KWALIFIKACJA CHM4 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 21.
Podczas analizy jakościowej jednego z próbek, zauważyłeś, że po dodaniu roztworu azotanu srebra (AgNO3) do roztworu próbki, powstał żółty osad. Która z poniższych reakcji najprawdopodobniej zachodziła?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Żółty osad po dodaniu AgNO3 jest typowy dla jodku srebra AgI.
Dlatego najbardziej prawdopodobna jest reakcja z jonami I (np. z KI). Reakcje prowadzące do AgCl dają zwykle osad biały, a "AgOH" nie jest trwałym, charakterystycznym osadem w tej próbie.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie jakościowej anionów roztwór azotanu srebra( I ) (AgNO3) jest klasycznym odczynnikiem strącającym halogenki. Po dodaniu Ag+ do roztworu zawierającego halogenek X zachodzi reakcja strąceniowa, w której powstaje słabo rozpuszczalny osad AgX. Kluczową informacją diagnostyczną w zadaniu jest barwa osadu: podano, że osad jest żółty.

Osad jodku srebra (AgI) ma barwę żółtą, dlatego najbardziej prawdopodobny przebieg odpowiada reakcji z jonami I, np. z jodkiem potasu: AgNO3 + KI → AgI(s) + KNO3. Taki zapis pokazuje wymianę jonów: Ag+ łączy się z I, a pozostałe jony tworzą dobrze rozpuszczalną sól w roztworze.

Odpowiedzi zawierające powstanie AgCl (z NaCl lub HCl) są niezgodne z obserwacją "żółty osad", ponieważ chlorek srebra jest kojarzony z osadem białym (często opisywanym jako biały, serowaty). Z kolei propozycja reakcji z NaOH i powstaniem "AgOH" jest problematyczna w klasycznej analizie jakościowej: w środowisku zasadowym srebro tworzy inne formy (np. tlenki/hydroksytlenki), a taki osad nie jest typowym, jednoznacznym wskaźnikiem jak halogenki srebra.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pojawia się AgNO3 i informacja o barwie osadu, najpierw skojarz barwę z halogenkiem srebra (AgCl, AgBr, AgI). Dopiero potem wybieraj równanie reakcji, które prowadzi do powstania wskazanego osadu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza wytrącenie jodku srebra (AgI), który ma barwę żółtą. To klasyczna obserwacja w analizie jakościowej anionów halogenkowych. Sama obecność osadu wskazuje na reakcję strąceniową jonów Ag+ z anionem obecnym w próbce.
AgNO3 służy przede wszystkim do wykrywania jonów halogenkowych (np. Cl, Br, I) poprzez wytrącanie trudno rozpuszczalnych osadów soli srebra. W praktyce interpretacja opiera się na obserwacji osadu oraz ewentualnych próbach potwierdzających.
Ponieważ w roztworze powstają jony Ag+ i I, które tworzą słabo rozpuszczalny AgI. Gdy iloczyn stężeń jonów przekroczy rozpuszczalność, zachodzi strącanie i widać osad. Pozostałe jony (K+, NO3) zwykle pozostają w roztworze.
Najprostszą wskazówką jest barwa: AgCl jest opisywany jako osad biały, a AgI jako żółty. W praktyce laboratoryjnej stosuje się też próby uzupełniające (np. zachowanie osadu w określonych odczynnikach), ale w zadaniach testowych barwa często jest kluczową informacją rozróżniającą.
Tak, w obu przypadkach źródłem anionu jest jon Cl, więc powstaje AgCl. Różni się "reszta" w roztworze (np. NaNO3 lub HNO3), ale sama obserwacja osadu chlorku srebra będzie taka sama. Dlatego do identyfikacji potrzebna jest dodatkowa informacja, np. barwa osadu.
Bo chlorek srebra (AgCl) jest kojarzony z osadem białym, a w treści zadania podano osad żółty. W analizie jakościowej barwa osadu jest cechą diagnostyczną, więc jeśli obserwacja nie zgadza się z typową barwą produktu, taka odpowiedź staje się mało prawdopodobna.
W zadaniach testowych może pojawić się zapis "AgOH", ale w praktyce chemicznej zachowanie związków srebra w środowisku zasadowym jest bardziej złożone i nie stanowi tak jednoznacznej próby jak halogenki. Dlatego w kontekście identyfikacji po barwie osadu bardziej wiarygodne są reakcje tworzące AgCl/AgBr/AgI.
Równanie jonowe netto pokazuje tylko jony biorące udział w strącaniu: Ag+ + I → AgI(s). Jony towarzyszące (np. K+, NO3) są jonami obserwatorami i nie pojawiają się w zapisie netto, bo nie tworzą osadu.
Najczęściej myli się barwy osadów (np. automatycznie wybiera AgCl), ignoruje podaną obserwację (kolor), albo wybiera "znaną" sól (NaCl/HCl) zamiast powiązać informację z właściwością produktu. Pomaga nauczenie się zestawu: AgCl–biały, AgI–żółty oraz ćwiczenie równań jonowych.
Warto zrobić listę najważniejszych prób: odczynniki, obserwacje i wnioski (osad, barwa, gaz, zapach). Ucz się schematów identyfikacji jonów oraz ćwicz dobieranie równań reakcji do obserwacji. Dobre efekty daje też powtarzanie na fiszkach: reagent → możliwe osady → barwy.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Żółty osad po dodaniu AgNO3 jest typowy dla jodku srebra AgI.Dlatego najbardziej prawdopodobna jest reakcja z jonami I− (np. z KI)."

Materiały:

  • Podręcznik do chemii analitycznej: reakcje strąceniowe i analiza jakościowa anionów
  • Tabele rozpuszczalności i barw osadów (halogenki srebra)
  • Instrukcje laboratoryjne do analizy jakościowej (schematy identyfikacji anionów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego