KWALIFIKACJA SPO5 - TEST WIEDZY NR 3

W pracy opiekuna w DPS celem aktywizacji jest wzmacnianie samodzielności i podtrzymywanie sprawności, ale w sposób bezpieczny i dostosowany do możliwości podopiecznego. Gdy pojawia się wyraźna niechęć do jakiejkolwiek aktywności, pierwszym krokiem powinno być zrozumienie przyczyny oraz dopasowanie wsparcia.

Odpowiedź: "Zrozumieć przyczynę niechęci podopiecznego, dostosować metody aktywizacji i zapewnić wsparcie emocjonalne." jest właściwa, ponieważ łączy trzy kluczowe elementy dobrej praktyki:

• Diagnoza barier: niechęć może wynikać z bólu, duszności, działań ubocznych leków, zmęczenia, lęku przed upadkiem, wstydu, przeciążenia bodźcami lub obniżonego nastroju. Bez rozpoznania przyczyny łatwo dobrać aktywność zbyt trudną albo nieadekwatną.
• Indywidualizacja: po rozpoznaniu bariery można zmienić formę aktywności (krótsze serie, przerwy, aktywność w ulubionym czasie dnia, zadania bardziej znaczące dla podopiecznego), stopniować trudność i wzmacniać poczucie sprawczości.
• Wsparcie emocjonalne: spokojna rozmowa, akceptacja emocji i zachęta bez presji zmniejszają opór. W praktyce często pomaga wspólne ustalenie małego, osiągalnego celu i pozytywne wzmocnienie po próbie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

• "Ignoruj niechęć podopiecznego i zmusz go do aktywności." — przymus zwykle nasila opór, obniża zaufanie i może zwiększać ryzyko urazu (np. upadku) lub pogorszenia stanu. Aktywizacja nie powinna naruszać godności i poczucia bezpieczeństwa.
• "Zgłoś sytuację swojemu przełożonemu i poproś o radę." — konsultacja bywa potrzebna, szczególnie gdy podejrzewasz problem zdrowotny lub nagłe pogorszenie, ale sama w sobie nie jest najlepszym pierwszym działaniem. Opiekun powinien też wykonać podstawową obserwację, rozmowę i próbę dostosowania metod w granicach swoich kompetencji.
• "Pozwól podopiecznemu na spędzanie całego dnia w łóżku, jeśli tego chce." — całkowita bierność może pogłębiać niesamodzielność, osłabiać mięśnie, zwiększać ryzyko powikłań i utrwalać wycofanie. Zamiast rezygnacji lepsze jest szukanie form aktywności minimalnej i akceptowalnej dla podopiecznego.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o opór/niską motywację zwykle poprawne jest podejście: rozpoznaj przyczynę → dostosuj działania → wspieraj emocjonalnie i motywuj małymi krokami → w razie niepokojących objawów eskaluj do zespołu.