KWALIFIKACJA MEC9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 32.
Podczas analizy procesu wykonania przekładni ślimakowych stwierdzono następujące zdolności produkcyjne poszczególnych stanowisk roboczych (patrz tabela):
Ograniczeniem dla tego procesu są stanowiska
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zdolności produkcyjnych różnych stanowisk roboczych w kontekście procesu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ograniczeniem procesu (wąskim gardłem) jest to stanowisko, które ma najmniejszą zdolność produkcyjną w całym ciągu operacji, bo ono wyznacza maksymalną przepustowość procesu. Na podstawie danych z tabeli najmniejszą zdolność ma stanowisko malarskie, więc to ono ogranicza proces.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie organizacji produkcji ograniczenie procesu (tzw. wąskie gardło) to ten etap/stanowisko, którego zdolność produkcyjna jest najniższa spośród wszystkich stanowisk biorących udział w wytwarzaniu wyrobu. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli pozostałe operacje są szybsze i mają zapas przepustowości, cały proces nie wytworzy więcej sztuk niż pozwala na to stanowisko ograniczające.

W takim zadaniu postępuje się następująco:

  • porównuje się zdolności produkcyjne stanowisk z tabeli,
  • identyfikuje się najmniejszą z tych wartości,
  • uznaje się odpowiadające jej stanowisko za ograniczenie procesu.

Odpowiedź "malarskie" jest poprawna, ponieważ z przedstawionych danych wynika, że to właśnie stanowisko malarskie ma najniższą zdolność produkcyjną, a więc wyznacza maksymalne tempo realizacji całego procesu wykonania przekładni ślimakowej.

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z następujących powodów:

  • "frezarskie" oraz "tokarskie" mogą być kluczowe technologicznie, ale w tym pytaniu decyduje porównanie zdolności z tabeli; jeśli ich zdolność jest wyższa niż stanowiska ograniczającego, nie ograniczają przepustowości całego procesu.
  • "kontrolne" bywa postrzegane jako etap krytyczny jakościowo, jednak ograniczeniem staje się tylko wtedy, gdy ma najniższą zdolność produkcyjną. Jeśli kontrola ma większą przepustowość niż wąskie gardło, nie determinuje tempa produkcji.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze szukaj w tabeli minimum zdolności (albo równoważnie: etapu o najdłuższym czasie jednostkowym, jeśli podano czasy), bo to ono definiuje wąskie gardło.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wąskie gardło to etap/stanowisko o najmniejszej przepustowości, które ogranicza tempo całego procesu. Nawet jeśli inne operacje są szybsze, produkcja nie przekroczy wydajności wąskiego gardła.
Porównaj wartości zdolności produkcyjnej wszystkich stanowisk i wybierz najmniejszą. Stanowisko z najniższą zdolnością jest ograniczeniem, bo wyznacza maksymalną liczbę sztuk możliwych do wykonania w danym czasie.
Ograniczenie nie wynika z "trudności" operacji, tylko z danych o zdolności produkcyjnej. Jeśli frezowanie ma większą przepustowość niż inny etap, to nie ono ogranicza wynik całego procesu, mimo że jest ważne technologicznie.
Tak, ale tylko wtedy, gdy ma najniższą zdolność w porównaniu z pozostałymi stanowiskami. Kontrola bywa krytyczna jakościowo, jednak wąskim gardłem staje się dopiero, gdy faktycznie ogranicza przepływ wyrobów.
Najczęstsze błędy to wybór stanowiska "najbardziej skomplikowanego", mylenie kryterium (maksimum zamiast minimum), oraz pomijanie jednego stanowiska z tabeli. Pomaga prosta zasada: ograniczenie = najmniejsza zdolność.
Planowanie powinno podporządkować harmonogram pracy wąskiemu gardłu: zapewnić mu materiał, narzędzia i obsadę, ograniczać przestoje oraz unikać "zapychania" go zleceniami bez priorytetów. To zwiększa stabilność przepływu.
Typowe działania to: zwiększenie zmianowości, skrócenie przezbrojeń, poprawa organizacji suszenia, dołożenie równoległego stanowiska lub outsourcing. Kluczowe jest zwiększenie przepustowości właśnie tam, gdzie jest minimum zdolności.
Zdolność produkcyjna opisuje maksymalną możliwą ilość produkcji w danych warunkach (czas, zasoby, technologia). Wydajność w praktyce bywa niższa, bo uwzględnia przestoje, braki, awarie i realną organizację pracy.
Gdy w danych podano czasy jednostkowe, ograniczenie często identyfikuje się jako etap o najdłuższym czasie na sztukę (przy porównywalnych zasobach). Dłuższy czas zwykle oznacza mniejszą przepustowość stanowiska.
Najpierw ustal kryterium (ograniczenie = minimum zdolności). Potem porównaj wszystkie stanowiska bez pomijania żadnego wiersza tabeli. Na końcu sprawdź, czy wybrane stanowisko rzeczywiście ma najmniejszą wartość i nie mylisz jednostek.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Ograniczeniem procesu (wąskim gardłem) jest to stanowisko, które ma najmniejszą zdolność produkcyjną w całym ciągu operacji, bo ono wyznacza maksymalną przepustowość procesu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wąskie gardło (produkcja)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C4%85skie_gard%C5%82o_(produkcja) (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Bottleneck (production)" — https://en.wikipedia.org/wiki/Bottleneck_(production) (accessed 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Theory of constraints" — https://en.wikipedia.org/wiki/Theory_of_constraints (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z organizacji produkcji (wąskie gardła, przepustowość, takt)
  • Podstawy teorii ograniczeń (TOC) w kontekście produkcji
  • Ćwiczenia z analizy zdolności produkcyjnych i bilansowania linii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego