KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 33.
Płytkę ogniskową do zastosowania w niwelatorze przedstawiono
Ilustracja przedstawia cztery różne wzory siatek celowniczych, które mogą być stosowane w niwelatorach, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Płytka ogniskowa (siatka celownicza/retikul) to element umieszczany w płaszczyźnie ogniskowej lunety niwelatora, zawierający znaki celownicze.
Aby odpowiedzieć poprawnie, trzeba na ilustracjach rozpoznać właśnie taki cienki element z naniesionym krzyżem/nitkami i wskazać ilustrację, na której jest pokazany.

Pełne wyjaśnienie:

Płytka ogniskowa w niwelatorze jest elementem, na którym znajdują się znaki celownicze (siatka/nitki), widoczne w okularze razem z obrazem celu. Kluczowe jest to, że taki element pracuje w płaszczyźnie ogniskowej układu obrazującego: dzięki temu znaki siatki i obraz celu mogą być jednocześnie ostre (po prawidłowym ustawieniu ostrości).

W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznawanie płytki ogniskowej opiera się zwykle na cechach wyglądu: jest to cienka, płaska płytka (często szklana) z naniesionymi liniami/znakami (krzyż, nitki, czasem podziałka). Nie jest to soczewka (brak powierzchni o wyraźnej krzywiźnie), nie jest to filtr barwny (brak jednolitego zabarwienia jako głównej cechy), ani przesłona aperturowa (zwykle ma wyraźny otwór, a nie znaki celownicze).

Dlatego poprawny wybór to ten, który przedstawia element odpowiadający siatce celowniczej niwelatora. Pozostałe ilustracje są błędne, jeżeli pokazują inne typowe części układu optycznego lub mechanicznego (np. soczewki, pierścienie dystansowe, oprawy, filtry), które nie pełnią funkcji znaków odniesienia w polu widzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na rysunku "znaków pomiarowych" (cienkie linie/krzyż). Jeśli element jest wyłącznie bryłą optyczną bez nadruku/rysu, najczęściej nie jest płytką ogniskową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Płytka ogniskowa (siatka celownicza/retikul) to cienki element umieszczony w płaszczyźnie ogniskowej lunety, z naniesionymi znakami celowniczymi.

Dzięki niej w okularze widzisz krzyż lub nitki, które służą do celowania i odczytu.

Najczęściej jest to płaska, cienka płytka (często szklana) z widocznymi liniami/krzyżem lub innymi znakami.

Nie ma typowej krzywizny soczewki ani pojedynczego otworu jak przesłona. Szukaj elementu, który "niesie" znaki celownicze.

Umieszczenie jej w płaszczyźnie ogniskowej sprawia, że znaki siatki i obraz celu mogą być jednocześnie ostre.

Gdy element jest przesunięty, pojawia się problem z jednoczesnym wyostrzeniem celu i nitek, co pogarsza celowanie.

Typowe objawy to trudność w uzyskaniu ostrości nitek i celu jednocześnie oraz wrażenie "pływania" nitek względem obrazu przy poruszaniu okiem (paralaksa).

W serwisie sprawdza się wtedy położenie siatki i regulację układu okularowego.

Paralaksa to pozorne przesunięcie nitek/siatki względem obrazu celu, gdy zmieniasz położenie oka przy okularze.

Występuje, gdy obraz celu nie jest w tej samej płaszczyźnie co siatka. Usuwa się ją poprawnym ustawieniem ostrości i położenia siatki.

Soczewka zwykle ma widoczną krzywiznę powierzchni i pracuje jako element załamujący światło. Płytka ogniskowa jest płaska i ma naniesione linie/znaki.

Jeżeli na elemencie widać krzyż/nitki lub ich ślady, to silna wskazówka, że to retikul.

Najczęściej spotyka się płytki szklane z naniesionymi znakami, ale w zależności od konstrukcji mogą występować inne rozwiązania (np. elementy z nadrukiem lub trawieniem).

Na egzaminie liczy się przede wszystkim funkcja: obecność znaków celowniczych w polu widzenia.

Częsty błąd to wybór "najbardziej podobnego kształtu" bez sprawdzenia cech funkcjonalnych (np. czy są znaki celownicze).

Drugi błąd to mylenie płytki ogniskowej z filtrem lub płaską szybą ochronną. Zawsze szukaj cechy diagnostycznej: nitek/krzyża.

Wymiana może być potrzebna po uszkodzeniu (pęknięcie, zarysowanie), zabrudzeniu niemożliwym do usunięcia lub gdy siatka jest zdecentrowana i regulacja nie przywraca poprawnego położenia.

Po wymianie konieczna bywa regulacja i kontrola obrazu oraz paralaksy.

Ćwicz rozpoznawanie typowych elementów: soczewek, opraw, filtrów, przesłon i siatek celowniczych, porównując ich cechy.

Pomaga też nauka "po funkcji": do czego służy element i jak wygląda. Na egzaminie szukaj cech jednoznacznych (np. znaki na płytce ogniskowej).

info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z optyki instrumentalnej (płaszczyzna ogniskowa, retikule)
  • Materiały producentów przyrządów optycznych dotyczące budowy lunet celowniczych
  • Instrukcje serwisowe/DTR niwelatorów (jeśli dostępne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego