Po pobraniu krwi do probówki zawierającej antykoagulant (np. edetynian) kluczowe jest delikatne wymieszanie krwi z dodatkiem. Celem jest równomierny kontakt antykoagulantu z całą objętością próbki, aby zahamować krzepnięcie i zapobiec powstawaniu mikrozakrzepów, które mogą zafałszować wyniki badań hematologicznych.
Poprawna odpowiedź: "delikatnym ruchem wymieszać krew z antykoagulantem." W praktyce oznacza to spokojne odwracanie (inwersję) probówki, bez wstrząsania.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "energicznym ruchem wymieszać krew z antykoagulantem." Zbyt intensywne potrząsanie może prowadzić do uszkodzenia krwinek i hemolizy oraz powstawania piany. Hemoliza i artefakty mechaniczne pogarszają jakość próbki i mogą zaburzać wyniki (np. parametry krwinek, barwę osocza).
- "odstawić probówkę do chwili oddzielenia się surowicy." Surowica powstaje po krzepnięciu krwi i oddzieleniu skrzepu, co dotyczy probówek bez antykoagulantu. W próbce z antykoagulantem krzepnięcie ma nie zajść, więc "czekanie na surowicę" jest błędnym schematem.
- "odstawić probówkę do chwili oddzielenia się osocza." Osocze można uzyskać po odwirowaniu krwi z antykoagulantem, ale samo "odstawienie" bez właściwego wymieszania nie zastępuje etapu zapewnienia działania antykoagulantu. Bez wymieszania mogą powstać skrzepy, a wtedy nawet po wirowaniu próbka będzie nieprzydatna lub obarczona błędem.
Wskazówka egzaminacyjna: kojarz "antykoagulant" z "mieszaniem po pobraniu" oraz z "osoczem", a "brak antykoagulantu" z "krzepnięciem" i "surowicą". To proste skojarzenie pomaga szybko odrzucać odpowiedzi odwołujące się do surowicy przy probówkach z antykoagulantem.