KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 22.
Po wykonaniu analizy SWOT rolnik postanowił zrezygnować z projektowanej uprawy ziemniaka. Który z elementów analizy mógł uznać za zagrożenie dla uprawy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenia w SWOT to czynniki zewnętrzne, na które gospodarstwo ma ograniczony wpływ. Do takich czynników należą m.in. niekorzystne zjawiska pogodowe. Pozostałe opcje opisują ograniczenia wewnętrzne (zasoby i skala), które w SWOT zalicza się do słabych stron.

Pełne wyjaśnienie:

Analiza SWOT dzieli informacje o planowanym przedsięwzięciu na cztery grupy: mocne strony i słabe strony (czynniki wewnętrzne), a także szanse i zagrożenia (czynniki zewnętrzne). Kluczowe jest więc pytanie: czy dany element wynika z otoczenia, czy z zasobów i organizacji gospodarstwa.

Odpowiedź "Złe warunki atmosferyczne." jest poprawna, ponieważ pogoda to typowy czynnik zewnętrzny: rolnik nie kontroluje opadów, przymrozków, suszy czy gwałtownych zjawisk, a mogą one realnie obniżyć plon lub jakość uprawy. W SWOT takie elementy klasyfikuje się jako zagrożenia.

Pozostałe propozycje nie są zagrożeniami w rozumieniu SWOT, tylko odnoszą się do wnętrza gospodarstwa:

  • "Małą skalę produkcji." – to cecha organizacyjna i potencjał produkcyjny gospodarstwa, czyli czynnik wewnętrzny. W SWOT będzie to zwykle słaba strona (ograniczone możliwości, gorsza opłacalność, mniejsza siła negocjacyjna).
  • "Brak odpowiednich maszyn." – dotyczy wyposażenia i zasobów. To również czynnik wewnętrzny, czyli słaba strona; można go potencjalnie zmienić inwestycją, usługami lub kooperacją.
  • "Małą powierzchnię magazynową." – ograniczenie infrastruktury gospodarstwa. To także słaba strona, bo wynika z posiadanych zasobów, a nie z otoczenia rynkowego czy przyrodniczego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli dany element można poprawić "we własnym zakresie" (zakup, organizacja pracy, inwestycja), to najczęściej jest to obszar wewnętrzny (mocna/słaba strona). Jeśli zależy od otoczenia (pogoda, przepisy, konkurencja, ceny rynkowe), zwykle trafia do szans lub zagrożeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza SWOT to metoda oceny sytuacji, w której wypisuje się mocne i słabe strony (czynniki wewnętrzne) oraz szanse i zagrożenia (czynniki zewnętrzne). W gospodarstwie pomaga podjąć decyzję, czy dany kierunek produkcji jest opłacalny i jakie ryzyka trzeba uwzględnić.
Najprościej sprawdzić, czy masz na to wpływ. Jeśli element wynika z zasobów i organizacji gospodarstwa (sprzęt, magazyn, skala), to zwykle jest słabą stroną. Jeśli pochodzi z otoczenia (pogoda, rynek, konkurencja), to jest zagrożeniem lub szansą.
Pogoda jest czynnikiem zewnętrznym, niezależnym od rolnika. Susza, przymrozki czy długie opady mogą obniżyć plon i jakość, a nawet uniemożliwić zbiór. W SWOT takie czynniki klasyfikuje się jako zagrożenia, bo mogą zaszkodzić przedsięwzięciu.
Brak maszyn to najczęściej słaba strona, bo dotyczy zasobów wewnętrznych gospodarstwa. Teoretycznie można ją ograniczyć przez zakup, leasing, usługi zewnętrzne albo współpracę z innymi rolnikami. Zagrożenia są zwykle poza bezpośrednią kontrolą gospodarstwa.
Typowe zagrożenia to m.in. niekorzystna pogoda, choroby roślin i szkodniki, zmienność cen skupu, problemy z dostępnością pracowników sezonowych czy nagłe zmiany wymagań rynkowych. Ważne, by były to czynniki zewnętrzne, a nie braki w wyposażeniu lub organizacji pracy.
Pszczelarz może użyć SWOT np. do oceny rozwoju pasieki: mocne strony (doświadczenie, zdrowe rodziny), słabe strony (brak pracowni), szanse (nowe rynki zbytu, dotacje), zagrożenia (niepogoda ograniczająca pożytki, choroby, zatrucia). To ułatwia decyzje inwestycyjne i dobór działań zapobiegawczych.
Rezygnacja bywa uzasadniona, gdy zagrożenia są duże i trudne do ograniczenia, a słabe strony wymagają kosztownych inwestycji bez pewnego zwrotu. W praktyce warto też rozważyć wariant pośredni: zmianę skali, terminu, technologii lub dywersyfikację, zamiast całkowitej rezygnacji.
Najczęstsze błędy to mylenie czynników wewnętrznych z zewnętrznymi oraz traktowanie każdego "problemu" jako zagrożenia. Uczniowie często wskazują braki sprzętowe lub magazynowe jako zagrożenia, choć w SWOT są to zwykle słabe strony. Pomaga reguła: "czy mogę to poprawić sam?"
Zwykle nie: mała powierzchnia magazynowa to ograniczenie wewnętrzne, więc jest słabą stroną. Zagrożeniem byłby raczej czynnik zewnętrzny wpływający na magazynowanie (np. brak możliwości wynajmu w okolicy, ryzyko powodzi, długotrwałe przerwy w dostawach), jeśli dotyczy otoczenia.
Najpierw rozpoznaj, czy pytanie dotyczy zagrożeń (zewnętrzne) czy słabych stron (wewnętrzne). Potem oceń każdą odpowiedź: jeśli to zasób gospodarstwa (maszyny, magazyn, skala), odrzuć jako słabą stronę. Jeśli to pogoda/rynek, wybierz jako zagrożenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Zagrożenia w SWOT to czynniki zewnętrzne, na które gospodarstwo ma ograniczony wpływ."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Analiza SWOT" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Analiza_SWOT (dostęp: 2026-03-01)
  • PARP: strona poradnikowa o analizie SWOT (podział na czynniki wewnętrzne i zewnętrzne) – https://www.parp.gov.pl/component/content/article/ (należy wyszukać w serwisie PARP: "analiza SWOT") (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia Zarządzania: "Analiza SWOT" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Analiza_SWOT (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedsiębiorczości/zarządzania w rolnictwie dotyczące analizy SWOT
  • Poradniki PARP dotyczące planowania strategicznego i analizy SWOT
  • Podstawowe podręczniki do ekonomiki i organizacji gospodarstw rolnych (rozdziały o planowaniu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego