W obliczeniach rozcieńczeń kluczowe jest, aby zawsze odnosić objętość pobranej próbki do objętości całkowitej mieszaniny (próbka + rozcieńczalnik), a nie tylko do samego rozcieńczalnika.
Krok 1: Do kolby trafia 10 cm3 badanego materiału i 90 cm3 płynu rozcieńczającego. Objętość całkowita wynosi 10 + 90 = 100 cm3. Udział próbki w mieszaninie to 10/100 = 1/10, więc otrzymujemy rozcieńczenie 1:10.
Krok 2: Z pierwszego rozcieńczenia pobiera się 1 cm3 i przenosi do 9 cm3 rozcieńczalnika. Całkowita objętość w probówce to 1 + 9 = 10 cm3. To ponownie rozcieńczenie dziesiętne, czyli 1:10 względem materiału, który był w pipetowanej porcji.
Ponieważ drugi krok wykonano na materiale już rozcieńczonym, rozcieńczenia mnożą się: (1/10) · (1/10) = 1/100. Ostatecznie otrzymuje się rozcieńczenie 1:100.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? 1:10 opisuje tylko pierwszy albo tylko drugi etap, ale nie oba razem. 1:90 wynika z błędnego porównania 10 do 90 zamiast do 100 (mylenie rozcieńczalnika z objętością całkowitą). 1:9 analogicznie bierze się z porównania 1 do 9, co nie jest definicją rozcieńczenia mieszaniny.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz układ 1+9 lub 10+90, zwykle są to kolejne rozcieńczenia dziesiętne, a ich efekt końcowy uzyskasz przez mnożenie (10−1 · 10−1 = 10−2).
