Opis w pytaniu dotyczy metody, w której ilość (zawartość) substancji wyznacza się, wykorzystując zależność między stężeniem a intensywnością zabarwienia roztworu w świetle widzialnym. Taką zależność wykorzystuje kolorymetria, a podstawowym przyrządem pomiarowym jest kolorymetr (w praktyce często spotyka się też spektrofotometry pracujące w zakresie VIS).
Kolorymetr porównuje natężenie światła przechodzącego przez próbkę (lub odpowiadający mu sygnał) z wartością odniesienia. W miarę wzrostu stężenia substancji barwnej (lub związku tworzącego barwny produkt reakcji) roztwór silniej pochłania światło o określonej długości fali, co przekłada się na zmianę odczytu. Dzięki temu można:
- przygotować roztwory wzorcowe o znanych stężeniach,
- wykonać krzywą kalibracyjną (zależność sygnału od stężenia),
- zmierzyć próbkę badaną i odczytać jej stężenie z krzywej.
Pozostałe przyrządy nie pasują do opisu, bo mierzą inne właściwości fizyczne:
- Polarymetr służy do pomiaru skręcalności optycznej substancji czynnych optycznie (związki chiralne), a nie intensywności barwy.
- Wiskozymetr mierzy lepkość cieczy; wynik zależy od oporu przepływu/odkształcenia, a nie od oddziaływania ze światłem widzialnym.
- Refraktometr wyznacza współczynnik załamania światła i bywa używany m.in. do oceny stężenia roztworów na podstawie refrakcji, ale nie jest to pomiar intensywności zabarwienia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "intensywność zabarwienia w świetle widzialnym", najczęściej chodzi o kolorymetrię/spektrofotometrię VIS. Gdy mowa o "skręcalności" – polarymetria, o "lepkości" – wiskozymetria, a o "współczynniku załamania" – refraktometria.
