KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 34.
Podaj objętość wykopu potrzebną do wykonania rowu trapezowego o parametrach przedstawionych w tabeli:
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi parametrów wykopu trapezowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć objętość rowu trapezowego, wyznacza się pole przekroju poprzecznego jako pole trapezu: P = (a+b)/2 · h, gdzie a i b to szerokości, a h to głębokość.
Następnie objętość liczy się ze wzoru V = P · L. Po podstawieniu danych z tabeli otrzymuje się 38,00 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Rów trapezowy w obmiarach traktuje się jak bryłę o stałym przekroju poprzecznym. Dlatego objętość wykopu wyznacza się w dwóch krokach:

  • Krok 1: obliczyć pole przekroju poprzecznego. Ponieważ przekrój jest trapezem, stosuje się wzór P = (a + b) / 2 · h, gdzie a to szerokość dolna (dno), b to szerokość górna, a h to głębokość rowu.
  • Krok 2: obliczyć kubaturę: V = P · L, gdzie L jest długością rowu podaną w tabeli.

Odpowiedź 38,00 m3 jest zgodna z tym schematem: wynika z poprawnego policzenia pola trapezu dla danych wymiarów oraz przemnożenia przez długość wykopu.

Pozostałe wartości są typowymi skutkami błędów rachunkowych lub interpretacyjnych:

  • Wartość zbyt mała może wynikać z pominięcia mnożenia przez długość L (zatrzymanie się na samym polu przekroju) albo z użycia niewłaściwego wzoru (np. prostokąta).
  • Wartość z przecinkiem przesuniętym o jedno miejsce bywa skutkiem błędnego przeliczenia jednostek (np. cm na m) lub nieuwagi w dzieleniu przez 2 we wzorze na pole trapezu.
  • Wartość zbyt duża zwykle pojawia się, gdy zamiast średniej z podstaw trapezu przyjmuje się ich sumę (brak dzielenia przez 2) albo gdy mylnie przyjmuje się większą szerokość dla całej głębokości.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić jednostki (m, m², m³) oraz wykonać szybki test sensowności: dla danej długości wykopu objętość powinna rosnąć proporcjonalnie do pola przekroju.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz pole przekroju jako trapez: P = (a+b)/2 · h, gdzie a i b to szerokości, a h to głębokość. Potem objętość: V = P · L, gdzie L to długość rowu. Wynik podaj w m3.
W typowych zadaniach a oznacza szerokość dna (dolną podstawę), b szerokość górną (przy powierzchni terenu), a h głębokość rowu. To właśnie te trzy wielkości wchodzą do wzoru na pole trapezu.
Pole trapezu to iloczyn wysokości i średniej arytmetycznej długości podstaw. Średnia z a i b to (a+b)/2, stąd dzielenie przez 2. Pominięcie tego kroku zwykle daje wynik około dwa razy za duży.
Najczęściej myli się m² z m³ (brak mnożenia przez długość), stosuje zły wzór (prostokąt zamiast trapezu), gubi się dzielenie przez 2, albo popełnia błąd jednostek (cm zamiast m). Warto robić kontrolę sensowności wyniku.
Tak, ale tylko gdy przekrój jest stały na całej długości. Jeśli rów zmienia wymiary (np. zwęża się lub ma zmienną głębokość), trzeba liczyć odcinkami lub zastosować metody uśredniania zgodne z opisem zadania.
Przekrój trapezowy jest typowy dla rowów odwadniających i przydrożnych, gdzie skarpy mają nachylenie, a dno ma określoną szerokość. Taki kształt poprawia stateczność skarp i ułatwia wykonanie oraz utrzymanie rowu.
Wykonaj szybkie przybliżenie: oszacuj pole przekroju (np. średnia szerokość razy głębokość) i pomnóż przez długość. Jeśli dokładny wynik różni się wielokrotnie bez powodu, sprawdź dzielenie przez 2, jednostki oraz to, czy użyto właściwych wymiarów.
Przed podstawieniem do wzorów zamień wszystko na metry: 1 cm = 0,01 m. Potem pole wyjdzie w m², a po mnożeniu przez długość w m³. Najwięcej błędów wynika z pozostawienia jednego wymiaru w cm, co zniekształca wynik.
Jeśli przekrój ma dwie równoległe krawędzie (dół i góra) oraz głębokość, to jest trapez i stosujesz P = (a+b)/2 · h. Gdy skarp brak i szerokość jest stała, przekrój jest prostokątny i wtedy P = a · h.
Ćwicz schemat: odczyt danych → pole przekroju → objętość → kontrola jednostek. Rozwiązuj różne przekroje (prostokąt, trapez, trójkąt) i zapisuj jednostki na każdym etapie. Na egzaminie szczególnie pilnuj tego, co pochodzi z tabeli/rysunku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że po podstawieniu danych z tabeli otrzymuje się 38,00 m3.

Źródła:

  • Wikipedia: "Trapez" (wzór na pole trapezu) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez — dostęp: 2026-02-27
  • Wikipedia: "Objętość" (zależność objętości bryły od pola podstawy i wysokości/długości w ujęciu ogólnym) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 — dostęp: 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do robót ziemnych: obmiary i kubatury wykopów
  • Zadania rachunkowe z geometrii praktycznej (pole trapezu, objętość brył)
  • Instrukcje/poradniki kosztorysowe dotyczące obmiaru robót ziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego