KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 34.
Po pobraniu przedstawionego na ilustracji wykrywacza gazów WG-2M należy
Ilustracja przedstawia wykrywacz gazów WG-2M, który jest używany w kontekście kwalifikacji zawodowych związanych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczelność pompki harmonijkowej wpływa bezpośrednio na to, czy pobrana próbka gazu jest reprezentatywna.
Jeśli układ poboru jest nieszczelny, do próbki może dostawać się powietrze z otoczenia, co zaniża lub zafałszowuje wynik. Dopiero po kontroli szczelności wykonuje się pomiar i inne czynności przygotowawcze.

Pełne wyjaśnienie:

Wykrywacz gazów z pompką harmonijkową pobiera próbkę atmosfery przez układ zasysania. Warunkiem wiarygodnego pomiaru jest szczelność tego układu, ponieważ każda nieszczelność powoduje domieszanie powietrza z innego miejsca niż punkt poboru. W praktyce może to prowadzić do zaniżenia stężenia gazu niebezpiecznego albo do wyniku przypadkowego, zależnego od tego, skąd "zasysa" układ.

Dlatego czynność "sprawdzić szczelność pompki harmonijkowej" jest logicznym i bezpiecznym krokiem bezpośrednio po pobraniu przyrządu do pracy: zanim wykona się jakikolwiek pomiar, trzeba upewnić się, że próbka będzie pobrana poprawnie.

Pozostałe propozycje są wtórne lub nieadekwatne jako pierwsza czynność:

  • "wykonać próbny pomiar stężenia gazu" – pomiar wykonany niesprawnym/nieszczelnym układem poboru nie stanowi rzetelnej kontroli, więc nie spełnia celu "próbnego" sprawdzenia.
  • "przedmuchać przyrząd świeżym powietrzem" – przewietrzenie może być elementem przygotowania, ale nie rozwiązuje problemu nieszczelności; nawet po "przedmuchaniu" wynik nadal może być fałszowany.
  • "podłączyć ekran wyświetlający wyniki pomiarów" – opis wskazuje na wykrywacz z pompką; podłączanie zewnętrznego ekranu nie jest typową, podstawową czynnością warunkującą poprawność poboru próbki.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o kolejność działań wybieraj najpierw to, co jest warunkiem koniecznym poprawnego pomiaru (szczelność, sprawność układu poboru), a dopiero potem czynności operacyjne (pomiary, "próby", czyszczenie/przedmuch).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kontrola, czy układ zasysania próbki (pompka i połączenia) nie przepuszcza powietrza "bokiem". Nieszczelność powoduje, że próbka nie pochodzi z miejsca pomiaru, tylko miesza się z powietrzem z otoczenia, co może zaniżać stężenia i fałszować wynik.
Próbny pomiar ma sens dopiero wtedy, gdy przyrząd pobiera próbkę prawidłowo. Jeśli układ jest nieszczelny, wynik "próbny" może wyglądać poprawnie, ale w rzeczywistości będzie zaniżony lub przypadkowy. Szczelność jest więc warunkiem koniecznym wiarygodności.
Nieszczelność może powodować domieszanie świeższego powietrza do próbki, przez co stężenie gazu niebezpiecznego wyjdzie niższe niż w rzeczywistości. To zwiększa ryzyko błędnej oceny zagrożenia i podjęcia pracy w warunkach niebezpiecznych.
Najbezpieczniej wykonać ją bezpośrednio przed rozpoczęciem serii pomiarów (po pobraniu przyrządu do pracy) oraz zawsze, gdy były zmieniane elementy układu poboru lub pojawiają się podejrzenia uszkodzenia. Chodzi o potwierdzenie, że próbka będzie reprezentatywna.
Częsty błąd to wybór czynności "operacyjnych" (np. wykonanie próbnego pomiaru) zamiast czynności warunkujących poprawność wyniku (szczelność, sprawność poboru). Działa tu rutyna: "najpierw mierzę", choć w metrologii najpierw potwierdza się poprawność toru pomiarowego.
Czynności kontrolne odpowiadają na pytanie: "czy urządzenie na pewno działa poprawnie i nie zafałszuje wyniku?" (np. szczelność, zasilanie, stan elementów). Czynności pomiarowe to samo wykonanie odczytu/stwierdzenia stężenia. Najpierw wybieraj kontrolę, potem pomiar.
Nie. Przedmuchiwanie może usunąć resztki gazów z komory/układu, ale nie wykrywa nieszczelności. Przy nieszczelnym układzie nawet "czysty" start nie gwarantuje poprawnego poboru próbki z miejsca pomiaru. To dwie różne czynności o innym celu.
Typowe przyczyny to zużycie lub uszkodzenie elementów elastycznych, nieszczelne połączenia przewodów, rozszczelnienie złączek oraz mechaniczne uszkodzenia pompki. W praktyce nawet drobna nieszczelność wystarczy, by powietrze było zasysane z niewłaściwego miejsca.
Pomiary atmosfery w wyrobiskach są podstawą oceny zagrożeń (np. gazowych i tlenowych) i podejmowania decyzji o prowadzeniu robót. Egzamin sprawdza, czy przyszły technik rozumie nie tylko obsługę, ale też warunki wiarygodności pomiaru, w tym znaczenie szczelności poboru.
Ucz się procedur krok po kroku: kontrola stanu przyrządu, warunki poprawności pomiaru, kolejność działań i typowe błędy. Warto przećwiczyć rozpoznawanie, co jest "warunkiem koniecznym" (np. szczelność), a co jest czynnością późniejszą (np. właściwy pomiar).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dopiero po kontroli szczelności wykonuje się pomiar i inne czynności przygotowawcze.

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące kontroli atmosfery w wyrobiskach
  • Materiały szkoleniowe BHP dla prac w podziemnych zakładach górniczych (pomiary gazów)
  • Podręczniki z zakresu zagrożeń gazowych i wentylacji kopalń (część: kontrola atmosfery)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego