KWALIFIKACJA MED12 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 16.
Po zmieszaniu 10 ml środka dezynfekcyjnego i 990 ml wody otrzyma się roztwór o stężeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe liczymy jako udział objętości środka w objętości roztworu końcowego. Po zmieszaniu 10 ml środka i 990 ml wody otrzymujemy łącznie 1000 ml roztworu, więc 10/1000 = 0,01, czyli 1%. Pozostałe wartości wynikają z błędnego przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce dekontaminacji często przygotowuje się roztwory robocze przez rozcieńczanie koncentratu wodą. Kluczowe jest, aby policzyć stężenie względem objętości końcowej mieszaniny.

Tu mieszamy 10 ml środka dezynfekcyjnego z 990 ml wody. Objętość końcowa wynosi więc:

10 ml + 990 ml = 1000 ml

Stężenie procentowe (w najprostszym ujęciu objętościowym) to:

(objętość środka / objętość roztworu) × 100%

Podstawiamy dane:

  • objętość środka = 10 ml
  • objętość roztworu = 1000 ml

Obliczenie:

10/1000 = 0,01, a 0,01 × 100% = 1%

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • 10% – to typowy efekt "zakotwiczenia" na liczbie 10 ml i pominięcia, że całość ma 1000 ml. 10% oznaczałoby 100 ml środka na 1000 ml roztworu.
  • 0,1% – to wynik z przesunięciem przecinka o jedno miejsce za daleko; 0,1% odpowiadałoby 1 ml środka w 1000 ml roztworu.
  • 0,01% – to przesunięcie o dwa miejsca; 0,01% odpowiadałoby 0,1 ml środka w 1000 ml roztworu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szybko sprawdź sens wyniku. Skoro 10 ml to 1/100 całej objętości 1000 ml, wynik 1% jest "na oko" najbardziej logiczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz objętość końcową mieszaniny, a potem zastosuj wzór: (objętość środka / objętość roztworu) × 100%. W przykładzie 10 ml w 1000 ml daje 10/1000 = 0,01, czyli 1%.
Bo stężenie opisuje udział składnika w całej mieszaninie. Jeśli pominiesz objętość końcową, łatwo "przypisać" stężenie do samej liczby ml i uzyskać zawyżony lub zaniżony wynik.
Roztwór 1% oznacza, że na 100 jednostek objętości roztworu przypada 1 jednostka objętości preparatu. W praktyce to np. 10 ml preparatu uzupełnione do 1000 ml wodą (czyli razem 1 litr).
Najczęściej: nieuwzględnienie objętości końcowej, pomylenie 1% z 0,1% przez złe przesunięcie przecinka oraz przeliczanie "na skróty" bez sprawdzenia, czy wynik ma sens (np. 10 ml nie może dać 10% w 1 litrze).
Oceń ułamek "na oko". Jeśli całość to 1000 ml, to 10 ml stanowi 1/100 całości. A 1/100 to 1%. Taka kontrola sensu wyniku pomaga wychwycić pomyłki rzędu wielkości.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się proste sumowanie objętości (10 + 990 = 1000 ml). W realnej praktyce mogą wystąpić niewielkie odchylenia, ale do obliczeń stężenia roboczego stosuje się założenia z instrukcji producenta.
Procenty spotkasz często przy roztworach roboczych. Czasem producent podaje stężenie w innych jednostkach (np. proporcje, ml na litr). Wtedy przeliczaj na wspólną postać i zawsze trzymaj się sposobu przygotowania opisanym w instrukcji.
Najpierw oblicz ułamek dziesiętny: 10/1000 = 0,01. Potem zamień na procenty, mnożąc przez 100: 0,01 × 100 = 1. To dokładnie odpowiada sytuacji "1 część na 100 części".
Zbyt niskie stężenie może nie zapewnić wymaganej aktywności biobójczej, a zbyt wysokie zwiększa ryzyko uszkodzeń wyrobów medycznych i narażenia personelu. Dlatego rozcieńczenia trzeba liczyć i przygotowywać dokładnie.
Tak. Schemat jest ten sam: ustalasz objętość końcową i liczysz udział środka w całości. Warto ćwiczyć różne warianty (np. 20 ml do 2 litrów), żeby uniknąć automatycznego przesuwania przecinka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie procentowe liczymy jako udział objętości środka w objętości roztworu końcowego.

Źródła:

  • OpenStax Chemistry 2e, rozdział o roztworach i sposobach wyrażania stężenia (Concentrations of Solutions) – https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), hasło "Stężenie procentowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), hasło "Roztwór (chemia)" – sekcja dot. stężenia/rozcieńczania – https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r_(chemia) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z chemii o roztworach i stężeniach procentowych
  • Instrukcje producentów środków dezynfekcyjnych (tabele rozcieńczeń i zasady przygotowania)
  • Materiały szkoleniowe z dekontaminacji dotyczące przygotowania roztworów roboczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego