Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2019 (test 2)



PYTANIE NR 28.
Po zrzucie ścieków do rzeki BZT5 wód tej rzeki wynosiło 600 mg/dm3. Po 2 km w wodzie BZT5 wynosiło 120 mg/dm3. Oblicz stopień redukcji BZT5 w rzece.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stopień redukcji liczony jest względem wartości początkowej: (BZT5_pocz − BZT5_kon) / BZT5_pocz · 100%.
Podstawiając: (600 − 120)/600 · 100% = 480/600 · 100% = 0,8 · 100% = 80%.

Pełne wyjaśnienie:

BZT5 (biochemiczne zapotrzebowanie tlenu po 5 dobach) jest wskaźnikiem ilości tlenu potrzebnej mikroorganizmom do rozkładu związków organicznych w próbce wody/ścieków. Po zrzucie ścieków BZT5 w rzece rośnie, a następnie może spadać w wyniku m.in. rozcieńczenia, sedymentacji części zanieczyszczeń oraz procesów samooczyszczania.

W zadaniu podano dwa stężenia BZT5 na odcinku rzeki:

  • wartość początkowa: 600 mg/dm3,
  • wartość po 2 km: 120 mg/dm3.

Stopień redukcji rozumiemy jako procentowy spadek w porównaniu do wartości początkowej, czyli:

redukcja [%] = (C0 − C1) / C0 · 100%

Podstawienie danych:

  • różnica stężeń: 600 − 120 = 480 mg/dm3,
  • udział spadku względem startu: 480 / 600 = 0,8,
  • w procentach: 0,8 · 100% = 80%.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? Wynik 20% odpowiadałby sytuacji, w której pozostało 20% wartości początkowej (a to nie jest redukcja, tylko reszta po redukcji). W tym zadaniu faktycznie pozostaje 120/600 = 0,2, czyli 20%, ale redukcja to 100% − 20% = 80%. Wyniki 40% i 60% zwykle biorą się z użycia złej podstawy (np. dzielenia przez 120 lub przez średnią) albo z pomylenia "spadku" z "stosunkiem końcowej do początkowej".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest słowo redukcja, zawsze sprawdź, czy liczysz "ile ubyło" (różnica), a nie "ile zostało" (iloraz wartości końcowej i początkowej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest BZT5 i co mierzy w wodzie?
BZT5 to biochemiczne zapotrzebowanie tlenu po 5 dobach. Określa, ile tlenu zużyją mikroorganizmy na rozkład związków organicznych w próbce wody. Wysokie BZT5 zwykle oznacza duże obciążenie materią organiczną i ryzyko deficytu tlenowego.
Jak obliczyć stopień redukcji BZT5 w procentach?
Stosuje się wzór: (C0 − C1) / C0 · 100%, gdzie C0 to wartość początkowa, a C1 wartość po odcinku/etapie. Najpierw liczysz różnicę, potem odnosisz ją do wartości początkowej i zamieniasz na procenty.
Dlaczego redukcja liczy się względem wartości początkowej, a nie końcowej?
Redukcja opisuje, jaka część początkowego stężenia została usunięta/zmniejszona. Naturalnym punktem odniesienia jest start (C0), bo to "100% poziomu wyjściowego". Dzielenie przez wartość końcową zmienia sens i daje wynik nieporównywalny między zadaniami.
Czy wynik 20% może być poprawny w zadaniu o redukcję BZT5?
20% bywa poprawne tylko wtedy, gdy pytanie dotyczy udziału pozostałego stężenia (C1/C0 · 100%). W zadaniu o redukcję trzeba policzyć spadek, czyli 100% minus procent pozostałości.
Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach z redukcji stężeń w wodzie?
Najczęściej myli się "redukcję" z "pozostałością", zapomina się o mnożeniu przez 100% albo jako podstawę przyjmuje się złą wartość (np. końcową lub średnią). Pomaga zapis: ubyło / było, czyli (C0−C1)/C0.
Kiedy w praktyce mierzy się BZT5 w rzekach po zrzucie ścieków?
Pomiary wykonuje się m.in. w monitoringu jakości wód: powyżej wylotu, bezpośrednio poniżej oraz w kolejnych punktach kontrolnych w dół rzeki. Pozwala to ocenić wpływ zrzutu i tempo poprawy parametrów na odcinku samooczyszczania.
Jakie jednostki ma BZT5 i jak je interpretować?
BZT5 podaje się zwykle w mg O2/dm3 (często skracane do mg/dm3 w zadaniach). To "miligramy tlenu na litr". Im większa wartość, tym większe zapotrzebowanie tlenu na rozkład materii organicznej.
Czy spadek BZT5 na odcinku rzeki zawsze oznacza samooczyszczanie?
Nie zawsze. Spadek może wynikać z rozcieńczenia dopływami o lepszej jakości, sedymentacji cząstek, poboru przez biocenozę lub zmian hydrologicznych. Samooczyszczanie jest jednym z mechanizmów, ale interpretacja wymaga też znajomości warunków przepływu i dopływów.
Jak sprawdzić wynik redukcji bez kalkulatora na egzaminie?
W tym typie zadań często da się skracać ułamki: (600−120)/600 = 480/600. Skróć przez 60: 8/10 = 0,8, czyli 80%. Szybka kontrola: 120 to 1/5 z 600, więc zostało 20%, a ubyło 80%.
Jakie inne wskaźniki podobne do BZT5 warto znać na egzaminie technika ochrony środowiska?
Warto kojarzyć m.in. ChZT (chemiczne zapotrzebowanie tlenu), zawiesinę ogólną, azot i fosfor oraz tlen rozpuszczony. W zadaniach egzaminacyjnych często łączy się interpretację tych wskaźników z oceną wpływu zrzutów na wody powierzchniowe.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Stopień redukcji liczony jest względem wartości początkowej: (BZT5_pocz − BZT5_kon) / BZT5_pocz · 100%.Podstawiając: (600 − 120)/600 · 100% = 480/600 · 100% = 0,8 · 100% = 80%."

Źródła:

  • APHA, AWWA, WEF: Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, Method 5210 (Biochemical Oxygen Demand), latest edition
  • Metcalf & Eddy (Tchobanoglous et al.): Wastewater Engineering: Treatment and Resource Recovery, rozdziały dotyczące charakterystyki ścieków i wskaźników BOD, McGraw-Hill Education, 5th edition

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z gospodarki wodno-ściekowej (działy o wskaźnikach zanieczyszczeń: BZT, ChZT)
  • Materiały dydaktyczne z monitoringu i oceny jakości wód (interpretacja wskaźników tlenowych)
  • Zestawy zadań rachunkowych z procentów i stężeń (redukcja, rozcieńczenie, zmiany względne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego