KWALIFIKACJA HGT12 - TEST WIEDZY NR 2

W cukrzycy typu 2 planowanie diety koncentruje się na utrzymaniu możliwie stabilnej glikemii (stężenia glukozy we krwi) oraz kontroli masy ciała i profilu lipidowego. Spośród makroskładników to węglowodany mają najbardziej bezpośredni i szybki wpływ na wzrost glikemii poposiłkowej, ponieważ są trawione do glukozy (lub innych cukrów prostych) i wchłaniane do krwi.

Dlatego odpowiedź "Węglowodany" jest poprawna w sensie egzaminacyjnym: ograniczenie ich ilości (zwłaszcza tych łatwo przyswajalnych) oraz kontrola porcji ułatwia wyrównanie glikemii. W praktyce dietetycznej częściej mówi się o:

• ograniczaniu węglowodanów prostych (cukier, słodycze, słodzone napoje),
• wyborze węglowodanów o lepszej jakości (pełne ziarna, warzywa, rośliny strączkowe),
• zwiększaniu podaży błonnika, który spowalnia wchłanianie glukozy,
• regularności posiłków i kontroli porcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu?

• "Białka" – białko nie podnosi glikemii tak szybko jak węglowodany. W diecie osoby z cukrzycą zwykle nie jest składnikiem, który "z definicji" trzeba ograniczać; ważniejsza bywa jakość i dostosowanie do stanu nerek oraz bilansu energii.
• "Tłuszcze" – nie powodują bezpośredniego, szybkiego wzrostu glikemii, choć ich rodzaj ma znaczenie dla ryzyka sercowo-naczyniowego (np. ograniczanie tłuszczów nasyconych). To jednak inny mechanizm niż kontrola glukozy po posiłku.
• "Witaminy" – witaminy nie są składnikiem, który standardowo ogranicza się w cukrzycy; częściej dba się o pokrycie zapotrzebowania z diety.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie pyta o składnik "do ograniczenia" w cukrzycy typu 2, najczęściej chodzi o węglowodany (zwłaszcza proste/cukry dodane) jako główne źródło skoków glikemii. W zadaniach praktycznych warto doprecyzowywać: nie eliminacja wszystkich węglowodanów, lecz kontrola ilości i jakości.