, ubytki mieszczą się w dopuszczalnym progu, czyli są poniżej limitu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "powyżej limitu." – byłoby prawdą tylko wtedy, gdyby ubytki przekraczały 12 500 zł, a tu są wyraźnie niższe.
  • "równa limitowi." – wymagałoby dokładnie 12 500 zł ubytków; 4 500 zł nie spełnia tego warunku.
  • "niemożliwa do ustalenia." – wszystkie dane potrzebne do obliczeń są podane (przychody, procent limitu, wartość ubytków), więc wynik jest jednoznaczny.

Wskazówka egzaminacyjna: przy małych procentach najczęstszy błąd to pomylenie 0,5% z 0,5 (czyli 50%). Zawsze dziel procent przez 100, a dopiero potem mnoż przez podstawę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zamień procent na ułamek dziesiętny: 0,5% = 0,005 (bo 0,5/100). Następnie pomnóż: 2 500 000 × 0,005 = 12 500. To jest wartość limitu ubytków dla podanych przychodów.
Procent oznacza "na sto". Dlatego 0,5% = 0,5/100. Dzielenie przez 100 przesuwa przecinek o dwa miejsca w lewo: 0,5 → 0,005. Użycie 0,5 oznaczałoby 50%, czyli zupełnie inną skalę.
Ubytki inwentaryzacyjne to niedobory ujawnione podczas inwentaryzacji, czyli sytuacja, gdy stan faktyczny zapasów jest mniejszy niż stan wynikający z ewidencji. Mogą wynikać m.in. z uszkodzeń, błędów ewidencyjnych lub strat w obrocie.
Najpierw liczysz limit jako procent przychodów, a potem porównujesz dwie liczby. Jeśli ubytki są mniejsze niż wyliczony limit, to są "poniżej limitu". Jeśli większe – "powyżej limitu". Równość zachodzi tylko przy identycznych wartościach.
Tak, w tej formie kluczowe są obliczenia procentowe i porównanie wyników. Pojęcia "inwentaryzacja" i "ubytki" nadają kontekst gospodarczy, ale matematycznie to zadanie sprowadza się do wyznaczenia 0,5% przychodów i sprawdzenia relacji.
Najczęściej myli się małe procenty (0,5% liczone jak 5% lub 50%), zapomina o podzieleniu przez 100 albo źle przesuwa przecinek. Drugi typ błędu to brak porównania – ktoś liczy limit, ale nie zestawia go z ubytkami.
Byłaby poprawna tylko wtedy, gdy wartość ubytków byłaby dokładnie taka sama jak limit. W tym zadaniu limit wynosi 12 500 zł, więc "równa limitowi" wymagałaby ubytków dokładnie 12 500 zł, bez różnicy choćby o 1 zł.
Limit wyrażony w procentach przychodów to prosty sposób kontroli skali strat względem wielkości działalności. Przy większych przychodach dopuszczalna kwota ubytków może być wyższa, ale nadal jest "proporcjonalna" do obrotu firmy.
0,5% to połowa 1%. Najpierw policz 1% (dzieląc przez 100), a potem podziel wynik przez 2. Dla 2 500 000 zł: 1% = 25 000 zł, a 0,5% = 12 500 zł. To szybka i bezpieczna metoda.
Nie zawsze. W praktyce limit może być określany różnie (procentowo, kwotowo, dla grup towarów, dla okresów). W zadaniu przyjęto konkretną zasadę: 0,5% wartości przychodów, więc właśnie tę regułę trzeba zastosować w obliczeniach.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Limit ubytków to 0,5% przychodów: 2 500 000 zł × 0,005 = 12 500 zł.Ubytki wynoszą 4 500 zł, a więc są mniejsze niż 12 500 zł. Dlatego poprawna jest odpowiedź "poniżej limitu.""

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Procenty: podstawy i obliczanie procentu liczby: https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) – Procent: https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-28)
  • Matemaks – Procenty (definicje i przykłady obliczeń): https://www.matemaks.pl/procenty.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały z matematyki: procenty i obliczenia procentowe
  • Podręcznik/notes z podstaw rachunkowości w przedsiębiorstwie handlowym (inwentaryzacja, niedobory, nadwyżki)
  • Zadania treningowe z interpretacji wyników inwentaryzacji (limity, odchylenia, porównania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego