KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 38.
Która forma aktywizacji jest wskazana dla 68-letniej podopiecznej z niestabilnym ciśnieniem tętniczym krwi?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nordic walking to marsz o zwykle umiarkowanej intensywności, który można łatwo dawkować (tempo, czas, przerwy). Dla osoby starszej z niestabilnym ciśnieniem jest z reguły bezpieczniejszy niż formy o dużej dynamice i rywalizacji, bo nie wymaga nagłych zrywów i skoków obciążenia.

Pełne wyjaśnienie:

U 68-letniej podopiecznej z niestabilnym ciśnieniem tętniczym priorytetem jest bezpieczna, kontrolowana aktywizacja – taka, która pozwala stopniowo zwiększać obciążenie, łatwo zrobić przerwę i ogranicza nagłe skoki tętna oraz ciśnienia.

Odpowiedź "Nordic walking." pasuje do tych kryteriów, ponieważ jest to marsz z wykorzystaniem kijów. W praktyce w DPS można go prowadzić w tempie dostosowanym do możliwości podopiecznej, na krótkich odcinkach, z częstymi przerwami i obserwacją samopoczucia. Kije zwiększają stabilność i angażują górną część ciała, ale nadal jest to aktywność, w której zwykle łatwo utrzymać umiarkowaną intensywność.

Pozostałe propozycje niosą większe ryzyko przy wahaniach ciśnienia:

  • "Bieg terenowy." to wysiłek dynamiczny, często o zmiennej intensywności (podbiegi, zbiegi), co może sprzyjać gwałtownym zmianom obciążenia układu krążenia. Trudniej też kontrolować tempo i bezpiecznie przerwać aktywność.
  • "Gimnastyka sportowa." kojarzy się z treningiem o wyższej intensywności i elementami siły, koordynacji oraz obciążeń, które nie są typowym wyborem dla osoby z niestabilnym ciśnieniem w warunkach opiekuńczych.
  • "Gimnastyka korekcyjna." bywa stosowana przy wadach postawy i ogólnym usprawnianiu, ale w tym pytaniu kluczowe jest dobranie formy aktywizacji najbardziej typowej i bezpiecznej dla wahań ciśnienia. W praktyce opiekuńczej marsz (w tym Nordic walking) częściej spełnia warunek łatwego dawkowania obciążenia i stałego tempa.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się problem krążeniowy (np. wahania ciśnienia), szukaj aktywności "spokojnych", o płynnym tempie i bez gwałtownych zrywów. W opiece zawsze warto pamiętać o konsultacji z personelem medycznym i obserwacji objawów nietolerancji wysiłku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nordic walking to marsz z kijami, który pozwala łatwo kontrolować tempo i robić przerwy. Zwykle ma umiarkowaną intensywność, dlatego często jest wybierany dla seniorów. Kije poprawiają stabilność i odciążają stawy, co ułatwia bezpieczną aktywizację.
Wybiera się aktywność o płynnym tempie i możliwości natychmiastowego przerwania (marsz, spacer). Należy unikać zrywów i rywalizacji. W praktyce pomaga zasada: tempo ma pozwalać na swobodną rozmowę oraz planowanie przerw i nawodnienia.
Bieg terenowy często ma zmienną intensywność (podbiegi, zbiegi), co może powodować nagłe skoki tętna i obciążenia układu krążenia. Dodatkowo rośnie ryzyko upadku i przeciążenia. Przy niestabilnym ciśnieniu bezpieczniej wybierać wysiłek bardziej przewidywalny.
Aktywność należy przerwać, gdy pojawiają się: zawroty głowy, duszność nieadekwatna do wysiłku, ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, osłabienie, nudności lub nagłe pogorszenie samopoczucia. W DPS ważna jest obserwacja i zgłoszenie objawów personelowi medycznemu.
Zwykle nie jest pierwszym wyborem, bo może wiązać się z większą intensywnością, elementami siły i nagłymi zmianami obciążenia. Przy niestabilnym ciśnieniu częściej wybiera się aktywność umiarkowaną i przewidywalną. O dopuszczalnych ćwiczeniach powinien decydować personel medyczny.
Marsz z kijami jest prosty do zorganizowania i skalowania: można dobrać dystans, tempo i liczbę przerw. Ułatwia też zachowanie równowagi, co ma znaczenie u osób starszych. Dla opiekuna to praktyczna forma zajęć grupowych i indywidualnych z kontrolowanym obciążeniem.
Najbezpieczniej planować zajęcia, gdy podopieczny jest wypoczęty i po ocenie samopoczucia (np. nie bezpośrednio po silnym stresie lub w trakcie infekcji). W DPS liczy się też regularność i unikanie skrajnych temperatur. Szczegóły planu warto uzgadniać z personelem medycznym.
Częsty błąd to dobór aktywności zbyt intensywnej lub z nagłymi zrywami, bo wydaje się "skuteczniejsza". Inny błąd to brak przerw i nawodnienia oraz ignorowanie sygnałów zmęczenia. W opiece liczy się bezpieczeństwo, przewidywalność wysiłku i stała obserwacja reakcji organizmu.
Tak, pod warunkiem dostosowania trasy i tempa do najsłabszych uczestników oraz zapewnienia nadzoru. W grupie łatwiej utrzymać spokojne tempo i zrobić przerwy. Warto dobrać kije, zadbać o obuwie oraz omówić zasady sygnalizowania gorszego samopoczucia.
Umiarkowana aktywność zwykle pozwala mówić pełnymi zdaniami, choć oddech jest szybszy. Intensywna aktywność powoduje zadyszkę utrudniającą rozmowę i szybkie narastanie zmęczenia. W DPS lepiej wybierać umiarkowane formy i stopniowo zwiększać obciążenie, obserwując tolerancję.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nordic walking to marsz o zwykle umiarkowanej intensywności, który można łatwo dawkować (tempo, czas, przerwy).

Źródła:

  • World Health Organization, "WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour", 2020, ISBN 978-92-4-001512-8 (rozdziały dot. osób starszych) - https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 (dostęp: 2026-03-01)
  • American Heart Association, "Getting Active to Control High Blood Pressure" - https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/changes-you-can-make-to-manage-high-blood-pressure/getting-active-to-control-high-blood-pressure (dostęp: 2026-03-01)
  • Mayo Clinic, "High blood pressure (hypertension)" / wpływ aktywności fizycznej na ciśnienie - https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/high-blood-pressure/in-depth/high-blood-pressure/art-20046974 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o aktywności fizycznej dla seniorów (poradniki zdrowotne)
  • Podstawy geriatrii i aktywizacji osób starszych (skrypty/rozdziały o wysiłku fizycznym)
  • Rekomendacje instytucji zdrowia publicznego dot. ruchu o umiarkowanej intensywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego