KWALIFIKACJA HAN2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 32.
Podczas inwentaryzacji stwierdzono w kasie niedobór gotówki, którego przyczyn nie ustalono. Rozliczenie tego niedoboru należy zaksięgować po stronie Ma na koncie Rozliczenie niedoborów i szkód oraz po stronie Wn na koncie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór gotówki o nieustalonej przyczynie traktuje się jak stratę obciążającą wynik jednostki, więc ujmuje się go jako pozostały koszt operacyjny (Wn). Konto Rozliczenie niedoborów i szkód (Ma) pełni rolę konta rozliczeniowego dla stwierdzonych różnic.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli w trakcie inwentaryzacji stwierdzono niedobór gotówki w kasie, a jego przyczyny nie ustalono, to nie ma podstaw, aby obciążyć konkretną osobę (np. pracownika) rozrachunkiem. Taki niedobór jest więc ujmowany jako strata obciążająca koszty.

Dlatego prawidłowy zapis obejmuje:

  • Wn na koncie Pozostałe koszty operacyjne – bo niedobór (niezidentyfikowany co do winy) pomniejsza wynik finansowy jako koszt operacyjny niezwiązany bezpośrednio ze sprzedażą,
  • Ma na koncie Rozliczenie niedoborów i szkód – jako konto służące do ujęcia i rozliczenia różnic inwentaryzacyjnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Pozostałe rozrachunki – konto rozrachunkowe stosuje się, gdy istnieje konkretny podmiot do rozliczenia (np. dłużnik). Przy braku ustalonej przyczyny nie wiadomo, kogo obciążyć.
  • Pozostałe przychody operacyjne – niedobór nie jest przychodem, tylko stratą. Przychody operacyjne mogłyby dotyczyć np. nadwyżek, odszkodowań czy rozwiązania odpisów, a nie braku gotówki.
  • Pozostałe rozrachunki z pracownikami – ten kierunek byłby właściwy dopiero po ustaleniu odpowiedzialności pracownika i decyzji o obciążeniu go niedoborem (wtedy powstaje należność od pracownika).

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o różnice inwentaryzacyjne kluczowe jest słowo "nie ustalono przyczyn". Oznacza ono zwykle brak możliwości przypisania niedoboru do konkretnej osoby, więc wybierasz koszty, a nie rozrachunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy podczas inwentaryzacji kasy stwierdza się brak środków pieniężnych, ale nie ma dowodów, kto i dlaczego spowodował różnicę. Skutkuje to ujęciem straty w kosztach, a nie powstaniem należności od konkretnej osoby.
Co do zasady ujmuje się go jako koszt: strona Wn na koncie kosztowym (np. pozostałe koszty operacyjne), a po stronie Ma na koncie służącym do rozliczania niedoborów i szkód. Kluczowe jest, że nie tworzy się rozrachunku bez wskazania dłużnika.
Ponieważ jest to strata powstała w toku działalności operacyjnej, ale nie wynika bezpośrednio ze sprzedaży towarów. Brak ustalonej przyczyny oznacza, że jednostka nie ma podstaw do odzyskania kwoty, więc obciąża ona wynik jako koszt.
Nie. Niedobór to ubytek aktywów, czyli strata, a nie przychód. Pozostałe przychody operacyjne dotyczą zdarzeń zwiększających wynik (np. odszkodowania, zyski ze zbycia składników), a nie braków ujawnionych w kasie.
Gdy po wyjaśnieniu inwentaryzacji ustali się odpowiedzialność pracownika i zapadnie decyzja o obciążeniu go niedoborem. Wtedy powstaje należność (rozrachunek) od pracownika. Jeśli przyczyna nie jest ustalona, taki rozrachunek jest nieuzasadniony.
To konto techniczne/rozliczeniowe używane do ewidencji i rozliczenia stwierdzonych niedoborów oraz szkód. Ułatwia ono ujęcie różnic inwentaryzacyjnych i ich późniejsze przypisanie do kosztów, przychodów (np. odszkodowań) lub rozrachunków, zależnie od ustaleń.
Wskazówką są sformułowania typu "nie ustalono przyczyn", "brak osoby odpowiedzialnej", "niedobór nieuzasadniony/niezidentyfikowany". Oznacza to, że nie można obciążyć pracownika ani kontrahenta, więc niedobór ujmuje się jako koszt jednostki.
Najczęściej myli się koszty z rozrachunkami (obciążanie pracownika bez ustalenia winy) albo koszty z przychodami (traktowanie niedoboru jak przychodu). Błąd powoduje też pomijanie informacji w treści: jedno zdanie o "nieustalonej przyczynie" zmienia wybór konta.
Co do zasady tak: nadwyżka zwiększa wynik i częściej bywa ujmowana jako przychód operacyjny, natomiast niedobór jako koszt. W praktyce znaczenie mają ustalenia przyczyn (np. błąd ewidencji, rozliczenie z osobą odpowiedzialną), więc zawsze analizuje się, czy powstaje rozrachunek.
Ćwicz na krótkich schematach: najpierw określ, czy zdarzenie zwiększa czy zmniejsza aktywa oraz czy powstaje koszt, przychód lub rozrachunek. Potem dopiero dobieraj konkretne konto. W zadaniach o inwentaryzacji zawsze szukaj informacji o ustalonej odpowiedzialności.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że niedobór gotówki o nieustalonej przyczynie traktuje się jak stratę obciążającą wynik jednostki, więc ujmuje się go jako pozostały koszt operacyjny (Wn).

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw rachunkowości (rozdziały o inwentaryzacji i rozliczaniu różnic)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji HAN.2 obejmujące ewidencję operacji gospodarczych
  • Przykładowy zakładowy plan kont i ćwiczenia z dekretacji dokumentów inwentaryzacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego