KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 35.
Podaj rodzaj i miejsce uszkodzenia w trójfazowym silniku indukcyjnym o uzwojeniach połączonych w gwiazdę, jeżeli wyniki pomiarów rezystancji jego uzwojeń przedstawione są w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę, która zawiera wyniki pomiarów rezystancji uzwojeń trójfazowego silnika indukcyjnego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zwarcie międzyzwojowe w danej fazie zwykle powoduje spadek mierzonej rezystancji tej fazy względem pozostałych (mniej "efektywnych" zwojów). Przerwa daje rezystancję bardzo dużą lub brak wskazania. Jeśli w tabeli faza V ma wyraźnie mniejszą rezystancję niż U i W, wniosek to "Zwarcie międzyzwojowe w fazie V".

Pełne wyjaśnienie:

W trójfazowym silniku indukcyjnym z uzwojeniami połączonymi w gwiazdę rezystancje uzwojeń fazowych (U, V, W) powinny być do siebie zbliżone. Diagnostyka na podstawie omomierza polega na porównaniu wyników między fazami i rozpoznaniu typowych "podpisów" uszkodzeń.

Dlaczego "Zwarcie międzyzwojowe w fazie V"?
W zwarciu międzyzwojowym część zwojów w jednej fazie zostaje praktycznie zwarta, co zmniejsza liczbę czynnych zwojów i często prowadzi do obniżenia mierzonej rezystancji tej fazy w porównaniu z dwiema pozostałymi. Zatem, gdy w tabeli faza V ma istotnie mniejszą rezystancję niż U i W, najbardziej typowym wnioskiem jest zwarcie międzyzwojowe właśnie w fazie V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Przerwa w uzwojeniu fazy W" oraz "Przerwa w uzwojeniu fazy V" opisują sytuację, w której obwód uzwojenia jest otwarty. W pomiarze rezystancji daje to zwykle bardzo dużą wartość lub brak stabilnego wskazania (w praktyce: "nieskończoność"). Jeśli tabela pokazuje obniżenie rezystancji, nie jest to charakterystyczne dla przerwy.
  • "Zwarcie międzyzwojowe w fazie W" byłoby poprawne tylko wtedy, gdy to faza W wyróżniała się najniższą rezystancją względem U i V. W zadaniu poprawna jest faza V, więc w danych z tabeli to właśnie V musi odbiegać w tym kierunku.

Wskazówka egzaminacyjna: Najpierw ustal, czy "odstająca" faza ma rezystancję większą (często przerwa, słabe połączenie) czy mniejszą (często zwarcie międzyzwojowe). Dopiero potem wskaż konkretną fazę (U/V/W) zgodnie z tabelą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwarcie międzyzwojowe to połączenie elektryczne pomiędzy zwojami tego samego uzwojenia, które normalnie są odizolowane. Skutkiem jest zmniejszenie liczby czynnych zwojów, wzrost strat i nagrzewania oraz często obniżenie mierzonej rezystancji danej fazy względem pozostałych.
Przerwa oznacza otwarty obwód uzwojenia. W pomiarze omomierzem zwykle widać bardzo dużą rezystancję (w praktyce brak wskazania lub "1/OL"). To inny obraz niż przy zwarciu międzyzwojowym, gdzie częściej obserwuje się zaniżoną rezystancję fazy.
Uzwojenia trzech faz są wykonywane symetrycznie (ta sama liczba zwojów, przekrój przewodu i długość). Dlatego ich rezystancje powinny być do siebie zbliżone. Duże różnice sugerują uszkodzenie, błąd połączeń lub problem z punktem zaciskowym.
Najpierw porównujesz wartości między fazami i szukasz tej, która wyraźnie odbiega. Następnie interpretujesz kierunek odchylenia: znacznie większa rezystancja bywa typowa dla przerwy lub złego styku, a znacznie mniejsza często wskazuje na zwarcie międzyzwojowe. Fazę wskazuje "odstający" wynik.
Nie zawsze. Pomiar rezystancji jest szybkim testem wstępnym, ale zwarcia międzyzwojowe mogą wymagać dodatkowych metod (np. porównania prądów, testu izolacji, prób napięciowych). Na egzaminie często zakłada się jednak, że tabela rezystancji jest wystarczającą podstawą do wniosku.
Typowe błędy to: pomiar przy niedokładnych stykach na zaciskach, wpływ temperatury uzwojeń, pomiar zbyt małych rezystancji miernikiem o niewystarczającej rozdzielczości oraz nieuwzględnienie oporu przewodów pomiarowych. To może "udawać" uszkodzenie, jeśli nie porównasz faz poprawnie.
Zaniżenie może wynikać z błędów pomiaru (np. zwarcie sond, pomiar przez dodatkową ścieżkę połączeń, zły wybór punktów pomiarowych) albo z różnic temperaturowych, jeśli jedna część uzwojenia była chłodniejsza. Dlatego w praktyce wykonuje się serię pomiarów i kontroluje warunki.
W praktyce mogą pojawić się: nierównomierny pobór prądu w fazach, szybkie nagrzewanie stojana, spadek momentu, hałas oraz częstsze zadziałanie zabezpieczeń termicznych lub nadprądowych. Sama rezystancja statyczna nie opisuje całej awarii, ale jest sygnałem ostrzegawczym.
Poza omomierzem stosuje się m.in. mierniki rezystancji izolacji, przyrządy do pomiaru małych rezystancji, cęgi do analizy prądów fazowych oraz testery uzwojeń/impulsowe do wykrywania zwarć międzyzwojowych. Dobór metody zależy od rodzaju silnika i objawów.
Ćwicz interpretację prostych tabel: sprawny silnik = podobne wartości; przerwa = bardzo duża rezystancja; zwarcie międzyzwojowe = często wyraźnie mniejsza rezystancja jednej fazy. Zwracaj uwagę na oznaczenia U/V/W i na to, czy zadanie dotyczy połączenia w gwiazdę czy w trójkąt.
info

Około 33% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zwarcie międzyzwojowe w danej fazie zwykle powoduje spadek mierzonej rezystancji tej fazy względem pozostałych (mniej "efektywnych" zwojów)."

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów silników dotyczące pomiarów uzwojeń (metodyka i interpretacja)
  • Podręczniki z maszyn elektrycznych: silniki indukcyjne i uszkodzenia uzwojeń
  • Materiały szkolne/kwalifikacyjne z diagnostyki elektrycznej i pomiarów rezystancji

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego