Pytanie dotyczy tego, czy utrata własności nieruchomości może nastąpić bez zgody właściciela. W praktyce administracji publicznej kluczowe jest odróżnienie:
- czynności cywilnoprawnych (opartych na zgodnych oświadczeniach woli stron, zwykle w formie aktu notarialnego),
- działań władczych państwa lub samorządu (realizowanych w trybach administracyjnych), które mogą ingerować w prawo własności.
Poprawna odpowiedź: wywłaszczenie nieruchomości. Wywłaszczenie jest instytucją prawa publicznego: prowadzi do pozbawienia (lub ograniczenia) prawa do nieruchomości w celu realizacji celu publicznego. Co istotne dla treści pytania, może ono nastąpić bez zgody właściciela (choć co do zasady wiąże się z obowiązkiem zapewnienia odszkodowania i spełnieniem przesłanek ustawowych).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Sprzedaż nieruchomości – jest umową. Zmiana właściciela wymaga zawarcia umowy przez dotychczasowego właściciela (zgody i oświadczenia woli). Bez zgody właściciela sprzedaż nie zajdzie.
- Zamiana nieruchomości – także jest umową (wymiana świadczeń między stronami). Wymaga zgody obu stron, w tym właściciela oddającego nieruchomość.
- Darowizna nieruchomości – jest umową nieodpłatną. Również wymaga woli darczyńcy (właściciela) i jej skutecznego złożenia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się warunek "bez zgody właściciela", najpierw sprawdź, czy odpowiedź opisuje umowę (wtedy zgoda jest niezbędna), czy akt władczy (tu zgoda może nie być konieczna, ale muszą być spełnione przesłanki ustawowe).
