KWALIFIKACJA SPO1 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 9.
Podczas dostosowywania kuchni do potrzeb podopiecznego, poruszającego się na wózku inwalidzkim, należy zadbać, aby górne półki zabudowy kuchennej znajdowały się na wysokości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Górne półki powinny być umieszczone tak, aby osoba na wózku mogła po nie sięgnąć bez niebezpiecznego wyciągania tułowia i unoszenia rąk ponad bezpieczny zakres.
Dlatego przyjmuje się, że górna zabudowa nie powinna znajdować się zbyt wysoko; wartość 130 cm wspiera samodzielność i bezpieczeństwo.

Pełne wyjaśnienie:

W adaptacji kuchni dla osoby poruszającej się na wózku kluczowe jest zapewnienie samodzielnego i bezpiecznego dostępu do najczęściej używanych stref przechowywania. W pozycji siedzącej zasięg kończyn górnych jest mniejszy niż u osoby stojącej, a sięganie wysoko może wymuszać odrywanie pleców od oparcia, nadmierne pochylanie tułowia i przeciążanie barków.

Dlatego jako rozwiązanie praktyczne wskazuje się, by górne półki zabudowy kuchennej nie były umieszczone wyżej niż poziom umożliwiający swobodne dosięgnięcie bez ryzyka utraty stabilności. Odpowiedź: "nie wyżej niż 130 cm od podłogi" odpowiada podejściu, w którym to ergonomia i realny zasięg użytkownika wyznaczają wysokość, a nie typowe wymiary kuchni projektowanej dla osoby stojącej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Około 140 cm i około 150 cm – takie wartości mogą być osiągalne dla części osób, ale często wymagają już znacznego unoszenia ramion i kompensacji tułowiem, co zmniejsza bezpieczeństwo i komfort. W zadaniu szuka się rozwiązania bardziej uniwersalnego dla użytkownika na wózku.
  • Nie niżej niż 160 cm – jest to wysokość typowa dla bardzo wysoko położonych elementów, zwykle poza bezpiecznym zasięgiem w pozycji siedzącej. Taka opcja obniża samodzielność i zwiększa potrzebę pomocy.

W praktyce opiekun/asystent powinien dodatkowo pamiętać, że nawet przy "dobrych" wysokościach ważne jest rozmieszczenie rzeczy według częstości użycia: najczęściej używane przedmioty powinny trafiać do strefy łatwego dosięgu, a rzadziej używane mogą być przechowywane wyżej lub niżej, o ile istnieje bezpieczna metoda ich podania (np. pomoc opiekuna lub zastosowanie akcesoriów).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobiera się ją do realnego zasięgu w pozycji siedzącej: najczęściej używane półki i blaty powinny być dostępne bez unoszenia rąk wysoko i bez pochylania tułowia. W praktyce oznacza to obniżenie górnych półek oraz przeniesienie kluczowych rzeczy do strefy łatwego dosięgu.
Wymuszają nadmierne sięganie, odrywanie pleców od oparcia i kompensacje tułowiem, co zwiększa ryzyko utraty stabilności na wózku oraz przeciążenia barków. Mogą też powodować upuszczanie przedmiotów z wysokości i urazy.
To zakres, w którym osoba może bezpiecznie sięgać rękami, nie tracąc stabilnej pozycji i nie wykonując ruchów skrajnych. Obejmuje zarówno wysokość, jak i odległość w przód/bok. Zasięg zależy m.in. od wzrostu, siły i ograniczeń ruchu.
Najczęściej: wysokość i głębokość blatów, przestrzeń pod blatem na podjazd, rozmieszczenie półek i szafek, uchwyty i fronty (łatwe do chwytania), a także dostęp do zlewu i płyty grzewczej. Ważna jest też szerokość ciągów komunikacyjnych.
Nie, ale wszystkie często używane powinny być w strefie łatwego i bezpiecznego dosięgu. Rzadziej używane rzeczy mogą być przechowywane wyżej, pod warunkiem zapewnienia bezpiecznego sposobu ich podania (np. pomoc asystenta) bez ryzykownych prób sięgania.
Częste błędy to projektowanie "jak dla osoby stojącej", umieszczanie kluczowych rzeczy w wysokich szafkach, brak miejsca na podjazd wózkiem pod blat, a także pozostawienie ciężkich przedmiotów na górnych półkach. Skutkiem jest spadek samodzielności i bezpieczeństwa.
Najprościej wykonać próbę w naturalnych warunkach: podopieczny na wózku powinien sięgnąć po przedmiot bez pochylania się, bez unoszenia barków w skrajny sposób i bez "wstawania" na podnóżkach. Jeśli ruch jest wymuszony lub niepewny, półka jest zbyt wysoko.
Wartości liczbowe upraszczają ocenę odpowiedzi i pozwalają sprawdzić znajomość typowych parametrów ergonomicznych. Na egzaminie liczy się umiejętność rozpoznania zakresów bezpiecznych i praktycznych, które zwiększają samodzielność osoby z ograniczeniami ruchu.
Stosuje się m.in. systemy opuszczanych półek/koszy, szafki z mechanizmem obniżania, wysuwane cargo oraz organizery w szufladach zamiast półek wysoko. Dobór zależy od możliwości finansowych i sprawności podopiecznego oraz od bezpieczeństwa użytkowania.
Warto uczyć się stref dosięgu, zasad ergonomii i typowych rozwiązań w kuchni/łazience, a także analizować sytuacje praktyczne: co podopieczny robi sam, gdzie potrzebuje wsparcia i jak usunąć bariery. Pomaga rozwiązywanie testów i omawianie błędów (dlaczego dana wysokość jest zła).
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z ergonomii i adaptacji mieszkań dla osób z niepełnosprawnością ruchową
  • Materiały szkoleniowe o czynnościach dnia codziennego (ADL) i wspieraniu samodzielności
  • Poradniki projektowania uniwersalnego (universal design) dotyczące kuchni i łazienek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego