Celem aktywizowania osoby podopiecznej do samodzielności życiowej jest wzmacnianie sprawczości: podopieczny ma możliwie często podejmować decyzje i wykonywać czynności sam, a rola opiekuna polega na bezpiecznym towarzyszeniu, uczeniu i dostosowaniu wsparcia do możliwości.
Odpowiedź "Zawsze podejmuj decyzje za podopiecznego, aby uniknąć błędów." jest najmniej odpowiednia, ponieważ opisuje wyręczanie i odbieranie autonomii. Taki styl opieki może dawać krótkoterminowe poczucie kontroli, ale długofalowo prowadzi do utrwalenia zależności, spadku wiary we własne możliwości, mniejszej aktywności i gorszej współpracy.
Pozostałe propozycje są zgodne z podejściem wspierającym:
- "Wspieraj podopiecznego w rozwijaniu umiejętności życiowych." – aktywizacja polega na ćwiczeniu umiejętności w realnych sytuacjach (np. planowanie prostych zadań, trening czynności dnia codziennego) oraz stopniowym zmniejszaniu pomocy.
- "Umożliwiaj podopiecznemu wyrażanie swoich uczuć i myśli." – komunikacja i możliwość wyrażenia potrzeb zwiększają poczucie bezpieczeństwa i wpływu na własne życie; bez tego trudno o realną samodzielność.
- "Zachęcaj podopiecznego do podejmowania aktywności, które go interesują." – zainteresowania zwiększają motywację, ułatwiają utrzymanie aktywności i wspierają samodzielne inicjowanie działań.
W praktyce opiekun powinien wybierać strategię: "pomagam tyle, ile trzeba – nie więcej". Jeśli istnieje ryzyko błędu, zamiast przejmować decyzję, warto zastosować zabezpieczenia: prostszy wybór (2 opcje), instrukcję krok po kroku, nadzór lub wspólne podjęcie decyzji.
