KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 15.
Po stwierdzeniu zbyt dużej ilości zanieczyszczeń ziarna w zbiorniku kombajnu należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zanieczyszczenia w ziarnie trafiającym do zbiornika najczęściej wynikają z niedostatecznego czyszczenia na sitach. Zmniejszenie otwarcia sit ogranicza przedostawanie się domieszek, a zwiększenie siły wiatru pomaga wydmuchać lekkie frakcje (np. plewy). Zmiany bębna młocarni dotyczą głównie omłotu, nie czyszczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W kombajnie zbożowym jakość ziarna w zbiorniku zależy przede wszystkim od pracy układu czyszczącego, czyli współdziałania sit oraz strumienia powietrza z wentylatora. Jeżeli po kontroli próbki ziarna stwierdza się zbyt dużą ilość zanieczyszczeń (domieszek lekkich lub drobnych resztek), pierwszym kierunkiem korekty są ustawienia, które decydują o tym, co przejdzie przez sita i co zostanie wydmuchane.

Odpowiedź "zmniejszyć otwarcie sit i zwiększyć siłę wiatru" jest właściwa, ponieważ:

  • zmniejszenie otwarcia sit ogranicza możliwość przechodzenia większych zanieczyszczeń wraz z ziarnem do zbiornika;
  • zwiększenie siły wiatru poprawia oddzielenie lekkich frakcji (np. plew, drobnej słomy) przez ich wydmuchanie z masy żniwnej.

Pozostałe propozycje są mniej trafne jako podstawowa reakcja na zanieczyszczenia w zbiorniku:

  • "zmienić ustawienie kierownic powietrza" – może wpływać na rozkład strumienia, ale zwykle jest regulacją pomocniczą; bez korekty sit i nadmuchu efekt może być niewystarczający.
  • "zwiększyć obroty bębna młocarni" – dotyczy procesu omłotu. Zbyt agresywny omłot może nawet zwiększać ilość drobnych resztek i pyłu, co nie musi poprawić czystości ziarna w zbiorniku.
  • "zmniejszyć obroty wentylatora i oczyścić klepisko" – zmniejszenie obrotów wentylatora zwykle pogarsza wydmuch lekkich domieszek. Oczyszczenie klepiska bywa potrzebne przy zapychaniu, ale nie jest typową, pierwszą korektą w sytuacji, gdy problemem jest czystość próbki ziarna.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu mowa o "zanieczyszczeniach ziarna w zbiorniku", myśl w pierwszej kolejności o sitach i wietrze. Regulacje bębna i klepiska kojarz głównie z omłotem (niedomłoty, uszkodzenia ziarna), a nie z czyszczeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej koryguje się ustawienia układu czyszczącego: otwarcie sit (górnego i dolnego) oraz siłę nadmuchu wentylatora. To one decydują, czy domieszki przejdą razem z ziarnem, czy zostaną oddzielone i wydmuchane.
Mniejsze otwarcie sit powoduje, że trudniej przechodzą przez nie większe resztki słomy i inne domieszki, a łatwiej selekcjonowane jest samo ziarno. Trzeba jednak uważać, bo zbyt ciasne ustawienie może zwiększać straty lub powodować zapychanie w trudnych warunkach.
Silniejszy nadmuch pomaga odseparować i wydmuchać lekkie frakcje (np. plewy, drobną słomę) z masy spadającej na sita. Gdy nadmuch jest zbyt słaby, lekkie zanieczyszczenia mogą pozostać w strumieniu materiału i trafić razem z ziarnem do zbiornika.
Nie zawsze. Obroty bębna młocarni dotyczą głównie omłotu (oddzielenia ziarna od kłosów). Zbyt wysokie obroty mogą zwiększać ilość rozdrobnionych resztek i pyłu, co potrafi pogorszyć warunki czyszczenia na sitach i w efekcie nie poprawić czystości ziarna.
Gdy w próbce widać dużo plew i lekkich domieszek, częściej wskazuje to na ustawienia sit i nadmuchu. Gdy pojawiają się niedomłoty (ziarno w kłosach) lub uszkodzone ziarno, wtedy częściej analizuje się ustawienia bębna młocarni i szczelinę klepiska. W praktyce wykonuje się serię prób i obserwacji.
Kierownice powietrza reguluje się zwykle jako ustawienie pomocnicze, gdy rozkład strumienia powietrza na sitach jest nierówny lub gdy mimo poprawnych ustawień nadmuchu i sit wciąż widać problem w konkretnym obszarze sit. Najpierw jednak standardowo koryguje się sita i siłę wiatru.
Częsty błąd to zmienianie kilku parametrów naraz bez próby kontrolnej, przez co nie wiadomo, co zadziałało. Inny błąd to "leczenie" zanieczyszczeń zmianą bębna młocarni zamiast układu czyszczącego. Uczniowie też zapominają o ocenie próbki po każdej korekcie.
Zwykle nie, jeśli problemem są lekkie domieszki (plewy). Mniejszy nadmuch często oznacza słabsze wydmuchanie zanieczyszczeń, czyli gorszą czystość. Są sytuacje szczególne (np. wywiewanie ziarna), ale wtedy objawem są straty, a nie "brudne ziarno" w zbiorniku.
Najczęściej pobiera się próbkę ziarna ze zbiornika lub z przenośnika ziarna po ustabilizowaniu pracy. Ocenia się udział plew i domieszek oraz ewentualne uszkodzenia ziarna. Po korekcie ustawień należy odczekać chwilę, aż nowa regulacja "przejdzie" przez układ, i dopiero wtedy pobrać kolejną próbkę.
Ucz się objawów i przyporządkowuj je do zespołów kombajnu: brudne ziarno → zwykle sita i wiatr; niedomłoty → bęben/klepisko; straty ziarna → dobór ustawień i kontrola za kombajnem. Pomaga też analiza schematów zespołów i ćwiczenia na przykładach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 30% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Zanieczyszczenia w ziarnie trafiającym do zbiornika najczęściej wynikają z niedostatecznego czyszczenia na sitach."

Źródła:

  • Instrukcje obsługi kombajnów zbożowych (dokumentacje producentów) – rozdziały dotyczące regulacji układu czyszczącego (sita, wentylator) oraz oceny próbki ziarna

Materiały:

  • Instrukcja obsługi konkretnego modelu kombajnu (rozdział: regulacja czyszczenia i omłotu)
  • Materiały szkoleniowe producentów kombajnów dotyczące ustawień sit i nadmuchu
  • Podręczniki do mechanizacji rolnictwa opisujące proces omłotu, separacji i czyszczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego