KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
Planując posiłki osobie chorej na cukrzycę, opiekunka powinna wiedzieć, że produkty nie zalecane w diecie dla tej podopiecznej to:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W diecie osoby z cukrzycą ogranicza się produkty szybko podnoszące glikemię oraz bogate w tłuszcze nasycone i energię. Chleb pszenny i frytki sprzyjają szybkim wzrostom glukozy, a serki topione i karkówka są zwykle bardziej tłuste i przetworzone, więc są niezalecane dla niej.

Pełne wyjaśnienie:

Produkty niezalecane w diecie osoby z cukrzyca to takie, ktore zwykle szybko podnosza stezenie glukozy we krwi oraz dostarczaja duzo tluszczu nasyconego, soli i energii.

Chleb pszenny ma malo blonnika w porownaniu z pieczywem razowym, dlatego po jego zjedzeniu glikemia czesciej rosnie szybciej. Frytki to ziemniaki smażone, czyli polaczenie skrobi i tluszczu, co zwieksza kalorycznosc i utrudnia kontrole masy ciala. Serki topione sa produktem przetworzonym, czesto bardziej slonym i tlustym niz twarog. Karkowka wieprzowa jest zwykle tlustsza od chudych mies, dlatego w planowaniu jadlospisu czesciej wybiera sie indyk, krolik lub cielęcine.

Pozostale odpowiedzi zawieraja pelnoziarniste produkty zbozowe, warzywa i fermentowane produkty mleczne, ktore sa typowo lepiej dopasowane do diety cukrzycowej. Blednym skrotem myslowym jest uznanie, ze wszystkie owoce sa zakazane: w praktyce dobiera sie porcje i rozklad w ciagu dnia. Opiekunka powinna tez pamietac o regularnosci posilkow, odpowiednim nawodnieniu i obserwacji objawow hipoglikemii oraz hiperglikemii, zgodnie z zaleceniami pielegniarki lub lekarza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Niezalecany" zwykle znaczy: sprzyja szybkim wzrostom glikemii (np. ma mało błonnika) i/lub ma dużo tłuszczu, soli oraz kalorii. Taki wybór utrudnia kontrolę cukrów i masy ciała, dlatego powinien być ograniczany lub zastępowany lepszymi odpowiednikami.
Częściej wybiera się pieczywo razowe lub pełnoziarniste, bo zwykle zawiera więcej błonnika i wolniej podnosi glikemię. Pieczywo pszenne bywa "lżejsze" w błonnik, więc po nim poziom glukozy może rosnąć szybciej. Ostatecznie liczy się porcja i tolerancja danej osoby.
Frytki łączą skrobię (ziemniaki) z tłuszczem ze smażenia, co zwiększa kaloryczność i obciążenie dla gospodarki metabolicznej. Przy cukrzycy ważna jest przewidywalność posiłków i kontrola masy ciała, a dania smażone sprzyjają nadmiarowi energii i gorszym nawykom.
Wiele produktów mlecznych może być elementem diety cukrzycowej, ale wybór ma znaczenie. Często lepiej wypadają produkty mniej przetworzone (np. jogurt naturalny, maślanka, twaróg) niż wyroby wysoko przetworzone i tłuste (np. niektóre serki topione). Zawsze liczy się skład i porcja.
W praktyce częściej wybiera się chudsze mięsa, bo dostarczają mniej tłuszczu nasyconego i energii. Przykładowo w zadaniach egzaminacyjnych jako korzystniejsze pojawiają się: indyk, królik czy cielęcina. Karkówka bywa bardziej tłusta, więc częściej jest ograniczana.
Warzywa nieskrobiowe są zazwyczaj dobrym elementem diety w cukrzycy, bo mają mało cukrów prostych i dostarczają błonnika oraz mikroelementów. W zadaniach testowych często stanowią "bezpieczniejsze" składniki w porównaniu z produktami smażonymi lub wysoko przetworzonymi.
Może proponować proste zamienniki: pieczywo razowe zamiast pszennego, ziemniaki gotowane/pieczone zamiast frytek, mniej przetworzone nabiały zamiast serków topionych oraz chudsze mięsa zamiast tłustych. Ważne jest też planowanie porcji i regularnych pór posiłków.
Produkty pełnoziarniste zwykle zawierają więcej błonnika, dzięki czemu wchłanianie węglowodanów jest wolniejsze, a glikemia po posiłku rośnie łagodniej. Dlatego w testach często jako korzystniejsze pojawiają się kasze, makarony razowe i chleb razowy, w porównaniu do pszennych odpowiedników.
Hipoglikemia może objawiać się m.in. osłabieniem, drżeniem, zimnym potem, kołataniem serca, głodem, niepokojem lub zaburzeniami koncentracji. Opiekunka powinna reagować zgodnie z zaleceniami personelu medycznego i obserwować, czy objawy pojawiają się po opóźnionym posiłku lub wysiłku.
Warto szukać w zestawach "czerwonych flag": smażenie, białe pieczywo, żywność wysoko przetworzona, produkty bardzo tłuste i słone. Z kolei warzywa, produkty fermentowane i pełnoziarniste często są bezpieczniejsze. Nie kieruj się jedną cechą – oceń cały zestaw.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W diecie osoby z cukrzycą ogranicza się produkty szybko podnoszące glikemię oraz bogate w tłuszcze nasycone i energię."

Materiały:

  • Materiały edukacyjne poradni diabetologicznej (zalecenia żywieniowe przekazane pacjentowi)
  • Podstawowy podręcznik/kompendium do dietetyki w cukrzycy dla opiekunów
  • Konsultacja z pielęgniarką diabetologiczną lub dietetykiem (w ramach opieki nad podopiecznym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego