KWALIFIKACJA BPO2 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 49.
Podczas interwencji została rozbita szyba. Niewielki odłamek szkła utkwił w rogówce oka mężczyzny, obecnego na miejscu zdarzenia. Co powinien zrobić pracownik ochrony udzielając poszkodowanemu pomocy przedmedycznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy ciele obcym wbitym w rogówkę nie wolno go usuwać ani podawać leków do oka.
Najbezpieczniej jest osłonić oboje oczu czystymi opatrunkami, by ograniczyć ruch gałek ocznych i ryzyko dalszego uszkodzenia. Następnie należy zorganizować pilną pomoc medyczną.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy odłamek szkła utkwił w rogówce, priorytetem pierwszej pomocy jest niedopuszczenie do pogłębienia urazu. Oko jest narządem bardzo wrażliwym, a próba samodzielnego usunięcia odłamka może spowodować dodatkowe rozdarcia tkanek, krwawienie, zakażenie lub trwałe pogorszenie widzenia.

Dlatego właściwe postępowanie polega na osłonięciu obojga oczu czystymi opatrunkami. Ma to praktyczny sens: oczy pracują sprzężenie, więc gdy poszkodowany porusza "zdrowym" okiem, zwykle porusza się też okiem z urazem. Ograniczenie bodźców wzrokowych i stabilizacja opatrunkiem pomagają zmniejszyć te ruchy i ryzyko dalszych uszkodzeń.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • "Delikatnie wyjąć… i podać środki przeciwbólowe" – wyjmowanie wbitego ciała obcego jest działaniem ryzykownym i wykracza poza bezpieczną pierwszą pomoc. Dodatkowo podawanie leków (zwłaszcza bez wywiadu o alergiach i przeciwwskazaniach) nie jest typowym zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy w ochronie.
  • "Założyć zimny okład…" – okład nie rozwiązuje problemu ciała obcego w rogówce. Może zwiększać dyskomfort, prowokować tarcie powiek, a przede wszystkim odwraca uwagę od kluczowego celu: unieruchomienia i pilnej konsultacji medycznej.
  • "Wprowadzić maść antybiotykową…" – wprowadzanie preparatów do oka to czynność medyczna; może pogorszyć ocenę urazu przez personel, wywołać reakcję uczuleniową i nie usuwa zagrożenia mechanicznego. Opatrunek na jedno oko również nie ogranicza ruchu drugiego oka.

W praktyce pracownik ochrony powinien: zadbać o bezpieczeństwo miejsca, uspokoić poszkodowanego, założyć osłonę na oboje oczu, unikać ucisku na gałkę oczną, a następnie zapewnić pilną pomoc medyczną (wezwanie ZRM/transport zgodnie z procedurami obiektu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nie próbuj usuwać odłamka ani płukać agresywnie oka. Zabezpiecz poszkodowanego, osłoń oboje oczu czystymi opatrunkami, aby ograniczyć ruch gałek ocznych, i jak najszybciej wezwij pomoc medyczną. Unikaj ucisku na gałkę oczną.
Oczy poruszają się zwykle jednocześnie (sprzężenie ruchów). Gdy poszkodowany śledzi wzrokiem lub rozgląda się "zdrowym" okiem, porusza też okiem z urazem, co może pogłębiać uszkodzenie rogówki. Osłona obojga oczu zmniejsza te ruchy.
Nie. Wbity odłamek może działać jak "korek" i jego usunięcie może spowodować większe uszkodzenie tkanek, krwawienie lub perforację. W pierwszej pomocy celem jest zabezpieczenie oka i szybkie przekazanie poszkodowanego do specjalistycznej pomocy.
W pierwszej pomocy stosuje się czysty, najlepiej jałowy opatrunek osłaniający. Ważne jest, aby nie uciskać gałki ocznej i ograniczyć ruchy oczu. Jeśli nie ma jałowych materiałów, użyj możliwie czystych, miękkich opatrunków i pilnie wezwij pomoc.
Zwykle nie jest to działanie pierwszego wyboru, gdy w rogówce tkwi ciało obce. Okład nie usuwa zagrożenia mechanicznego, może prowokować dotykanie oka i opóźniać właściwe czynności. Priorytetem jest osłona obojga oczu i szybka pomoc medyczna.
W realiach pierwszej pomocy w ochronie zwykle skupia się na zabezpieczeniu urazu i wezwaniu pomocy, a nie na podawaniu leków. Leki mogą mieć przeciwwskazania i ryzyko alergii. Bezpieczniej jest unieruchomić/zasłonić oczy i przekazać informacje medykom.
Niepokojące są m.in.: ciało obce widoczne w oku, silny ból, pogorszenie widzenia, krwawienie, deformacja gałki ocznej, niemożność otwarcia powiek. W takich sytuacjach nie wykonuj zabiegów "na własną rękę" i organizuj pilną pomoc medyczną.
Najczęstsze błędy to: wyjmowanie wbitych odłamków, pocieranie oka, uciskanie opatrunkiem, zakraplanie maści/kropli bez zaleceń, zakładanie opatrunku tylko na jedno oko oraz zwlekanie z wezwaniem pomocy. Każdy z nich może pogorszyć uraz.
Płukanie bywa właściwe przy podejrzeniu substancji drażniącej lub drobnego, luźnego zanieczyszczenia na powierzchni oka. Gdy jednak istnieje podejrzenie ciała obcego wbitego (np. szkło w rogówce), nie płucz na siłę i nie manipuluj w oku — zabezpiecz i wezwij pomoc.
Zapewnij bezpieczeństwo miejsca, uspokój poszkodowanego i ogranicz jego ruch. Osłoń oboje oczu czystymi opatrunkami bez ucisku, kontroluj stan ogólny (świadomość, oddech), wezwij pomoc i przygotuj jasny meldunek: co się stało, jaki uraz, kiedy, jakie działania wykonano.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że następnie należy zorganizować pilną pomoc medyczną.

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – First aid (rozdział: urazy i krwawienia), https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-02-27
  • NHS (UK) – First aid: Foreign object in the eye (informacje dla pierwszej pomocy), https://www.nhs.uk/conditions/foreign-object-in-the-eye/ - accessed 2026-02-27
  • Mayo Clinic – First aid: Eye injury (zasady postępowania, czego nie robić), https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-eye-injury/basics/art-20056647 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (sekcja: urazy oka)
  • Podręczniki pierwszej pomocy dla służb interwencyjnych
  • Szkolenia praktyczne z opatrywania i stabilizacji urazów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego