W spektrofotometrii (najczęściej UV-Vis) pomiar absorbancji próbki ma sens ilościowy dopiero wtedy, gdy aparat i metoda są odniesione do znanego punktu/punktów. W praktyce oznacza to przygotowanie roztworów o znanym stężeniu substancji (wzorców) i wykonanie kalibracji, aby móc powiązać zmierzoną absorbancję z rzeczywistym stężeniem w próbce.
Dlaczego poprawne jest: roztwór standardowy?
Roztwór standardowy (wzorcowy) ma znane stężenie, więc umożliwia wyznaczenie krzywej kalibracyjnej lub sprawdzenie odpowiedzi aparatu. W analizie ilościowej jest to kluczowe: bez odniesienia do wzorca wynik absorbancji jest tylko liczbą, z której nie da się w sposób wiarygodny wyliczyć stężenia substancji czynnej.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "…za pomocą próbki leku" – próbka ma nieznane stężenie, więc nie może pełnić roli wzorca. Użycie jej do "kalibracji" prowadzi do błędnego koła: chcesz wyznaczyć stężenie próbki, ale do tego potrzebujesz wcześniej ustalonego odniesienia.
- "…za pomocą czystego rozpuszczalnika" – rozpuszczalnik bywa używany jako próba odniesienia (tzw. blank) do ustawienia tła, ale sam w sobie nie zastępuje kalibracji ilościowej na wzorcach. Nie daje informacji o zależności absorbancji od stężenia analitu.
- "…za pomocą roztworu buforowego" – bufor może być elementem metody (np. dla stabilności substancji lub pH), ale nie jest wzorcem stężenia substancji czynnej. Może też wnosić własne tło absorpcyjne, jeśli nie jest właściwie dobrany.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "analiza ilościowa", szukaj odpowiedzi związanej z wzorcem (standardem) i odniesieniem do znanego stężenia, bo to odróżnia oznaczenia ilościowe od samego pomiaru/porównania sygnału.
