KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 26.
Podczas dostawy osoba odpowiedzialna nie umieściła w chłodni towaru wymagającego takiego przechowywania. Skutkiem tego towar uległ zepsuciu i stracił właściwości handlowe. Straty te zakwalifikowane zostaną jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Straty są "zawinione", gdy powstają wskutek błędu lub zaniechania osoby odpowiedzialnej.
Skoro towar wymagający chłodni nie został do niej wstawiony, to zepsucie nie jest ubytkiem naturalnym ani zdarzeniem losowym, tylko wynika z niewłaściwego postępowania przy dostawie i składowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji kluczowa jest przyczyna powstania straty. Towar wymagał przechowywania w warunkach chłodniczych, a osoba odpowiedzialna nie dopełniła obowiązku umieszczenia go w chłodni. Skutkiem było zepsucie i utrata właściwości handlowych, czyli realna strata po stronie przedsiębiorstwa.

Takie zdarzenie klasyfikuje się jako stratę zawinioną, ponieważ wynika z działania lub zaniechania człowieka (błąd organizacyjny, brak staranności, nieprzestrzeganie procedur). W praktyce "zawinione" oznacza, że stracie można było zapobiec, gdyby prawidłowo wykonano czynności przyjęcia dostawy i składowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "naturalne" kojarzy się z ubytkami lub zmianami, które mogą występować mimo prawidłowego przechowywania (np. wysychanie, parowanie, typowe procesy biologiczne). Tu przyczyną nie jest natura produktu, tylko błąd pracownika.
  • "niezawinione" dotyczy strat powstałych bez winy osób odpowiedzialnych (np. trudne do przewidzenia zdarzenia losowe), czyli gdy mimo zachowania procedur nie dało się ich uniknąć. W opisie wprost wskazano zaniedbanie.
  • "systematyczne" nie stanowi typowej, rozstrzygającej kategorii klasyfikacyjnej w tym kontekście (w pytaniu testowane jest rozróżnienie winy). Nawet jeśli błąd się powtarzał, nadal byłby to przypadek strat zawinionych.

Wniosek egzaminacyjny: gdy w treści pojawia się informacja o niewłaściwym działaniu osoby odpowiedzialnej (np. nie wstawiono do chłodni, nie zabezpieczono, nie zachowano warunków), najczęściej chodzi o klasyfikację zawinione.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Straty zawinione to straty powstałe z winy człowieka, np. przez błąd, zaniedbanie lub nieprzestrzeganie procedur. Typowo dało się im zapobiec, gdyby osoba odpowiedzialna wykonała czynności prawidłowo (np. właściwe składowanie, zabezpieczenie, kontrola warunków).
Straty niezawinione to straty, za które nie można przypisać winy osobom odpowiedzialnym, bo powstały mimo zachowania należytej staranności. W praktyce obejmują zdarzenia losowe lub okoliczności trudne do przewidzenia, gdy procedury były stosowane prawidłowo.
Bo przyczyną zepsucia jest zaniechanie osoby odpowiedzialnej: towar wymagający chłodzenia nie został umieszczony w chłodni. To nie jest "naturalny" ubytek produktu, tylko skutek błędu organizacyjnego lub braku staranności, czyli przesłanka winy.
Szukaj w treści przyczyny. Jeśli opis wskazuje na procesy typowe dla produktu mimo prawidłowego przechowywania, łatwo pomylić to ze stratą naturalną. Jeśli pojawia się zaniedbanie (brak chłodni, zła temperatura, uszkodzenie przez pracownika), to zwykle strata zawiniona.
Najczęstsze to: opóźnione rozładunki, brak kontroli temperatury, nieprawidłowe składowanie (np. poza chłodnią), pomyłki w oznaczeniach partii, brak rotacji zapasów oraz zaniechanie zabezpieczenia towaru. Wspólny mechanizm: naruszenie procedury przez personel.
Nie zawsze. Zepsucie może być niezawinione, jeśli powstało mimo prawidłowego przechowywania i kontroli (np. wada pierwotna, wyjątkowe zdarzenie). Jednak gdy w opisie jest błąd człowieka (np. brak chłodzenia), klasyfikacja zwykle idzie w stronę strat zawinionych.
W praktyce przydają się: protokół przyjęcia dostawy, zapisy temperatury (jeśli są prowadzone), notatka służbowa, ewidencja magazynowa, dokumenty reklamacyjne oraz procedury (checklista). Im lepsza dokumentacja, tym łatwiej ocenić, czy strata była zawiniona czy niezawiniona.
Pomagają proste rozwiązania: stała procedura przyjęcia dostawy, szybkie rozładunki, wyznaczenie odpowiedzialności, kontrola temperatury, szkolenie pracowników i oznakowanie stref składowania. W agrobiznesie to ogranicza straty jakościowe i koszty reklamacji.
Najczęściej myli się "naturalne" z "niezawinione". "Naturalne" odnosi się do typowych ubytków/zmian właściwości w trakcie przechowywania, a "niezawinione" do braku winy personelu. Jeśli w opisie występuje zaniedbanie człowieka, nie pasuje ani naturalne, ani niezawinione.
Najpierw wskaż przyczynę (człowiek/procedura vs zdarzenie losowe vs naturalne procesy produktu). Potem dopasuj kategorię strat. Zwracaj uwagę na słowa sugerujące zaniedbanie: "nie umieścił", "nie zabezpieczył", "nie sprawdził" — to zwykle prowadzi do strat zawinionych.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i materiały dydaktyczne z gospodarki magazynowej i logistyki w agrobiznesie (temat: straty i ubytki towarowe)
  • Materiały szkolne z rachunkowości/ewidencji magazynowej (klasyfikacja strat: zawinione i niezawinione)
  • Notatki z zajęć o procedurach przyjęcia i składowania żywności wymagającej chłodzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego