Skala Katza (Katz ADL Index) jest narzędziem oceny samodzielności w podstawowych czynnościach życia codziennego (ADL). Jej celem jest ustalenie, w jakim stopniu podopieczny wymaga pomocy przy najważniejszych, codziennych aktywnościach.
W klasycznym ujęciu skala obejmuje takie obszary jak: kąpiel, ubieranie, korzystanie z toalety, przemieszczanie się (transfer/chodzenie), jedzenie oraz kontrola zwieraczy (trzymanie moczu i stolca). Z tego powodu odpowiedź "kontrolowania wydalania moczu i stolca" pasuje bezpośrednio do zakresu oceny w skali Katza.
Pozostałe propozycje są częstymi "pułapkami", bo także dotyczą funkcjonowania, ale nie są typowymi pozycjami skali Katza:
- "wchodzenia i schodzenia po schodach" – to element oceny wydolności i mobilności, często spotykany w innych testach sprawności (np. testy równowagi i ryzyka upadku), ale nie jest standardową kategorią Katz ADL.
- "przemieszczania się na większą odległość" – skala Katza koncentruje się na podstawowym przemieszczaniu/transferze w ramach codziennego funkcjonowania, a nie na dystansach marszu czy tolerancji wysiłku.
- "samodzielnego przygotowania sobie posiłku" – przygotowywanie posiłków częściej należy do IADL (instrumentalne czynności dnia codziennego), czyli bardziej złożonych aktywności wymagających planowania i organizacji, zwykle ocenianych innymi skalami.
W praktyce opiekuna w DPS wynik oceny ADL pomaga zaplanować wsparcie: np. w doborze pomocy przy toalecie, pielęgnacji, asekuracji oraz w dokumentowaniu poziomu samodzielności. Kluczowe na egzaminie jest rozróżnienie, co jest ADL (podstawowe) a co IADL (bardziej złożone czynności domowe).
