KWALIFIKACJA MED13 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 29.
Podczas diagnozy terapeutycznej zauważyłeś, że podopieczny ma problemy z pamięcią. Jaki rodzaj terapii zajęciowej powinieneś rozważyć?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Problemy z pamięcią należą do obszaru funkcji poznawczych, dlatego w terapii zajęciowej logiczne jest rozważenie interwencji ukierunkowanej na procesy poznawcze. Pozostałe propozycje dotyczą innych domen funkcjonowania (fizycznej, ogólnej psychicznej lub społecznej), a nie bezpośrednio pamięci.

Pełne wyjaśnienie:

Pamięć jest jedną z funkcji poznawczych (obok m.in. uwagi, uczenia się, orientacji, funkcji wykonawczych). Jeśli w diagnozie terapeutycznej obserwujesz trudności z pamięcią (np. zapominanie instrukcji, gubienie kolejności kroków zadania, kłopot z przypominaniem sobie umówionych czynności), najbardziej adekwatnym kierunkiem w terapii zajęciowej jest podejście ukierunkowane na procesy poznawcze.

W praktyce oznacza to dobór aktywności, które:

  • wspierają trening i usprawnianie pamięci w zadaniach funkcjonalnych,
  • uczą strategii kompensacyjnych (np. notatki, planery, checklisty, powtarzanie, stałe miejsca odkładania rzeczy),
  • porządkują środowisko i rutyny, aby obniżyć obciążenie pamięci roboczej,
  • pozwalają oceniać postęp poprzez obserwację wykonania czynności dnia codziennego.

Odpowiedź "Terapia skupiająca się na zdrowiu fizycznym" jest nieadekwatna, gdyż koncentruje się na sprawności somatycznej (siła, zakres ruchu, wydolność) i może być ważna w innych problemach, ale nie odpowiada bezpośrednio na deficyt pamięci. "Terapia skupiająca się na zdrowiu psychicznym" jest zbyt ogólna: wsparcie emocjonalne bywa potrzebne, jednak samo w sobie nie jest kierunkiem celowanym w mechanizmy pamięci. "Terapia skupiająca się na relacjach społecznych" dotyczy kompetencji i ról społecznych; trudności pamięci mogą wtórnie utrudniać kontakty, ale pierwotny cel powinien dotyczyć domeny poznawczej.

Na egzaminie warto pamiętać zasadę: dobieraj obszar interwencji do dominującego deficytu funkcjonalnego wskazanego w diagnozie. Jeśli w pytaniu pada "pamięć/uwaga/orientacja", najczęściej właściwym tropem są procesy poznawcze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Procesy poznawcze to m.in. pamięć, uwaga, orientacja, uczenie się i planowanie. W terapii zajęciowej analizuje się, jak te funkcje wpływają na wykonywanie codziennych aktywności i dobiera zadania oraz strategie, które poprawiają samodzielność (np. trening pamięci w czynnościach dnia codziennego).
Istotne są obserwowalne trudności funkcjonalne: zapominanie poleceń, gubienie kolejności kroków, niepamiętanie umówionych czynności, częste pytanie o to samo oraz problemy z uczeniem się nowych rutyn. Ważny jest też kontekst: kiedy i w jakich zadaniach problem pojawia się najczęściej.
Pamięć jest elementem pracy umysłu odpowiedzialnym za kodowanie, przechowywanie i odtwarzanie informacji. Dlatego klasyfikuje się ją w obszarze funkcji poznawczych. W terapii zajęciowej pozwala to celować interwencję w mechanizm, który bezpośrednio ogranicza wykonywanie aktywności.
Często stosuje się strategie kompensacyjne i trening funkcjonalny: plan dnia, kalendarz, checklisty, etykiety, stałe miejsca na przedmioty, powtarzalne rutyny, dzielenie zadania na kroki, ćwiczenie przypominania w realnych czynnościach. Dobór zależy od poziomu trudności i możliwości podopiecznego.
Może pośrednio, jeśli stres, lęk lub obniżony nastrój pogarszają koncentrację i zapamiętywanie. Jednak przy wskazaniu "problemy z pamięcią" podstawowym kierunkiem jest interwencja poznawcza, a wsparcie psychiczne traktuje się jako uzupełnienie, gdy wpływa na wykonanie zadań.
Gdy dominującym ograniczeniem są problemy somatyczne wpływające na aktywność, np. ból, ograniczony zakres ruchu, osłabienie, zaburzenia równowagi. W praktyce oba obszary mogą współwystępować, ale w pytaniach egzaminacyjnych zwykle wybiera się kierunek najbardziej bezpośrednio związany z opisanym deficytem.
Problem poznawczy dotyczy mechanizmu (np. zapominanie informacji, trudność w utrzymaniu uwagi), a społeczny dotyczy interakcji (np. normy komunikacji, role społeczne). Jeśli trudność w relacjach wynika głównie z zapominania, przyczyną bazową jest poznanie, a interwencję planuje się od tej domeny.
Najczęściej myli się "zdrowie psychiczne" z "funkcjami poznawczymi", bo oba dotyczą umysłu. Innym błędem jest wybór obszaru wtórnego (np. relacje społeczne) zamiast pierwotnego deficytu (pamięć). Pomaga zasada: dopasuj odpowiedź do wskazanego w pytaniu objawu.
Cel powinien dotyczyć aktywności, a nie tylko testu pamięci, np. "podopieczny samodzielnie wykona przygotowanie posiłku z użyciem checklisty". W celach uwzględnia się warunki, czas i poziom wsparcia. Potem dobiera się strategie (kompensacja, rutyna, trening kroków) i ocenia efekt w praktyce.
Ucz się mapowania objaw → domena → kierunek interwencji. Przećwicz rozróżnianie: pamięć/uwaga/orientacja (poznawcze), siła/ruch/ból (fizyczne), nastrój/lęk/motywacja (psychiczne), komunikacja/role (społeczne). Pomaga też praca na krótkich opisach przypadków i planach terapii.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że problemy z pamięcią należą do obszaru funkcji poznawczych, dlatego w terapii zajęciowej logiczne jest rozważenie interwencji ukierunkowanej na procesy poznawcze.

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)", 2001 (obszary: funkcje umysłowe/poznawcze) – https://iris.who.int/handle/10665/42407 (dostęp: 2026-03-01)
  • American Occupational Therapy Association (AOTA), "Occupational Therapy Practice Framework: Domain and Process (4th ed.)", American Journal of Occupational Therapy, 2020 – https://research.aota.org/ajot/article/74/Supplement_2/7412410010p1/6683/ (dostęp: 2026-03-01)
  • World Federation of Occupational Therapists (WFOT), "About Occupational Therapy" (opis zakresu terapii zajęciowej, w tym funkcjonowania poznawczego w aktywnościach) – https://wfot.org/about/about-occupational-therapy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • WHO ICF – klasyfikacja funkcji i aktywności (materiały wprowadzające i streszczenia)
  • AOTA Occupational Therapy Practice Framework (OTPF) – sekcje o wydajnościach i funkcjach klienta
  • Podręczniki/kompendia z neuropsychologii klinicznej (rozdziały o pamięci i funkcjach wykonawczych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego