W rozliczeniach podatku od towarów i usług kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć: VAT należnego i VAT naliczonego.
VAT należny to podatek związany ze sprzedażą. Gdy sprzedawca wystawia fakturę VAT, wykazuje na niej kwotę podatku, którą "dolicza" do wartości netto. Ta kwota stanowi dla sprzedawcy podatek od dokonanej sprzedaży i jest elementem jego rozliczenia z urzędem skarbowym (co do zasady zwiększa kwotę podatku do zapłaty lub zmniejsza nadwyżkę).
VAT naliczony dotyczy natomiast zakupów dokonywanych przez podatnika. Pojawia się u nabywcy na fakturze zakupu i (przy spełnieniu warunków) może podlegać odliczeniu od VAT należnego. Z tego powodu odpowiedź "VAT naliczony" jest błędna, bo w treści mowa jest o podatku doliczonym przez sprzedawcę do faktury sprzedaży.
Odpowiedzi "VAT od dochodu" oraz "VAT od własności" są niepoprawne, ponieważ VAT jest podatkiem pośrednim związanym z obrotem towarami i usługami, a nie podatkiem dochodowym ani majątkowym. Takie sformułowania nie odpowiadają standardowej klasyfikacji podatków w praktyce księgowej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze ustal perspektywę: jeśli dokument dotyczy sprzedaży (wystawca faktury), szukaj VAT należnego; jeśli dotyczy zakupu (odbiorca faktury), rozważ VAT naliczony.
